banner26

19.11.2022, 00:19 54

Endişesiz Bir Ülke, Endişesiz Bir Dünya İçin…

Kapakta, kendine özgü gülüşüyle Yılmaz Güney yer alıyor. Zaten “Endişe” deyince akla ilk gelen o.

Tahir Yüksel, “Karanlıktaki Işık: Yılmaz Güney”den sonra, bu kez “Endişesiz Bir Ülke, Endişesiz Bir Dünya İçin Yılmaz Güney” ile çıkıyor “Çirkin Kral”ı sevenlerin ve bu ülke için endişe duyanların karşısına. Kolay değil, çocukluğunda gördüğü ilk filmde alkışlanan Yılmaz Güney için yollara düşüp, cezaevinde de olsa onunla görüşmek ve neredeyse bütün basılı belgeleri toplamak. Yılmaz Güney kadar tutkulu biri Tahir Yüksel de. Hakkını vermek gerekir.

Karanlıktaki Işık, Adana Altın Koza Festivali nedeniyle Adana Büyükşehir Belediyesi tarafından 2019’da yayımlanmış. Ancak baskısı bulunamadığı için birçok insan, Zavallılar’daki Yılmaz Güney’in yıkılmış hali gibi… Eylül 2022’de bu kez Küçükçekmece Belediyesi “Endişesiz Bir Ülke İçin”i yayımlamış, bir sergiyle Yılmaz Güney’in doğum gününe denk getirerek.

Prestij kitaplar

Belediyelerin birincil görevleri arasında yer alır kültürel etkinlikler ve beraberinde yayınladıkları kitaplar. İnsana en sık ve en kolay ulaşan kurumlardandır belediyeler. Kültür ve sanatın gücü birçok şeyi aşar, sıkıntıları giderir; çünkü insanı hedef alan bu tür çabalarla gelişmeleri daha da yukarı çekmek mümkündür. En tam da bu nedenle belediyelerin bu tür etkinlikleri daha sık, daha çok, daha geniş kapsamlı yapmaları gerekir.

Birçok belediye, benzer etkinlikler yapıp benzer kitaplar bastırıyor. Prestij kitaplar denilen bu kitapları iyi kağıda kaliteli basılmış olmaları nedeniyle de birçok insan gözü gibi koruyor hem kıymetli oldukları hem de sürekli el altında tutulmalarıyla yeni ufuklar açtıkları için. Ancak baskısı belli olan bu prestij kitaplarına ilgili herkesin ulaşması pek mümkün değil. İlgilenenlerin, gerçekten yararlanabilecek olanların bu kitaplara ulaşamaması kabul edilemez.

Günümüzden farkı yok…

Burada bir soluklanalım ve “Endişesiz Bir Ülke, Endişesiz Bir Dünya İçin”e dönelim… Yılmaz Güney’in yaşamını anlatan ve fotoğraflarla desteklenen kitap, özellikle işsizliğin, ekonomik zorlukların, açlığın kol gezdiği bu günlerde, hedef belirleyen birinin, yani Yılmaz Güney’in “star” oluşuna giden yoldaki azmini ve çabasını sergiliyor. Bir öyküsü nedeniyle mahkûm edilen Yılmaz Güney, cezasını çekmek üzere Nevşehir Cezaevine kapatılır: “Burada 1,5 yıl yatacaksın. Bir program yap kendine. Geçmişi değerlendir. Roman yazmak istiyorsun. Bir, roman yaz. İki, siyasi olarak hedeflerin var ve düşüncelerini geliştir. Üç, çıkınca sanatla, sinemayla ilgilen” diyor ranzasına uzanınca. İlk romanını “Boynu Bükük Öldüler”i (Orhan Kemal Roman Armağanı kazandı) yazıyor.

“Yirmi otuz kişinin ötesinde kimse hikâyeyi okumamıştır bile; ama taşıdığım niyet, insanca yaşama niyet ve özlemi, onların beni mahkûm etmeleri için yeterli bir neden sayılmalıdır” diyecek denli farkındadır üç sayfalık kısa öyküsünün kitleler üzerinde hiçbir etkisinin olmadığının. Değil komünist, tutarlı bir demokrat bile olmadığını da ekler hiç yüksünmeden. Demek ki kendisini geliştirmelidir, demek ki çok çalışmalı ve hedefine ulaşmalıdır.

Adana’daki günlerinden edebiyatla, sanatla ilgilidir, şiir değilse de öykü, roman yazmayı koymuştur kafasına. Hatta daha Adana’dayken bir edebiyat dergisi çıkarır. Bunlar belki küçük ayrıntılar gibi gelebilir, bize bugün. Ancak hedefe giden yolda hepimizin yoluna ışık tutacağı, rehber olacağı kesindir.

Çalışmanın gerekliliği…

Senaryosuz çektiği hep söylenegelir Yılmaz Güney’in, özellikle ilk yıllarda, ama belli ki kafasında kurmuştur ve senaryonun yarı ürün olduğunu bilir. Küçük bir kağıda, hatta sigara kutusunun üzerine alınan bir not bile yeterlidir. İlerleyen yıllarda, özellikle cezaevinde, senaryoya o denli önem verir ki, yönetmene bile uyarılar vardır. (“Düşman”da, -ki, en beğendiği senaryo olduğunu ifade ediyor- kendisinin cezaevinde olmasının da etkisiyle, karakterleri belirlerken “Fareler ve İnsanlar”ı örnek gösterir.)

Özellikle “Yol” için ne denli yoğun çalıştığını anlatıyor zaten. Kendisi olmadan bir cezaevi filmi çekmenin zorluğu nedeniyle filmin ağırlığını dışarıya kaydırdığını, “Duvar” ile de kendisinin yönetmenliğiyle bir cezaevi filmi çektiğini biliyoruz Tahir Yüksel’in bu derlemesiyle…

Dönelim başa…

Belediyeler hizmet için varlar ve kültür hizmeti çok daha önemli, çok daha gerekli. Prestij nitelikli olmasa da alabildiğine çok kitap yayınlamalı ve halka ulaştırmalılar… Belki Küçükçekmece Belediyesi (ve/veya başka küçük belediyeler) için zor olabilir, ama örneğin İstanbul Büyükşehir Belediyesi, kitaplarını daha ucuza satışa çıkarabilir (bunca pahalılığın içerisinde yüksek geldiği için alamadığım kitaplara yutkunarak bakıyorum vitrinlerinde). Bu bir görevdir.

Endişesiz Bir Ülke, Endişesiz Bir Dünya İçin… Yılmaz Güney
Tahir Yüksel  
Küçükçekmece Belediyesi Kültür Yayınları, Eylül 2022, büyük boy

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 16 37
2. Samsunspor 15 27
3. Rizespor 15 26
4. Pendikspor 15 26
5. Keçiörengücü 15 26
6. Bodrumspor 15 25
7. Boluspor 15 25
8. Manisa FK 15 24
9. Bandırmaspor 15 24
10. Sakaryaspor 16 22
11. Altay 15 21
12. Adanaspor 15 18
13. Göztepe 14 18
14. Tuzlaspor 15 16
15. Erzurumspor 15 14
16. Altınordu 15 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 15 7
19. Denizlispor 15 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4