banner22

Bebek ölümlerinde en düşük oran Küba’da

Son 17 yıldaki bebek ölümlerinin haritası çıkarıldı. Verilere göre, 2017’deki (5 yaş altı) ölüm oranlarında ülkeler bazındaki değişim, 24 kata ulaştı. En yüksek oran, bin doğumda 123,9 ölümle Orta Afrika Cumhuriyeti'nde...

DÜNYA 21.10.2019, 21:17
Bebek ölümlerinde en düşük oran Küba’da

Düşük ve orta gelirli ülkelere yoğunlaşan yeni bir araştırma, toplam çocuk ölümlerinin yüzde 93’ünü oluşturan ülkelerin verilerini inceleyerek, son 17 yılda yaşanan ölüm vakalarının haritasını çıkardı.

Washington Üniversitesi’nden araştırmacıların liderlik ettiği uluslararası bir ekip, 5 yaş altındaki çocukların 2000-2017 yıllarındaki ölüm oranlarını, 99 ülkeden gelen coğrafi referanslı 467 anketi ve nüfus sayımını inceleyerek karşılaştırdı.

Nature adlı akademik yayında yer bulan veriler, hem ulusal düzeyde hem de ülkelerin kendi içindeki birinci (eyalet ve vilayetler bazında) ve ikinci (ilçe ve kasabalar bazında) idari birimlerine göre sıralandı.

Bebek ölümlerinde yüzde 41 düşüş yaşandı

Beş yaşından küçük çocuklarda görülen ölüm vakalarının küresel ve yıllık sayısı, 1950’de 19, 6 milyon, 2017’deyse 5,4 milyon olarak hesaplandı.

Çalışılan 99 ülkedeyse bu sayının son 17 yılda 3,5 (yüzde 41) milyon azaldığı belirlendi. Buna göre 2000’de 8,5 milyon olan bu sayı, 2017’de 5 milyona düştü.

Diğer bir deyişle, düşük ve orta gelirli ülkelerde, bebek sağlığındagelişmeler yaşansa da yeterli düzeye ulaşmış değil.

İdari birimleri ve ülkeleri baz alan önceki çalışmalar, büyük coğrafi eşitsizliklerin varlığını göstermişti. Yeni çalışmaya göre, bu eşitsizlikler devam ediyor.

Birleşmiş Milletler’in Sürdürülebilir Kalkınma Hedefi (SKH 3.2), 5 yaş altı çocuklardaki ölüm oranını bin canlı doğumda en fazla 25 ölüm görülecek şekilde düşürmeyi amaçlıyor.

Bu yeni çalışmaya göre de bu hedefi takip etmek, çocuklardaki çoğu zaman önlenebilir ölümleri sona erdirmek ve sağlık yetkililerinin müdahale etmesi gereken konuları açığa çıkarmak için son derece önemli.

Washington Üniversitesi Tıp Fakültesi Sağlık Ölçümleri ve Değerlendirmesi Enstitüsü’nden, çalışmanın kıdemli yazarı Dr. Simon I. Hay, “Bulgularımız; sağlık bakanları, doktorlar ve diğer yetkililere sağlık sistemine odaklanan iyileştirmeler yapmaları için zemin sağlıyor” diye konuştu:

Her gün, ortalama 15 bin (5 yaş altındaki) çocuğun ölmesi, trajik olduğu kadar akılda kalıcıdır.

En düşük ölüm oranları Küba’da görüldü

Yenidoğanların 5. yaş gününden önce ölmesi riski, hangi ülkede ve hatta hangi idari bölgede yaşadıklarına bağlı olarak büyük ölçüde değişiyor.

Çalışmanın verilerine göre, 2017’deki (5 yaş altı) ölüm oranlarında ülkeler bazındaki değişim, 24 kata ulaştı. En yüksek oran, bin canlı doğumda 123,9 ölümle Orta Afrika Cumhuriyeti'nde görülürken, en az ölümün yaşandığı ülkeyse 5,1’le Küba oldu.Öte yandan araştırmacılar, oranların genel olarak yüksek ya da düşük olduğu ülkelerin içinde de büyük bölgesel farklılıklar gözlemledi. Örneğin Vietnam’daki bölgesel farklılık 6-7 katı buldu. Hồ Chí Minh kentindeki Tenth bölgesinde oran 6,9’ken, Kuzeybatı bölgesindeki Mường Tè’de 39,7’ye çıktı.

Yine de son 17 yılda hiçbir yerel birim, 5 yaş altı ölüm oranında anlamlı bir artış göstermedi. Riskin en yüksek olduğu bölgelerde bile ölümler büyük ölçüde azaldı. Toplam 17 bin 554 birimin yüzde 60’ı (10 bin 585), 2000-2017 yıllarındaki ölüm oranlarında anlamlı bir düşüş kaydetti.

2000’de yapılan birim bazındaki ölçümlerde, 5 yaş altı ölüm oranları, Küba’nın Villa Clara vilayetindeki Santa Clara’da 7,5; Nijerya'nın Sokoto Eyaleti, Sabon Birni Yerel Yönetim Bölgesi’ndeyse 308,4 olarak belirlenmişti.

2017’deyse bu oranın 99 ülkede en yüksek çıktığı birim, Nijerya’nın Jigawa eyaletindeki Garki Yerel Yönetim Alanı oldu ve bölgedeki oran, 195,1’de kaldı.

Ruanda kayda değer gelişme gösterdi

Bunların yanı sıra tüm ülkelerdeki çocuk ölümlerinde başarılı bir düşüş gözlemlendi. Örneğin 43 düşük gelirli ülkenin 2017’deki en olumsuz performansa sahip biriminin ölüm oranı, 2000’de en olumlu verileri gösteren biriminkine kıyasla düşük kaldı.

Bahsedilen ülkelerin neredeyse yarısının, Sahra Altı Afrika’da yer aldığı görüldü. Özellikle de Ruanda, bu periyotta kayda değer bir ilerleme gösterdi. 2000’de en iyi durumdaki Rubavu bölgesinin oranı bin doğumda 144’ken, 2017’de en olumlu oranlar, 57,2 ile Kayonza’dan alındı.

Dr. Hay’a göre Bill & Melinda Gates Vakfı’nın finanse ettiği araştırma, Ruanda’daki gibi başarılı örnekleri ortaya çıkarmış oldu. Böylece burada izlenen stratejiler, başka ülkelerde de uygulanabilir.

En yüksek sayı Hindistan’da görüldü

2017’de ulusal düzeydeki en yüksek çocuk ölümü sayısı, 1,04 milyonla Hindistan’da tespit edildi. Hindistan’ı 0,79 milyonla Nijerya, 0,34 milyonla Pakistan ve 0,25 milyonla Demokratik Kongo Cumhuriyeti izledi.

Pakistan'da, 2017'deki çocuk ölümlerinin yüzde 50'sinden fazlası, her bin canlı doğumda 63,3 ölümle Pencap ilinde meydana geldi. Buna karşılık, aynı yıl Demokratik Kongo Cumhuriyeti'ndeki çocuk ölümlerinin yarısı 26 ilin 9'unda yaşandı.

Yine ulusal düzeyde, Kolombiya, Guatemala, Libya, Panama, Peru ve Vietnam, 2017'de, Sürdürülebilir Kalkınma Hedefine (SKH) ulaşsa da bunu başaramayan il, ilçe ve kasabalar oldu.

Araştırmacılara göre, incelenen düşük ve orta gelirli ülkelerdeki her idari bölge söz konusu hedefe ulaşabilseydi bu dönemde, 2,6 milyon daha az çocuk ölmüş olacaktı.

Kaynak: Independent Türkçe
Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
25°
parçalı bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Sivasspor 11 21
2. Fenerbahçe 11 20
3. Trabzonspor 11 19
4. Alanyaspor 11 19
5. Başakşehir 11 19
6. Galatasaray 11 19
7. Malatyaspor 11 18
8. Beşiktaş 11 18
9. Gaziantep FK 11 15
10. Çaykur Rizespor 11 14
11. Göztepe 11 13
12. Konyaspor 11 13
13. Kasımpaşa 11 12
14. Denizlispor 11 11
15. Antalyaspor 11 11
16. Gençlerbirliği 11 10
17. Ankaragücü 11 9
18. Kayserispor 11 7
Takımlar O P
1. Hatayspor 11 21
2. Fatih Karagümrük 11 19
3. Ümraniye 11 18
4. Balıkesirspor 11 18
5. Akhisar Bld.Spor 11 18
6. Erzurum BB 11 18
7. Keçiörengücü 11 18
8. Bursaspor 11 17
9. Menemen Belediyespor 11 17
10. Altay 11 15
11. Adana Demirspor 11 12
12. İstanbulspor 11 12
13. Giresunspor 11 12
14. Boluspor 11 10
15. Osmanlıspor 11 10
16. Adanaspor 11 8
17. Altınordu 11 7
18. Eskişehirspor 11 1
Takımlar O P
1. Liverpool 12 34
2. Leicester City 12 26
3. Chelsea 12 26
4. Man City 12 25
5. Sheffield United 12 17
6. Arsenal 12 17
7. M. United 12 16
8. Wolverhampton 12 16
9. Bournemouth 12 16
10. Burnley 12 15
11. Brighton 12 15
12. Crystal Palace 12 15
13. Newcastle 12 15
14. Tottenham 12 14
15. Everton 12 14
16. West Ham 12 13
17. Aston Villa 12 11
18. Watford 12 8
19. Southampton 12 8
20. Norwich City 12 7
Takımlar O P
1. Barcelona 12 25
2. Real Madrid 12 25
3. Atletico Madrid 13 24
4. Sevilla 13 24
5. Real Sociedad 13 23
6. Athletic Bilbao 13 20
7. Getafe 13 20
8. Granada 13 20
9. Valencia 13 20
10. Osasuna 13 19
11. Villarreal 13 18
12. Levante 13 17
13. Real Valladolid 13 17
14. Deportivo Alaves 13 15
15. Eibar 13 15
16. Mallorca 13 14
17. Real Betis 13 13
18. Celta de Vigo 13 9
19. Espanyol 13 8
20. Leganés 13 6