banner26

banner32

06.03.2021, 15:39 56

Amin Maalouf’un yeni kitabı: Empedokles’in Dostları

Her şey değişiyor, hızla. Hemen hiçbirimiz, tek başımıza yetişemiyoruz bu hıza… Ancak bir ucundan tutarak bir yerlerinden yakalayabilirsek mutlu saymalıyız kendimizi. En çok da siyasi gündem değişiyor. Değiştiriliyor belki de… Amin Maalouf da bu hızlı değişime, bir aylık notlarıyla katılıyor, aslında ışık tutuyor demek gerekir.

Hemen her kitabı okurlarınca çok beğenilen, akıcı yazdığı ve okuru sayfaları arasında (deyim yerindeyse) yoğurduğu için tavsiye edilen Maalouf, bu kez bir gelecek ile karşımızda. “Gelecek” ile ilgili hemen her roman, film, anlatı sanki “felaket” öyküsü olduğu için bu kitabın da öyle olduğu sanılıyor. Doğaldır ki, küresel ısıtma, savaşlar, susuzluk, ırkçı yaklaşımlar, nefret söylemi, dil, din ve cins ayrımcılığı hepimizin gelecek için kaygılanmasına yol açıyor. “Empedokles’in Dostları” pek öyle değil. Tabii ki kaygı verici şeyler yaşanıyor, tabii ki insanlar korkuyor… Hatta dünyanın tek emperyalist gücü ABD Başkanlığı bile.

Ada hikâyesi…

Amin Maalouf’un romanı bir adada geçiyor. Okyanus kıyısında, küçücük bir ada ve iki sakini var sadece. Biri bir yazar, diğeri bir çizer. Biri kadın, diğeri erkek. Romanın ana kahramanı erkek.

Ada deyince, herkesin aklına başka bir şey gelebilir. Ben önce Yaşar Kemal’i anımsıyorum. Onun adası da bomboştu başta. Zaman içerisinde gelenler oldu, insanlar çoğaldı. Yeni bir toplum, yeni bir yaşam oluşturuldu. Dört ciltlik bu dev, ne yazık ki son, Yaşar Kemal eserini okumanızı dilerim.
Neyse… biz “Empedokles’in Dostları”na bakalım.

…tek dişi kalmış canavar

“…telefonlarımız, haber alma kaynaklarımız olmadan ne denli çaresiz kaldığımızı hissettirmek istiyordu” (s.47) diyor, çünkü elektrikler kesilince insanın yaşamı tümüyle etkileniyor. Bir anda olan bu durum karşısında her şey, ama her şey duruyor. Ne ısınabiliyorsunuz ne konuşabiliyorsunuz ne yemek pişirebiliyor ve yiyebiliyorsunuz… daha geniş durumu yazarın yukarıdaki cümlesi özetliyor zaten.

Teknolojiye bu denli bağlanınca kendinizi de bağlamış oluyorsunuz ister istemez.

Amin Maalouf, güçlü ve akıcı yazan bir yazar. Çarpıcı bir girişi var. Yalın, konuşur gibi okurla birlikteymişçesine yazıyor. Okuru daha ilk sayfadan kucaklıyor, su gibi, hızla, yutarcasına okuyorsunuz. Bundan önce, özellikle tarihle iç içe romanlarını okumuştuk. Çok da sevilmişti. Bu kez, birbirine paralel yürüyen iki insanlık olduğunu, birinin ışık içinde yaşadığını, ama gölge yaptığını; diğerinin ise gölgede kalsa da ışık taşıdığını, her ikisinin de kendi yolunda ilerlediğini belirtip “Uygarlıklarımızın ölümlü olduğunu belirttiğimiz zaman bile caka satmayı ve kibirli olmayı beceriyorduk! Tarih’i bizim yaptığımıza emindik. Hâlbuki henüz tarih öncesinden bile çıkamadığımız anlaşılıyor” diyor. Biz okuru heyecanlandıran cümlesi tam da burada geliyor: “Zaman durmadı, sadece askıya alındı.”

Peki, ne oluyor?

Mucize var mı ki…

Amin Maalouf, geçmişten gelenleri yazan bir romancı, dolayısıyla geçmişle bağını koparmıyor. Kitabın adından da belli ya, arada da “Sardinya’nın veya Girit’in bir köyünde, mumların ve karalara bürünmüş kadınların ortasında, ara sıra görülen şu sözde ‘mucizeler’den söz eder gibi…” yerel ve mitolojik aktarımları var. Önce iki yalnız insanın yaşadığı bu küçük adada, sonrasında da belli başlı yerlerde ortaya çıkan bir mucizeyi anlatıyor. Üç dakikada, bir tünelin bir ucundan girip öteki ucundan çıktığınızda, düşlerinizi gerçekleştirebiliyorsunuz. Burada “düşleriniz”e dikkat çekmek isterim. Covid-19 pandemisiyle bağlantılı olarak aklınıza gelebilecek bir noktayı aydınlatmalıyım… Maalouf bu kitabı, pandemi daha ortada yokken yazmış. Her sanat yapıtı gibi (bu roman da olabilir, resim de, film de, dans da…) bu da hayatın içinden geldiği için, içinde yaşadığımız bu sıkıntılı süreçle bağlanabiliyor. Ay ışığıyla eşeğin kuyruğu arasındaki diyalektik bağı kuruyor okur, sayfaları birbiri ardına ç(d)evirdikçe.

Çıkar odakları burada da karşımıza çıkıyor ve kendine yontma hevesiyle, ‘manevi rüşvet’le işe girişiyor. Alabildiğine insancıl ve bilimsel gelişim amacıyla yaklaşanların da eli böğründe kalıyor.

Küçük bir kolajla, o sayfalara geldiğinizde ilginizi çekmek ve okurken yeni bir açı aramanızı istemek amacındayım: “Denetim altına alınmayan dürtülerimiz, sürekli yinelenen dehşetlerimiz, yüzlerce yıllık nefretlerimiz, ayak direyen arkaizmlerimizle…” bir “ekseriyetin parçası” olarak “insan ona inanma arzusuna nasıl direnebilir? Onu sevme arzusuna nasıl direnebilir?”

Empedokles’in Dostları
Amin Maalouf
Çeviri: Ali Berktay
Roman
Yapı Kredi yayınları
Şubat 2021, 210 s.

(siyasihaber6.org'ta yayımlanmıştır)

Yorumlar (0)
parçalı bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 31 67
2. Fenerbahçe 32 63
3. Galatasaray 32 62
4. Trabzonspor 33 58
5. Gaziantep FK 31 50
6. Alanyaspor 32 49
7. Hatayspor 32 49
8. Karagümrük 33 49
9. Göztepe 33 46
10. Sivasspor 31 44
11. Konyaspor 31 40
12. Antalyaspor 32 39
13. Rizespor 32 36
14. Kasımpaşa 32 35
15. Malatyaspor 31 33
16. Ankaragücü 31 33
17. Başakşehir 32 33
18. Kayserispor 31 33
19. Gençlerbirliği 31 31
20. Erzurumspor 32 28
21. Denizlispor 31 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 29 60
2. Samsunspor 29 57
3. Adana Demirspor 29 55
4. Altay 29 53
5. Altınordu 29 52
6. İstanbulspor 29 51
7. Ankara Keçiörengücü 29 49
8. Tuzlaspor 29 41
9. Bursaspor 28 40
10. Bandırmaspor 29 39
11. Ümraniye 28 38
12. Boluspor 29 35
13. Balıkesirspor 29 32
14. Adanaspor 28 31
15. Menemenspor 29 30
16. Akhisar Bld.Spor 29 25
17. Ankaraspor 28 19
18. Eskişehirspor 29 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 30 60
3. Leicester City 30 56
4. Chelsea 31 54
5. Liverpool 31 52
6. West Ham 30 52
7. Tottenham 30 49
8. Everton 29 47
9. Leeds United 31 45
10. Aston Villa 30 44
11. Arsenal 30 42
12. Wolverhampton 31 38
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 30 36
15. Burnley 30 33
16. Brighton 30 32
17. Newcastle 30 29
18. Fulham 32 26
19. West Bromwich 30 21
20. Sheffield United 30 14
Takımlar O P
1. Real Madrid 30 66
2. Atletico Madrid 29 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 29 58
5. Real Sociedad 29 46
6. Real Betis 29 46
7. Villarreal 29 46
8. Levante 30 38
9. Celta de Vigo 29 37
10. Athletic Bilbao 30 37
11. Granada 29 36
12. Cádiz 30 35
13. Valencia 29 33
14. Osasuna 29 31
15. Getafe 30 30
16. Huesca 30 27
17. Real Valladolid 29 27
18. Elche 30 26
19. Deportivo Alaves 30 24
20. Eibar 30 23