banner26

banner32

AİHM'den 17-25 Aralık yayın yasağı kararı

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) 17-25 Aralık soruşturmasıyla ilgili çalışmalarına getirilen yayın yasağının "ifade özgürlüğü ihlali" olduğuna hükmetti.

GÜNDEM 04.05.2021, 14:19
57
AİHM'den 17-25 Aralık yayın yasağı kararı

AİHM, 17-25 Aralık soruşturmasıyla ilgili medyaya yayın yasağını ve 2016'daki anayasa değişikliği ile vekillerin dokunulmazlıklarının kaldırılmasını "ifade özgürlüğü ihlali" olarak tanımlayan iki ayrı karar açıkladı.

Mahkeme, gazeteci Banu Güven ile akademisyenler Yaman Akdeniz ve Kerem Altıparmak tarafından yayın yasağına karşı açılan ortak davada kararını bugün açıkladı. AİHM, Banu Güven'i, gazeteci kimliği nedeniyle, yayın yasağı konusunda "mağdur" olarak tanımlarken, Yaman Akdeniz ve Kerem Altıparmak'ın "yasağın kendilerini nasıl etkilediğini kanıtlayamadıkları" gerekçesiyle "mağdur" olarak tanımlanamayacakları sonucuna vardı.

"Banu Güven'in ifade özgürlüğü ihlal edildi"

Basın özgürlüğünün ayrılmaz parçası olan haber toplamanın gazetecilik açısından önemine vurguda bulunan AİHM, toplumsal bir konuyla ilgili yayın yasağını, "toplumu aydınlatma misyonu olan gazetecileri caydırıcı bir önlem" olarak değerlendirdi. Söz konusu yasağı "kısıtlayıcı ve gelecekte her türlü haberin yayılması ve yayınlanmasını yasaklamayı hedefleyen bir önlem" olarak tanımlayan AİHM, yasağın davacı Banu Güven'in ifade özgürlüğü üzerinde "ciddi yansımaları" olduğuna kanaat getirdi. Yasağın, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) ifade özgürlüğünü düzenleyen 10'uncu maddesi temelinde "yasal dayanağı" olmadığını da belirten AİHM, bu tespitlerden yola çıkarak Banu Güven'in ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine hükmetti.

AİHM, buna karşılık, Yaman Akdeniz ve Kerem Altıparmak'ın "yasak kararından dolaylı biçimde etkilenmelerinin," bu davada AİHS açısından "mağdur" kabul edilmeleri için yeterli olmadığını belirtti. Mahkemeye göre, "sadece varsayımsal riskler" AİHS'nin 10'uncu maddesi bakımından mağdur kabul edilmek için yeterli bir neden oluşturmuyor. AİHM'ye göre yasak, basın ve diğer medya organlarının 17-25 Aralık'la ilgili TBMM soruşturması hakkında haber yapmasını engellemeyi hedefledi. Akademik özgürlüğü hedeflediğine dair hiçbir kanıt bulunmuyor.

Karar gereği Ankara, Banu Güven'e mahkeme masrafı olarak 1500 (bin beş yüz) euro ödeyecek.

Dava neden açılmıştı?

17-25 Aralık (2013) sonrası istifa eden ya da görevden alınan bakanları araştırmak üzere TBMM bünyesinde 5 Mayıs 2014 tarihinde 15 parlamenterden oluşan bir komisyon kurulmuş, Anakara Başsavcılığı, TBMM Başkanlığı'nın başvurusu üzerine "soruşturmanın sağlıklı yürümesi, masumiyet karinesinin ihlal edilmemesi ve soruşturmanın gizliliğini" gerekçe göstererek, komisyonla ilgili haberlere 21 Kasım 2014 tarihinde yayın yasağı getirmişti.

Banu Güven, Yaman Akdeniz ve Kerem Altıparmak'ın bu karara karşı mahkemeler önünde yaptıkları itirazlar sonuçsuz kalmıştı. Anayasa Mahkemesi, davacıların bireysel başvurularını "mağdur olmadıkları" gerekçesiyle geri çevirmişti.

Filiz Kerestecioğlu'nun dokunulmazlığı

Öte yandan, AİHM, milletvekili dokunulmazlıklarının kaldırılmasını öngören 20 Mayıs 2016 tarihli anayasa değişikliğinin AİHS'nin ifade özgürlüğü maddesi kapsamına girdiğine dair yeni bir karara daha imza attı. Mahkeme, dokunulmazlığı kaldırılan HDP milletvekillerinden Filiz Kerestecioğlu'nun ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine hükmetti.

Selahattin Demirtaş davası kararındaki hükümleri hatırlatan AİHM, anayasa değişikliğinin "parlamenterlerin siyasal planda ifade özgürlüğünü sınırlamayı hedeflediğini" tekrarladı. O tarihte HDP milletvekili olan Filiz Kerestecioğlu'nun anayasa değişikliği ile dokunulmazlığının kaldırılmasının, kendi başına, AİHS'nin 10'uncu maddesiyle güvence altına alınmış ifade özgürlüğüne müdahale olduğuna hükmetti.

AİHM'de 1'e karşı 6 oyla alınan karara sadece Türk yargıç Saadet Yüksel karşı çıktı.

Türkiye, karar gereği Filiz Kerestecioğlu'na 5 bin euro manevi tazminat ve 4 bin euro mahkeme masrafı ödeyecek.

Her iki karara olası itiraz için tarafların üç aylık süresi bulunuyor.

Kaynak: DW Türkçe
Yorumlar (0)
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 38 81
2. Fenerbahçe 38 79
3. Galatasaray 38 78
4. Trabzonspor 38 67
5. Hatayspor 38 60
6. Sivasspor 38 59
7. Alanyaspor 38 57
8. Gaziantep FK 38 55
9. Karagümrük 38 54
10. Göztepe 38 51
11. Konyaspor 38 48
12. Rizespor 38 45
13. Malatyaspor 38 44
14. Başakşehir 38 44
15. Kasımpaşa 38 43
16. Antalyaspor 39 43
17. Kayserispor 38 40
18. Ankaragücü 38 38
19. Erzurumspor 39 37
20. Gençlerbirliği 38 35
21. Denizlispor 38 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 35 80
2. M. United 34 70
3. Chelsea 35 64
4. Leicester City 35 63
5. West Ham 35 58
6. Liverpool 34 57
7. Tottenham 35 56
8. Everton 34 55
9. Arsenal 35 52
10. Leeds United 35 50
11. Aston Villa 34 48
12. Wolverhampton 35 45
13. Crystal Palace 34 41
14. Burnley 35 39
15. Newcastle 35 39
16. Brighton 35 37
17. Southampton 34 37
18. Fulham 35 27
19. West Bromwich 35 26
20. Sheffield United 35 17
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 35 77
2. Real Madrid 35 75
3. Barcelona 35 75
4. Sevilla 35 71
5. Real Sociedad 35 56
6. Real Betis 35 54
7. Villarreal 35 52
8. Celta de Vigo 35 47
9. Athletic Bilbao 35 46
10. Granada 35 45
11. Cádiz 35 43
12. Osasuna 35 41
13. Valencia 35 39
14. Levante 35 39
15. Getafe 35 34
16. Deportivo Alaves 35 32
17. Real Valladolid 35 31
18. Huesca 35 30
19. Elche 35 30
20. Eibar 35 29