banner26

Sahte koronavirüs haberlerini nasıl ayırt edersiniz?

İnternet, sosyal medya ve anlık mesajlaşma imkanı, sahte haberlerin yayılmasını kolaylaştırıyor

GÜNDEM 21.03.2020, 17:16 24.03.2020, 02:09
22
Sahte koronavirüs haberlerini nasıl ayırt edersiniz?

Çin’in Vuhan kentinde tespit edildikten sonra dünya çapında yayılan yeni koronavirüs, tüm önlemlere rağmen etkisini sürdürüyor.

Toplam vaka sayısı bugün itibarıyla 277 bini geçerken, iyileşenlerin 91 bini geçtiği, 11 bin 400’den fazla kişinin de hayatını kaybettiği bildirildi.

Ancak salgının yanı sıra koronavirüsle ilgili yanlış haberler de yayılmayı sürdürüyor. İnternet, sosyal medya ve anlık mesajlaşma imkanı da sahte haberlerin yayılmasını kolaylaştırıyor.

Söz konusu haberlerde genellikle doğru ve yanlış bilgiler bir arada sunulduğu için onları ayırt etmek de zorlaşıyor. Ancak bu haberlerde yer alan bilgiler, halk sağlığını tehdit edecek boyutta etkiler yaratabilir.

Peki bu haberlerin yanlış olduğunu anlamanın yolu var mı ve haberleri okurken nelere dikkat etmek gerek? Science Alert’in The Conversation’dan aktardığına göre birkaç adımda bu haberleri gerçeklerden ayırt etmek mümkün.

Kaynak: Görülen haberlerin kaynağını sorgulamak gerekiyor. Haberde atıf yapılan bilimsel kaynakların internet sitelerine bakılabilir. Böylece habere konu edilen araştırmaların gerçek olup olmadığı anlaşılabilir. Ancak kaynak, “bir arkadaşın arkadaşı” ise iddiaların söylentiden ibaret kalması muhtemel.

Logo: Haberde yer verilen dernek veya bilimsel kurumların logolarını kontrol etmek gerekebilir. Bunun için kurumun resmi sayfalarına bakmakta fayda var.

Sahte sosyal medya hesapları: Birçok yanlış bilgi, gerçek kişileri veya medya kuruluşlarını taklit eden hesaplardan yayılıyor. Bu yüzden haberi paylaşan hesapların gerçek olup olmadığına dikkat etmeli.

Paylaşmanızı isteyen içerikler: “Lütfen bunu paylaşın!” diye başlayan mesajlar ve gönderilerden de şüphe etmek gerekiyor. Viral olan paylaşımlar genellikle böyle yayılıyor.

KILAVUZ YAYIMLANDI

Söz konusu sahte bilgileri ayırt etmek için Harvard Üniversitesi Yaz Okulu’nun internet sitesinde de küçük çaplı bir kılavuz yayımlandı. Üniversitenin sıraladığı maddeler şu şekilde:

“Hakkımızda” bölümünü okuyun: Buna göre yayıncının akademik atıf standartlarını karşılayıp karşılamadığına dikkat etmeli. Bu yüzden internet sitelerinin “hakkımızda” bölümlerini okumak ve hiciv sitesi olmadığından emin olmak gerekiyor. Ayrıca makalenin yazarının kim olduğuna bakmak ve böyle bir kişinin varlığından emin olmak, diğer yazıları incelemek de yararlı olabilir.

Haberin güncelliğini sorgulayın: Bazı güvenilir olmayan mecralarda geçmişte gerçekleşen olayların yeniden sunulduğu görülebiliyor. Bu olayların bağlamından koparılmadığından da emin olmak gerek.

Alıntılara dikkat edin: Özellikle karmaşık konularda tırnak işaretlerinin ve katkıda bulunan kaynakların eksik olduğunu fark ederseniz, bir şeyler yanlış olabilir.

Görüntülerle oynanmadığından emin olun: Bilginin kaynağını araştırarak bilim insanlarının sözlerinin çarpıtılmadığından emin olmak gerek. Ayrıca fotoşop çılgınlığının hızla yayıldığı bir dönemde görüntüleri kanıt olarak düşünmemek gerekiyor.

Sahte haberleri ifşa eden siteleri takip edin: Dünya çapında pek çok internet sitesi sahte haberleri ifşa etme görevini üstleniyor. Bunları takip etmek veya şüphelenilen haberin başlığını arama motorunda aratmak işe yarayabilir.

Ajitatif anlatımlardan ve yazım yanlışlarından şüphelenin: Saygın kurumların çok tekrarlanan yazım ve dilbilgisi standartları daha yüksek. Ayrıca tamamen büyük harflerle yazılan ve ünlemlerle süslenen içerikler de şüpheleri artırmalı.

Kime güvenmeli?

Science Alert’e göre Kovid-19’la ilgili bilgi edinmek için bakılabilecek en güvenilir kaynaklar arasında resmi sağlık siteleri ve Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) internet sitesi yer alıyor.

Ana akım medya ya da resmi siteler bile bazı şeyleri yanlış anlayabilir. Ancak sosyal medyada ya da mesajlaşma uygulamalarında görülen kaynağı belirsiz bilgilerden çok daha güvenilir.

Kaynak: Independent Türkçe
Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
parçalı bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 26 53
2. Başakşehir 26 53
3. Galatasaray 26 50
4. Sivasspor 26 49
5. Beşiktaş 26 44
6. Alanyaspor 26 43
7. Fenerbahçe 26 40
8. Göztepe 26 37
9. Gaziantep FK 26 32
10. Denizlispor 26 31
11. Antalyaspor 26 30
12. Gençlerbirliği 26 28
13. Kasımpaşa 26 26
14. Konyaspor 26 26
15. Malatyaspor 26 25
16. Çaykur Rizespor 26 25
17. Ankaragücü 26 23
18. Kayserispor 26 22
Takımlar O P
1. Hatayspor 28 53
2. Erzurum BB 28 47
3. Bursaspor 28 46
4. Adana Demirspor 28 45
5. Akhisar Bld.Spor 28 45
6. Fatih Karagümrük 28 43
7. Altay 28 43
8. Ümraniye 28 40
9. Giresunspor 27 38
10. Keçiörengücü 28 35
11. Balıkesirspor 28 35
12. Menemen Belediyespor 28 35
13. İstanbulspor 27 33
14. Altınordu 28 31
15. Boluspor 28 25
16. Osmanlıspor 28 24
17. Adanaspor 28 20
18. Eskişehirspor 28 17
Takımlar O P
1. Liverpool 29 82
2. Man City 28 57
3. Leicester City 29 53
4. Chelsea 29 48
5. M. United 29 45
6. Wolverhampton 29 43
7. Sheffield United 28 43
8. Tottenham 29 41
9. Arsenal 28 40
10. Burnley 29 39
11. Crystal Palace 29 39
12. Everton 29 37
13. Newcastle 29 35
14. Southampton 29 34
15. Brighton 29 29
16. West Ham 29 27
17. Watford 29 27
18. Bournemouth 29 27
19. Aston Villa 28 25
20. Norwich City 29 21
Takımlar O P
1. Barcelona 27 58
2. Real Madrid 27 56
3. Sevilla 27 47
4. Real Sociedad 27 46
5. Getafe 27 46
6. Atletico Madrid 27 45
7. Valencia 27 42
8. Villarreal 27 38
9. Granada 27 38
10. Athletic Bilbao 27 37
11. Osasuna 27 34
12. Real Betis 27 33
13. Levante 27 33
14. Deportivo Alaves 27 32
15. Real Valladolid 27 29
16. Eibar 27 27
17. Celta de Vigo 27 26
18. Mallorca 27 25
19. Leganés 27 23
20. Espanyol 27 20