banner26

banner32

Türkiye Avrupa’da "acil gündem"

AKPM’nin "acil gündem maddesi" olarak tartıştığı Türkiye rapor ve kararı, Strasbourg’daki oturumda oy çoğunluğuyla kabul edildi.

GÜNDEM 22.04.2021, 17:02
4
Türkiye Avrupa’da "acil gündem"

Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi (AKPM) bugün bir kez daha "acil gündem maddesi" olarak Türkiye'yi görüştü. AKPM’nin Strasbourg’daki genel kurul toplantılarında tartışılan "Türkiye’de Demokratik Kurumların İşleyişi" başlıklı rapor ve beraberindeki karar tasarısı 16’ya karşı 89 oyla kabul edildi, oylamada 23 parlamenter çekimser kaldı. AKPM’nin Türk ve Azeri üyeleri karara karşı oy kullanırken, Rus ve Sırp üyeler çekimser kalmayı tercih etti.

AKPM Türkiye raportörleri, İsveçli parlamenter Thomas Hammerberg ve İngiliz parlamenter John Howell tarafından hazırlanan rapor ve karar metninde Türkiye’nin İstanbul Sözleşmesi’nden çekilmesi, parlamenter dokunulmazlığı, yargı bağımsızlığı ve ifade özgürlüğü konuları ön plana çıkarıldı. Ankara’ya Avrupa Konseyi üyeliğinden kaynaklanan yükümlülükleri bir kez daha hatırlatıldı.

Genel kurul oturumunun Türkiye'deki son gelişmeler nedeniyle düzenlendiğini belirten raportör Hammerberg, HDP’nin kapatılmasına yönelik girişimin "kaygı verici" olduğunu söyledi. İfade özgürlüğü alanındaki sorunlar, sivil toplum kuruluşlarının serbestçe çalışabilmesi ve gazetecilerin sorunlarını gündeme taşıdı. Raporla "Türkiye’yi cezalandırmak" veya "teröre destek vermek" gibi niyetleri olmadığını dile getirdi. 

Diğer raportör John Howell ise Türkiye’nin İstanbul Sözleşmesi’nden çekilmesine ve yargı bağımsızlığı sorununa değindi. Sözleşmeden çekilmeyi "kötü bir karar" olarak değerlendirerek, "Ankara’nın bu kararı yeniden değerlendireceğini umduğunu" söyledi.

Siyasi gruplar görüş birliğinde

AKPM’nin sayıca en büyük grubu olan "Sosyalistler, Demokratlar ve Yeşiller" adına konuşan Alman parlamenter Frank Schwabe, Türkiye’nin "kötü bir yolda" olduğunu savundu. Böyle devam etmesi halinde Avrupa Konseyi’nden dışlanmaya kadar gidebilecek bir sürecin başlayabileceği uyarısında bulundu.

Hristiyan Demokrat Grup adına konuşan Alman parlamenter Andreas Nick, Türkiye’nin Avrupa Konseyi üyeliğinden kaynaklanan yükümlülükleri olduğunu, bunların başında AİHM kararlarının geldiğini hatırlattı. Türkiye'nin "bu şekilde devam etmesinin kendi stratejik çıkarlarına da aykırı olduğu" görüşünü ifade etti.

Liberal Grup adına söz alan Danimarkalı parlamenter Gyde Jensen, İstanbul Sözleşmesi’nden çekilme kararı ve parlamenter dokunulmazlığı konularında kaygıları olduğunu belirtti. Buna karşılık Ahmet Altan hakkındaki son tahliye kararının "AİHM’nin ne denli yararlı olduğunu bir kez daha gösterdiğini" söyledi.

Birleşik Avrupa Solu (Komünist Grup) adına konuşan HDP milletvekili Hişyar Özsoy ise Avrupa Konseyi’ni Türkiye hakkında sıradan kararlar yerine daha etkin önlemler almaya çağırdı. Türkiye’nin diğer üye devletlere "kötü örnek olabileceğini" ileri sürdü.

Türk heyeti başkanı İstanbul Sözleşmesi'ni savundu

Oturumda söz alan AKPM Türk heyeti başkanı AKP milletvekili Ahmet Yıldız ise "İstanbul Sözleşmesi yanlısı olduğunu" söyledi. Yıldız, bununla birlikte, ülkeleri sözleşmeyi henüz onaylamamış Avrupalı parlamenterlerin Türkiye’nin sözleşmeden çekilmesini eleştirmelerinden yakındı. Yıldız, karar metninde terörle mücadele, yargı bağımsızlığı ve ifade özgürlüğü konularında kullanılan kimi ifadelerin kendileri açısından "sorunlu" olduğunu da belirtti.

Kararla ilgili nihai oylama öncesinde AKPM’nin AKP ve MHP’li üyelerinin, "HDP hakkındaki kapatma davası girişiminin MHP’nin talebi üzerine başlatıldığı" ifadesinin metinden silinmesi, PKK için "terör örgütü" ifadesi kullanılması ve "Gülen Hareketi" yerine "FETÖ terör örgütü" ibaresinin benimsenmesi için sundukları değişiklik önergelerinin tamamı oy çoğunluğuyla reddedildi.

Kararda neler var?

Kararda Ankara’nın, kısaca "İstanbul Sözleşmesi" olarak bilinen "Kadına Yönelik Şiddet ve Aile İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye Dair Avrupa Konseyi Sözleşmesi"nden çekilme kararı Türkiye için "gerileme", Avrupa Konseyi için ise "çok taraflı işbirliğinin zayıflaması" olarak değerlendirildi.  Türkiye’nin bundan böyle sözleşmeye taraf ülkeler arasındaki uluslararası işbirliğinden yararlanamayacağı ve sözleşmede tanımlanan suçlara ilişkin konularda cezai işbirliği talebinde bulunamayacağı hatırlatıldı.

Avrupa Konseyi tarihinde bir ilk olan bu yeni gelişmenin "demokratik toplumlarda uluslararası antlaşmaların feshedilmesini düzenleyen normlarla ilgili düşünsel bir çalışma gerektirdiğini" belirten AKPM, bu amaçla Avrupa Konseyi’nin anayasal konularla ilgili uzman organı Venedik Komisyonu’ndan "Avrupa Konseyi sözleşmelerinin onaylanma ve feshedilmelerini düzenleyecek koşullar hakkında karşılaştırmalı bir çalışma ve yönlendirici ilkeler hazırlamasını" istedi.

Parlamenter dokunulmazlığı

Siyasi partiler ve parlamenter yaşamın demokrasi için önemine atıf yapılan kararda, özellikle HDP’li milletvekilleri ve belediye başkanlarının dokunulmazlıklarının kaldırılmasına ilişkin girişimlere değinildi, Anayasa Mahkemesi (AYM) kararlarının birinci derece mahkeme kararlarının üstünde olduğu hatırlatıldı. AYM’nin parti kapatma davalarında AİHM içtihadı ışığında karar vermesi istendi. 

Türkiye’de muhalefet partilerine mensup parlamenterlerin "yazılı veya sözlü ifadeleri nedeniyle dokunulmazlıklarının kaldırılacağı tehdidi altında yaşadığı" kaygısının dile getirildiği kararda, bu duruma son verilmesi için terörle mücadeleye ilişkin yasal mevzuatta AİHM kararları temelinde değişiklik yapılması ve "Türk yargı sistemindeki bağımsızlık ve tarafsızlık sorunuyla başa çıkılması" istendi.

Kavala ve Demirtaş

Kararda Türkiye’nin Avrupa Konseyi üyeliğinden kaynaklanan yükümlülüklerinden biri olan AİHM kararlarını yerine getirme zorunluluğu da gündeme getirildi. AİHM hükümleri ve bu hükümlerin uygulanışının denetleyicisi olan Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi kararları gereği Osman Kavala ve Selahattin Demirtaş’ın "derhal serbest bırakılmaları" talep edildi.

Kayhan Karaca 

Kaynak: DW Türkçe
Yorumlar (0)
12°
hafif yağmur
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 37 81
2. Fenerbahçe 37 76
3. Galatasaray 37 75
4. Trabzonspor 37 64
5. Sivasspor 37 58
6. Alanyaspor 38 57
7. Hatayspor 37 57
8. Gaziantep FK 37 54
9. Göztepe 37 51
10. Karagümrük 37 51
11. Konyaspor 37 45
12. Rizespor 37 45
13. Antalyaspor 38 43
14. Başakşehir 37 43
15. Malatyaspor 37 41
16. Kasımpaşa 37 40
17. Kayserispor 37 39
18. Ankaragücü 37 38
19. Erzurumspor 38 37
20. Gençlerbirliği 37 35
21. Denizlispor 37 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 33 67
2. Giresunspor 33 67
3. Samsunspor 33 67
4. İstanbulspor 33 61
5. Altay 33 60
6. Altınordu 33 57
7. Ankara Keçiörengücü 33 55
8. Ümraniye 33 50
9. Tuzlaspor 33 47
10. Bursaspor 33 46
11. Bandırmaspor 33 42
12. Boluspor 33 39
13. Balıkesirspor 33 35
14. Adanaspor 33 34
15. Menemenspor 33 34
16. Akhisar Bld.Spor 33 29
17. Ankaraspor 33 26
18. Eskişehirspor 33 8
Takımlar O P
1. Man City 34 80
2. M. United 33 67
3. Leicester City 34 63
4. Chelsea 34 61
5. West Ham 34 58
6. Tottenham 34 56
7. Liverpool 33 54
8. Everton 33 52
9. Arsenal 34 49
10. Aston Villa 33 48
11. Leeds United 34 47
12. Wolverhampton 34 42
13. Crystal Palace 33 38
14. Brighton 34 37
15. Southampton 33 37
16. Burnley 34 36
17. Newcastle 34 36
18. Fulham 34 27
19. West Bromwich 34 26
20. Sheffield United 34 17
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 34 76
2. Real Madrid 34 74
3. Barcelona 34 74
4. Sevilla 34 70
5. Real Sociedad 34 53
6. Villarreal 34 52
7. Real Betis 34 51
8. Granada 34 45
9. Athletic Bilbao 34 45
10. Celta de Vigo 34 44
11. Osasuna 34 40
12. Cádiz 34 40
13. Levante 34 38
14. Valencia 34 36
15. Getafe 34 34
16. Deportivo Alaves 34 31
17. Real Valladolid 34 31
18. Huesca 34 30
19. Elche 34 30
20. Eibar 34 26