banner26

Sahte koronavirüs haberlerini nasıl ayırt edersiniz?

İnternet, sosyal medya ve anlık mesajlaşma imkanı, sahte haberlerin yayılmasını kolaylaştırıyor

GÜNDEM 21.03.2020, 17:16 24.03.2020, 02:09
23
Sahte koronavirüs haberlerini nasıl ayırt edersiniz?

Çin’in Vuhan kentinde tespit edildikten sonra dünya çapında yayılan yeni koronavirüs, tüm önlemlere rağmen etkisini sürdürüyor.

Toplam vaka sayısı bugün itibarıyla 277 bini geçerken, iyileşenlerin 91 bini geçtiği, 11 bin 400’den fazla kişinin de hayatını kaybettiği bildirildi.

Ancak salgının yanı sıra koronavirüsle ilgili yanlış haberler de yayılmayı sürdürüyor. İnternet, sosyal medya ve anlık mesajlaşma imkanı da sahte haberlerin yayılmasını kolaylaştırıyor.

Söz konusu haberlerde genellikle doğru ve yanlış bilgiler bir arada sunulduğu için onları ayırt etmek de zorlaşıyor. Ancak bu haberlerde yer alan bilgiler, halk sağlığını tehdit edecek boyutta etkiler yaratabilir.

Peki bu haberlerin yanlış olduğunu anlamanın yolu var mı ve haberleri okurken nelere dikkat etmek gerek? Science Alert’in The Conversation’dan aktardığına göre birkaç adımda bu haberleri gerçeklerden ayırt etmek mümkün.

Kaynak: Görülen haberlerin kaynağını sorgulamak gerekiyor. Haberde atıf yapılan bilimsel kaynakların internet sitelerine bakılabilir. Böylece habere konu edilen araştırmaların gerçek olup olmadığı anlaşılabilir. Ancak kaynak, “bir arkadaşın arkadaşı” ise iddiaların söylentiden ibaret kalması muhtemel.

Logo: Haberde yer verilen dernek veya bilimsel kurumların logolarını kontrol etmek gerekebilir. Bunun için kurumun resmi sayfalarına bakmakta fayda var.

Sahte sosyal medya hesapları: Birçok yanlış bilgi, gerçek kişileri veya medya kuruluşlarını taklit eden hesaplardan yayılıyor. Bu yüzden haberi paylaşan hesapların gerçek olup olmadığına dikkat etmeli.

Paylaşmanızı isteyen içerikler: “Lütfen bunu paylaşın!” diye başlayan mesajlar ve gönderilerden de şüphe etmek gerekiyor. Viral olan paylaşımlar genellikle böyle yayılıyor.

KILAVUZ YAYIMLANDI

Söz konusu sahte bilgileri ayırt etmek için Harvard Üniversitesi Yaz Okulu’nun internet sitesinde de küçük çaplı bir kılavuz yayımlandı. Üniversitenin sıraladığı maddeler şu şekilde:

“Hakkımızda” bölümünü okuyun: Buna göre yayıncının akademik atıf standartlarını karşılayıp karşılamadığına dikkat etmeli. Bu yüzden internet sitelerinin “hakkımızda” bölümlerini okumak ve hiciv sitesi olmadığından emin olmak gerekiyor. Ayrıca makalenin yazarının kim olduğuna bakmak ve böyle bir kişinin varlığından emin olmak, diğer yazıları incelemek de yararlı olabilir.

Haberin güncelliğini sorgulayın: Bazı güvenilir olmayan mecralarda geçmişte gerçekleşen olayların yeniden sunulduğu görülebiliyor. Bu olayların bağlamından koparılmadığından da emin olmak gerek.

Alıntılara dikkat edin: Özellikle karmaşık konularda tırnak işaretlerinin ve katkıda bulunan kaynakların eksik olduğunu fark ederseniz, bir şeyler yanlış olabilir.

Görüntülerle oynanmadığından emin olun: Bilginin kaynağını araştırarak bilim insanlarının sözlerinin çarpıtılmadığından emin olmak gerek. Ayrıca fotoşop çılgınlığının hızla yayıldığı bir dönemde görüntüleri kanıt olarak düşünmemek gerekiyor.

Sahte haberleri ifşa eden siteleri takip edin: Dünya çapında pek çok internet sitesi sahte haberleri ifşa etme görevini üstleniyor. Bunları takip etmek veya şüphelenilen haberin başlığını arama motorunda aratmak işe yarayabilir.

Ajitatif anlatımlardan ve yazım yanlışlarından şüphelenin: Saygın kurumların çok tekrarlanan yazım ve dilbilgisi standartları daha yüksek. Ayrıca tamamen büyük harflerle yazılan ve ünlemlerle süslenen içerikler de şüpheleri artırmalı.

Kime güvenmeli?

Science Alert’e göre Kovid-19’la ilgili bilgi edinmek için bakılabilecek en güvenilir kaynaklar arasında resmi sağlık siteleri ve Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) internet sitesi yer alıyor.

Ana akım medya ya da resmi siteler bile bazı şeyleri yanlış anlayabilir. Ancak sosyal medyada ya da mesajlaşma uygulamalarında görülen kaynağı belirsiz bilgilerden çok daha güvenilir.

Kaynak: Independent Türkçe
Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
27°
az bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 29 60
2. Trabzonspor 29 58
3. Sivasspor 29 53
4. Galatasaray 29 52
5. Beşiktaş 29 50
6. Fenerbahçe 29 46
7. Alanyaspor 29 45
8. Göztepe 29 38
9. Antalyaspor 29 37
10. Gaziantep FK 29 35
11. Kasımpaşa 29 35
12. Denizlispor 29 32
13. Gençlerbirliği 29 31
14. Çaykur Rizespor 29 29
15. Malatyaspor 29 28
16. Kayserispor 29 28
17. Konyaspor 29 27
18. Ankaragücü 29 25
Takımlar O P
1. Hatayspor 30 57
2. Erzurum BB 30 53
3. Adana Demirspor 30 51
4. Bursaspor 30 49
5. Akhisar Bld.Spor 30 48
6. Altay 30 47
7. Fatih Karagümrük 30 47
8. Giresunspor 30 44
9. Keçiörengücü 30 41
10. Ümraniye 30 41
11. Menemen Belediyespor 30 39
12. Balıkesirspor 30 35
13. İstanbulspor 30 34
14. Altınordu 30 32
15. Boluspor 30 27
16. Osmanlıspor 30 24
17. Adanaspor 30 20
18. Eskişehirspor 30 12
Takımlar O P
1. Liverpool 31 86
2. Man City 31 63
3. Leicester City 31 55
4. Chelsea 31 54
5. Wolverhampton 32 52
6. M. United 31 49
7. Tottenham 31 45
8. Burnley 32 45
9. Sheffield United 31 44
10. Arsenal 31 43
11. Crystal Palace 32 42
12. Everton 31 41
13. Southampton 32 40
14. Newcastle 31 39
15. Brighton 31 33
16. Watford 32 28
17. West Ham 31 27
18. Bournemouth 31 27
19. Aston Villa 32 27
20. Norwich City 31 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 32 71
2. Barcelona 32 69
3. Atletico Madrid 32 58
4. Sevilla 32 54
5. Villarreal 32 51
6. Getafe 31 49
7. Real Sociedad 31 47
8. Valencia 32 46
9. Athletic Bilbao 32 45
10. Granada 32 43
11. Osasuna 32 41
12. Levante 32 41
13. Real Betis 32 37
14. Real Valladolid 32 35
15. Eibar 32 35
16. Deportivo Alaves 32 35
17. Celta de Vigo 32 34
18. Mallorca 32 26
19. Leganés 32 25
20. Espanyol 32 24