banner26

banner32

AİHM'den 17-25 Aralık yayın yasağı kararı

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) 17-25 Aralık soruşturmasıyla ilgili çalışmalarına getirilen yayın yasağının "ifade özgürlüğü ihlali" olduğuna hükmetti.

GÜNDEM 04.05.2021, 14:19
72
AİHM'den 17-25 Aralık yayın yasağı kararı

AİHM, 17-25 Aralık soruşturmasıyla ilgili medyaya yayın yasağını ve 2016'daki anayasa değişikliği ile vekillerin dokunulmazlıklarının kaldırılmasını "ifade özgürlüğü ihlali" olarak tanımlayan iki ayrı karar açıkladı.

Mahkeme, gazeteci Banu Güven ile akademisyenler Yaman Akdeniz ve Kerem Altıparmak tarafından yayın yasağına karşı açılan ortak davada kararını bugün açıkladı. AİHM, Banu Güven'i, gazeteci kimliği nedeniyle, yayın yasağı konusunda "mağdur" olarak tanımlarken, Yaman Akdeniz ve Kerem Altıparmak'ın "yasağın kendilerini nasıl etkilediğini kanıtlayamadıkları" gerekçesiyle "mağdur" olarak tanımlanamayacakları sonucuna vardı.

"Banu Güven'in ifade özgürlüğü ihlal edildi"

Basın özgürlüğünün ayrılmaz parçası olan haber toplamanın gazetecilik açısından önemine vurguda bulunan AİHM, toplumsal bir konuyla ilgili yayın yasağını, "toplumu aydınlatma misyonu olan gazetecileri caydırıcı bir önlem" olarak değerlendirdi. Söz konusu yasağı "kısıtlayıcı ve gelecekte her türlü haberin yayılması ve yayınlanmasını yasaklamayı hedefleyen bir önlem" olarak tanımlayan AİHM, yasağın davacı Banu Güven'in ifade özgürlüğü üzerinde "ciddi yansımaları" olduğuna kanaat getirdi. Yasağın, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) ifade özgürlüğünü düzenleyen 10'uncu maddesi temelinde "yasal dayanağı" olmadığını da belirten AİHM, bu tespitlerden yola çıkarak Banu Güven'in ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine hükmetti.

AİHM, buna karşılık, Yaman Akdeniz ve Kerem Altıparmak'ın "yasak kararından dolaylı biçimde etkilenmelerinin," bu davada AİHS açısından "mağdur" kabul edilmeleri için yeterli olmadığını belirtti. Mahkemeye göre, "sadece varsayımsal riskler" AİHS'nin 10'uncu maddesi bakımından mağdur kabul edilmek için yeterli bir neden oluşturmuyor. AİHM'ye göre yasak, basın ve diğer medya organlarının 17-25 Aralık'la ilgili TBMM soruşturması hakkında haber yapmasını engellemeyi hedefledi. Akademik özgürlüğü hedeflediğine dair hiçbir kanıt bulunmuyor.

Karar gereği Ankara, Banu Güven'e mahkeme masrafı olarak 1500 (bin beş yüz) euro ödeyecek.

Dava neden açılmıştı?

17-25 Aralık (2013) sonrası istifa eden ya da görevden alınan bakanları araştırmak üzere TBMM bünyesinde 5 Mayıs 2014 tarihinde 15 parlamenterden oluşan bir komisyon kurulmuş, Anakara Başsavcılığı, TBMM Başkanlığı'nın başvurusu üzerine "soruşturmanın sağlıklı yürümesi, masumiyet karinesinin ihlal edilmemesi ve soruşturmanın gizliliğini" gerekçe göstererek, komisyonla ilgili haberlere 21 Kasım 2014 tarihinde yayın yasağı getirmişti.

Banu Güven, Yaman Akdeniz ve Kerem Altıparmak'ın bu karara karşı mahkemeler önünde yaptıkları itirazlar sonuçsuz kalmıştı. Anayasa Mahkemesi, davacıların bireysel başvurularını "mağdur olmadıkları" gerekçesiyle geri çevirmişti.

Filiz Kerestecioğlu'nun dokunulmazlığı

Öte yandan, AİHM, milletvekili dokunulmazlıklarının kaldırılmasını öngören 20 Mayıs 2016 tarihli anayasa değişikliğinin AİHS'nin ifade özgürlüğü maddesi kapsamına girdiğine dair yeni bir karara daha imza attı. Mahkeme, dokunulmazlığı kaldırılan HDP milletvekillerinden Filiz Kerestecioğlu'nun ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine hükmetti.

Selahattin Demirtaş davası kararındaki hükümleri hatırlatan AİHM, anayasa değişikliğinin "parlamenterlerin siyasal planda ifade özgürlüğünü sınırlamayı hedeflediğini" tekrarladı. O tarihte HDP milletvekili olan Filiz Kerestecioğlu'nun anayasa değişikliği ile dokunulmazlığının kaldırılmasının, kendi başına, AİHS'nin 10'uncu maddesiyle güvence altına alınmış ifade özgürlüğüne müdahale olduğuna hükmetti.

AİHM'de 1'e karşı 6 oyla alınan karara sadece Türk yargıç Saadet Yüksel karşı çıktı.

Türkiye, karar gereği Filiz Kerestecioğlu'na 5 bin euro manevi tazminat ve 4 bin euro mahkeme masrafı ödeyecek.

Her iki karara olası itiraz için tarafların üç aylık süresi bulunuyor.

Kaynak: DW Türkçe
Yorumlar (0)
16
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 15 39
2. Konyaspor 14 26
3. Hatayspor 15 26
4. Başakşehir 15 25
5. Fenerbahçe 14 24
6. Alanyaspor 15 24
7. Galatasaray 15 23
8. Karagümrük 15 22
9. Beşiktaş 15 21
10. Adana Demirspor 15 20
11. Sivasspor 15 19
12. Giresunspor 15 19
13. Kayserispor 15 19
14. Altay 15 18
15. Antalyaspor 15 18
16. Gaziantep FK 14 18
17. Öznur Kablo Yeni Malatya 14 13
18. Göztepe 14 11
19. Kasımpaşa 15 11
20. Rizespor 14 10
Takımlar O P
1. Erzurumspor 13 28
2. Ümraniye 14 27
3. Ankaragücü 14 27
4. Eyüpspor 14 27
5. Bandırmaspor 14 25
6. Samsunspor 14 22
7. Tuzlaspor 13 21
8. İstanbulspor 14 20
9. Kocaelispor 14 20
10. Gençlerbirliği 14 20
11. Boluspor 14 19
12. Adanaspor 15 19
13. Menemenspor 13 17
14. Manisa FK 15 17
15. Denizlispor 13 15
16. Bursaspor 13 14
17. Ankara Keçiörengücü 13 13
18. Altınordu 15 13
19. Balıkesirspor 13 7
Takımlar O P
1. Man City 15 35
2. Liverpool 15 34
3. Chelsea 15 33
4. West Ham 15 27
5. Tottenham 14 25
6. M. United 15 24
7. Arsenal 14 23
8. Wolverhampton 15 21
9. Brighton 15 20
10. Leicester City 14 19
11. Brentford 15 17
12. Crystal Palace 15 16
13. Aston Villa 14 16
14. Leeds United 15 16
15. Southampton 15 16
16. Everton 14 15
17. Watford 15 13
18. Burnley 14 10
19. Newcastle 15 10
20. Norwich City 15 10
Takımlar O P
1. Real Madrid 16 39
2. Sevilla 15 31
3. Real Betis 16 30
4. Atletico Madrid 15 29
5. Real Sociedad 16 29
6. Rayo Vallecano 16 27
7. Barcelona 15 23
8. Athletic Bilbao 15 20
9. Espanyol 16 20
10. Osasuna 15 20
11. Valencia 15 19
12. Mallorca 16 19
13. Villarreal 15 16
14. Celta de Vigo 15 16
15. Granada 15 15
16. Deportivo Alaves 15 14
17. Elche 15 12
18. Cádiz 15 12
19. Getafe 15 10
20. Levante 15 7