banner26

Kocaeli’nde HCH ve DDT Tehlikesi

Bülent Şık yazdı: HCH ve DDT kalıcı organik kirletici (KOK) olarak nitelenmektedir. KOK’lar çevreye bulaştıklarında giderilmesi çok zor, olumsuz etkileri çok ağır bir kirliliğe neden olurlar.

TÜRKİYE 09.10.2019, 01:35 09.10.2019, 01:41
Kocaeli’nde HCH ve DDT Tehlikesi

Kocaeli Derince’de Merkim Endüstri ÜrünleriA.Ş. firmasına ait bir depoda 2000-3000 ton arasında olduğu tahmin edilen HCH (hekzaklosiklohekzan) ve DDT (Dichlorodiphenyltrichloroethane) atığı var.

HCH ve DDT karsinojenik, doğada kalıcı kirliliğe yol açan ve canlılarda birikim yapan (vücuda alındıklarında dokularda biriken) toksik kimyasal maddelerdir. Bu kimyasallar 1950’li yıllardan 1980’li yılların sonlarına kadar ülkemiz dahil pek çok ülkede tarımsal üretimde pestisit olarak kullanılmışlardır.

HCH ve DDT kalıcı organik kirletici (KOK) olarak nitelenmektedir. KOK’lar çevreye bulaştıklarında giderilmesi çok zor, olumsuz etkileri çok ağır bir kirliliğe neden olurlar.

HCH Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı (IARC) tarafından ‘insanlar için karsinojenik (Grup 1)’ olarak, DDT ise ‘insanlar için muhtemel karsinojenik (Grup 2A)’ olarak sınıflandırılmıştır.

Bu toksik kimyasalların hormonal sistem ve sinir sisteminin çalışması üzerinde toksik etki gösterdikleri de belirtilmektedir.

HCH ve DDT kullanımı ülkemizde 1985 yılında yasaklanmıştır.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı yetkilileri depolarda tutulan HCH ve DDT miktarının yaklaşık 2010 ton civarında olduğunu belirtiyor.

Ancak gerçek rakam bundan çok daha fazla olabilir.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından 2014 yılında yayınlanan “Türkiye'de Kalıcı Organik Kirleticilerin (KOK) Yönetimi Ulusal Uygulama Planı – Ekler” başlıklı yayının Ek 5’inde özetle şu açıklamalar yer alıyor:

“Yaklaşık olarak 2700 ton HCH (hekzaklosiklohekzan veya γ-HCH) ve DDT variller içerisinde, Derince-Kocaeli’deki depo binasında muhazafa edilmiştir. Beyaz toz halindeki bu kimyasallar tarımda kullanılmak üzere 50 kg'lık naylon torbalarda ve varillerde saklanmıştır… Merkim Endüstri Ürünleri A.Ş.’nin depolarında torbalar ve variller içerisinde bulunan yaklaşık 2700 ton HCH‟nin mevcut depolarda bulunmasının insan ve çevre sağlığı açısından tehlike arz ettiğinden dolayı Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca 2006 yılında bertarafına karar verilmiştir. Stoğun bertarafı amacıyla, Kocaeli Sanayi Odası Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile koordineli olarak 24.11.2006 tarihinde sorumlu taraf olarak Merkim A.Ş. ile bir anlaşma imzalamıştır.

Anlaşmada belirtildiği üzere, Kocaeli Sanayi Odası fonların ve bağışların yöneticisi ve koordinatörüydü ve Merkim Endüstriyel Ürünler A.Ş. sürece yardımcı olacaktı ve sanayiciler ve İZAYDAŞ AŞ. ise teknik danışmanlıktan sorumlu idi. Daha önceki çalışmalar sonucunda, Alman AVG firmasıyla ve 03.04.2007 yılında Kocaeli Sanayi Odası arasında imzalanan bir anlaşma ile HCH'nin Almanya'da bertarafı uygun bulunmuştur. Ancak yaşanan zorluklar neticesinde stokun sadece 500 tonu bertaraf için yurtdışına gönderilebilmiştir. Bu sebeple Türkiye GEF’e ilgili stokların bertaraf edilmesi amacıyla bir proje sunmuştur. Söz konusu projenin 2014 yılında başlaması ve 3 yıl sürmesi beklenmektedir.”

Yukarıdaki açıklama depolarda sadece HCH olmadığını DDT olduğunu da teyit ediyor. Atık miktarı ise 2700 ton olarak belirtilmiş.

2017 yılında CHP Kocaeli Milletvekili Haydar Akar Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na konuyla ilgili olarak bir soru önergesi vermiş. Önergeye verilen yanıtta, 515 ton HCH ve DDT atığının bertaraf edilmek üzere Almanya’ya gönderildiği, geri kalan 2500 ton atığın bertaraf edilme işleminin ise 2018 yılında tamamlanacağı açıklanmıştı.

2018 yılı geçti ama atıkların bertarafı hala sağlanamadı.

Kocaeli Çevre Mühendisleri Odası eski şube başkanı Sait Ağdacı HCH ve DDT atıklarının bertaraf işleminin tamamlanmadığını ve atıklarının yerli yerinde durduğunu belirtiyor. Ağdacı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı yetkililerinin atıkların bertarafı işleminin İtalyan ortaklı bir firma ile İzaydaş tarafından yapılacağı ve bu işleme önümüzdeki yıl başlanacağı bilgisini verdiklerini söylüyor.

Özetle tahminen 2000 ile 3000 ton arasında son derece yüksek zehirli etkiye sahip bir toksik atık en azından 30 yıldır bertaraf edilmeyi bekliyor. Bu işi hangi firmanın üstlendiği, nasıl yapacağı ve ne zaman bitireceği soruları yanıt bekliyor.

HCH ve DDT atıklarının toplam miktarının ne kadar olduğu ancak bütün atıklar ve atıkların bulaştığı bütün inşaat malzemeleri, ambalajlar ve toprak toplandığında belli olacak. HCH ve DDT’nin bulaştığı her şeyi yüksek derecede tehlikeli atık olarak görmek gerekir ve bu durumda da atık miktarı çok fazlalaşacaktır.

Bir depremde, yıkıma yol açabilecek ciddi bir afette ya da atıkların bertarafı işleminin özensizce yapılması durumunda derme çatma depolarda tutulan HCH ve DDT’nin çevreye yayılma riski vardır. Bu durum çok ciddi bir çevre felaketine yol açacaktır. HCH ve DDT atıklarının deniz suyuna karışması ise çözümü imkânsız ve kalıcı bir çevre kirliliğine neden olacaktır.

(bianet.org)

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
parçalı bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Sivasspor 23 45
2. Trabzonspor 21 44
3. Başakşehir 22 43
4. Galatasaray 22 42
5. Alanyaspor 23 39
6. Fenerbahçe 22 38
7. Beşiktaş 22 36
8. Göztepe 21 33
9. Gaziantep FK 22 30
10. Malatyaspor 21 24
11. Gençlerbirliği 22 24
12. Denizlispor 22 24
13. Çaykur Rizespor 21 24
14. Antalyaspor 22 22
15. Konyaspor 22 20
16. Ankaragücü 22 20
17. Kasımpaşa 22 16
18. Kayserispor 22 15
Takımlar O P
1. Hatayspor 23 45
2. Erzurum BB 22 39
3. Bursaspor 22 39
4. Adana Demirspor 22 34
5. Keçiörengücü 22 32
6. Akhisar Bld.Spor 22 32
7. Menemen Belediyespor 23 32
8. Altay 22 31
9. Fatih Karagümrük 22 31
10. Ümraniye 22 29
11. Giresunspor 21 28
12. Balıkesirspor 22 28
13. İstanbulspor 21 26
14. Altınordu 22 24
15. Osmanlıspor 23 21
16. Adanaspor 22 18
17. Eskişehirspor 23 16
18. Boluspor 22 16
Takımlar O P
1. Liverpool 26 76
2. Man City 26 54
3. Leicester City 26 50
4. Chelsea 26 41
5. Tottenham 26 40
6. Sheffield United 26 39
7. M. United 26 38
8. Wolverhampton 26 36
9. Everton 26 36
10. Arsenal 26 34
11. Burnley 26 34
12. Southampton 26 31
13. Newcastle 26 31
14. Crystal Palace 26 30
15. Brighton 26 27
16. Bournemouth 26 26
17. Aston Villa 26 25
18. West Ham 26 24
19. Watford 26 24
20. Norwich City 26 18
Takımlar O P
1. Real Madrid 24 53
2. Barcelona 24 52
3. Getafe 24 42
4. Atletico Madrid 24 40
5. Sevilla 24 40
6. Villarreal 24 38
7. Valencia 24 38
8. Real Sociedad 23 37
9. Granada 24 33
10. Athletic Bilbao 24 31
11. Osasuna 24 31
12. Real Betis 25 30
13. Levante 24 29
14. Deportivo Alaves 24 27
15. Real Valladolid 24 26
16. Eibar 23 24
17. Mallorca 25 22
18. Celta de Vigo 24 21
19. Leganés 24 19
20. Espanyol 24 19