banner26

banner32

Boratav: AKP uzatmaları oynuyor

AKP iktidarının uzatmaları oynadığını belirten Prof. Dr. Boratav’a göre, egemen güçler, AKP sonrası merkez cumhuriyetçi, milliyetçi sağ ve ılımlı islam koalisyonunun tasarımı içinde.

EKONOMİ 08.03.2020, 22:58
224
Boratav: AKP uzatmaları oynuyor

‘Hocaların hocası’ olarak hürmet duyulan iktisat dünyasının önde gelen akademisyenlerinden Prof. Dr. Korkut Boratav, Türkiye’de solun 12 Eylül’ün ardından iki defa fırsat kaçırdığını belirtti. AKP iktidarının uzatmaları oynadığını kaydeden Boratav’a göre, egemen güçler, AKP sonrası merkez cumhuriyetçi, milliyetçi sağ ve ılımlı islam koalisyonunun tasarımı içinde.

Cumhuriyet gazetesinden Leyla Kılıç'a demeç veren iktisat profesörü Boratav'ın, solun durumu, CHP ve HDP'nin politik tutumu, merkez sağdaki konumlanışlar ve iktidara dair yaptığı değerlendirmeler şöyle:

-Türkiye, uzun yıllardır sağ bakış açısı ile yönetiliyor. Sol nerede eksik kaldı? 

Bugünkü iktidarı artık “merkez sağ” olarak nitelendiremeyiz. Türkiye, İslamcı/neo-faşist bir rejime dönüşme süreci içinde. İslamcı faşizm gündemde; şimdilik tamamen yerleşememiştir. Geçmişe kuşbakışı göz atarsak, 12 Mart’ı izleyen yıllarda Türk toplumu, parlamenter düzlemde “demokratik sol” CHP’nin, parlamento-dışında “devrimci-sosyalist” örgütlerin ortak etkisi altında sola yönelmekteydi. 12 Eylül’ün ana amacı buna son vermekti... Parlamenter sol parçalandı. Parlamento-dışı sosyalist sol çökertildi, toparlanamadı.

‘CHP TABANI SOLCUDUR’

-Sola karşı bir önyargı var mı? 

Sola karşı önyargı, Türkiye’de genellikle bir “merkez sol” parti olduğu düşünülen CHP açısından tartışılıyor. Bu tartışma, “sol nasıl tanımlanmalı” sorusu ile başlamalıdır. Devrimcilikten reformculuğa uzanan en geniş yelpaze içinde “solculuk”, kapitalizmin bölüşüm karşıtlıklarında, emekçi sınıfların saflarında yer almak olarak anlaşılmalı. Bu ölçüt, bugünün dünyasında emperyalizm karşıtı bir konumu da içerir. Bu ölçüte göre bugünkü CHP yönetiminin “sol” içinde yer aldığı söylenemez. Güncel ekonomik sıkıntıları eleştirmekle yetinmek sınıfsal -dolayısıyla “sol”- bir muhalefet platformu olamaz. Dünya çapında saygınlığı tükenen, içeriği boş “sosyal demokrat” yaftası, adeta sınıf muhalefetinden, yani “sol”dan uzak durmak için benimsenmiştir. Aslında “liberal” nitelemesine uymaktadır. Bu nedenlerle CHP, bugünkü yönetimi ile bir merkez partisidir. 1970’lerde halk sınıflarının taleplerini benimseyen Ecevit, CHP’yi üst üste birinci parti yaptı. SHP de 1989’da ilk sıraya yükseldi. Bu tarihsel örneklere bakarsak CHP’ye karşı bugünkü önyargılar, belki de yeterince “solcu olmaması” nedeniyledir. Bu tespitler CHP yönetimiyle sınırlıdır. Bu partinin seçmen tabanı, örgütlerinin büyük bir bölümü “solcu”, yönetim ise “merkezci/liberal”dir. Kopukluk söz konusudur.

‘CUMHURİYET DEĞERLERİNİ MİLİTANCA SAVUNMA GÖREVİNİ SOSYALİSTLER ÜSTLENDİ’

-Burjuvazi ve liberallerin, İslamcı faşizmle çıkar ortaklığına teslim olduklarını ve karşı mücadelenin sosyalistlere düştüğünü söylemiştiniz. Ne bekliyorsunuz?

Bazen “Cumhuriyet kazanımları” diye de ifade edilen aydınlanma değerlerini -başta laikliği- ödünsüz sahiplenmek, savunmak, Kemalist devrimlerin mirasçısı CHP’den beklenir. Bugünkü parti yönetimiyse “halkımızın dini hassasiyetlerini gözetme” bahanesi altında İslamcı uygulamalara, baskılara, anayasal ihlallere karşı mücadeleden ısrarla kaçınmaktadır. Son tahlilde siyasal İslamı güçlendiren bu edilgen tavrına rağmen CHP, yine de “merkez-cumhuriyetçi” bir parti sayılabilir. Belki de bünyesine yerleşmiş sembolik Kemalist kalıntılar sayesinde... Hem neo-liberalizme savrulması, hem de İslamcı uygulamalara karşı teslimiyeti, CHP’nin “sol-cumhuriyetçi” bir kimlik kazanmasını engellemektedir. Cumhuriyet değerlerini militanca savunma görevini sosyalist sol üstlenmiştir. İslamcı ideolojinin emekçi, yoksul katmanlarda hâkim olması, sosyalizmin emekçi sınıflar saflarında yaygınlaşmasını da frenlemektedir. Sosyalist partiler, örgütler parlamenter düzlemde fiilen etkisizdir. Ancak gençlik, emekçi, halk sınıfları örgütlenmelerinin zaman zaman ön saflarında yer alırlar. CHP ve HDP’nin milletvekilleri, hatta yönetimleri içinde de sosyalistler daima var oldu. Sosyalizmin, Marksizmin Türkiye’nin düşün alanında küçümsenmeyecek etkisi sürmektedir.

‘HDP SURİYE OPERASYONUNDAN SAĞDUYULU TUTUM İZLEDİ’

-AKP iktidarının son yerel seçimlerde gerilediğini gördük. Umut var diyebilir miyiz?

AKP iktidarı temsili demokrasi kuralları çerçevesinde nasıl son bulacak? Yanıt, 2015 Haziran genel ve 2019 yerel seçimlerinde gerçekleşti. Merkez cumhuriyetçi (CHP) ve milliyetçi partiler ile Kürt siyasetinin fiili ittifakı ile... 2015’te AKP’ye karşı sert bir muhalefet gerçekleştirmiş olan MHP’nin rolü 2019’da İYİ Parti tarafından devralındı. 2015’te HDP lideri Demirtaş’ın “seni başkan yaptırmayacağız” söylemi, milliyetçi Türk seçmeninin geleneksel tepkisini aşındırdı. 2019’da da HDP Millet İttifakı’nı dıştan destekledi. 2019 yerel seçimlerinde cumhuriyetçi ve sosyalist solun taban örgütlenmesi ve sandıklara militanca sahip çıkması da etkili oldu. AKP iktidarı ve Saray, iki seçim sonrasında da yenilgiyi benzer hamlelerle yanıtladı. Cumhuriyetçi ve milliyetçi partiler ile HDP arasındaki fiili ittifaka son verecek “karşı saldırılar”... Haziran-Kasım 2015 arasında bu operasyona Kandil’den kaynaklanan “özerklik ilanı ve hendekler” katkı yaptı. 2019’da Saray’ın Suriye’deki askeri operasyonu, iç siyaset önceliği taşıyan bir hamle oldu. CHP ve İYİ Parti’nin bu operasyona verilen açık desteğine rağmen HDP’nin sağduyulu bir tutum izlemesi dikkat çekicidir.

‘VADESİ DOLMUŞTUR’ 

-AKP iktidarı son bulursa solun tavrı ne olacak?

AKP/Saray iktidarının uzatmaları oynadığı düşüncesindeyim. Temsili demokrasinin normal kuralları içinde vadesi dolmuştur. İslamcı faşizme kesin geçişi tamamlayacak bir “Saray darbesi” olası mıdır? Öngörü yapamam. Normal ortama ilişkin konuşabiliriz. Egemen güçler, AKP’den kopmalar sonrasını içeren bir merkez cumhuriyetçi, milliyetçi sağ ve ılımlı İslam koalisyonunun tasarımı içindedir.

‘SOL 3’LÜ PROGRAMLA GÖREV ÜSTLENMELİ, CHP DE ISRARLA GÖREVE DAVET EDİLMELİDİR’

CHP’nin merkezde yer aldığı bu ortamda, sosyalist sol, önemli ve üçlü bir programı savunmak, kısmen üstlenmek durumunda olacaktır. Parlamenter sisteme dönüşün demokratikleşerek gerçekleşmesi hukuk, eğitim ve kamu yönetiminde İslamcı uygulamaların tümüyle tasfiyesi ile emek karşıtı neo-liberal uygulamalara karşı mücadelenin öncülüğü... İlk iki göreve, CHP ısrarla davet edilmelidir. Sonuncu “görev” sola özgüdür. Düzen partileri dışındaki mücadele alanını oluşturur.

Yorumlar (0)
12°
hafif yağmur
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 27 57
2. Beşiktaş 26 57
3. Fenerbahçe 27 55
4. Trabzonspor 27 51
5. Hatayspor 27 46
6. Alanyaspor 27 43
7. Gaziantep FK 27 43
8. Karagümrük 27 41
9. Göztepe 27 36
10. Antalyaspor 27 35
11. Sivasspor 26 33
12. Konyaspor 26 32
13. Malatyaspor 27 31
14. Kasımpaşa 27 29
15. Kayserispor 26 28
16. Rizespor 27 28
17. Başakşehir 27 26
18. Erzurumspor 27 26
19. Ankaragücü 26 23
20. Denizlispor 26 21
21. Gençlerbirliği 26 21
Takımlar O P
1. Giresunspor 24 53
2. Samsunspor 24 50
3. İstanbulspor 25 47
4. Altınordu 25 45
5. Adana Demirspor 24 42
6. Altay 24 41
7. Tuzlaspor 24 41
8. Ankara Keçiörengücü 25 40
9. Bursaspor 24 34
10. Bandırmaspor 25 32
11. Ümraniye 24 31
12. Adanaspor 24 26
13. Boluspor 24 26
14. Menemenspor 24 26
15. Balıkesirspor 24 25
16. Akhisar Bld.Spor 24 19
17. Ankaraspor 24 15
18. Eskişehirspor 24 7
Takımlar O P
1. Man City 27 65
2. M. United 27 51
3. Leicester City 27 50
4. Chelsea 27 47
5. Everton 26 46
6. West Ham 26 45
7. Liverpool 27 43
8. Tottenham 26 42
9. Aston Villa 25 39
10. Arsenal 26 37
11. Leeds United 26 35
12. Wolverhampton 27 34
13. Crystal Palace 27 34
14. Southampton 26 30
15. Burnley 27 29
16. Brighton 26 26
17. Newcastle 26 26
18. Fulham 27 23
19. West Bromwich 27 17
20. Sheffield United 27 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 24 58
2. Barcelona 25 53
3. Real Madrid 25 53
4. Sevilla 24 48
5. Real Sociedad 25 42
6. Real Betis 25 39
7. Villarreal 26 37
8. Granada 25 33
9. Levante 25 32
10. Athletic Bilbao 24 30
11. Valencia 26 30
12. Celta de Vigo 25 30
13. Osasuna 25 28
14. Getafe 25 27
15. Cádiz 25 25
16. Eibar 25 22
17. Real Valladolid 25 22
18. Deportivo Alaves 25 22
19. Elche 24 21
20. Huesca 25 20