banner26

Kaplanın Sırtında: Türkiye'nin bir dönemecine ışık tutuyor

Zülfü Livaneli’nin, istibdat rejimiyle akıllarda yer eden ve günümüzde bile sert tartışmaların konusu olan II. Abdülhamid dönemine iyi ve kötü yönleriyle çift taraflı baktığı “Kaplanın Sırtında” romanı, kısa süre önce İnkılâp Kitabevi imzasıyla raflardaki yerini aldı.

Kitap 06.08.2022, 12:04 06.08.2022, 12:25
29
Kaplanın Sırtında: Türkiye'nin bir dönemecine ışık tutuyor

Kitabın sonunda yer alan, sinemacı ve siyasetçi Sırrı Süreyya Önder ile Zülfü Livaneli söyleşisi ise kitapla ilgili notların yanı sıra tarihin pek çok dönemine dair çözümlemelerin yapıldığı, sıcak bir memleket sohbeti sunuyor.

Zülfü Livaneli, tarihî notlardan yola çıkarak okurlarıyla buluşan “Kaplanın Sırtında” romanında, İstanbul’dan gönderilen yüksek rütbeli subaylar ve memurlar teker teker suikasta uğradığı için “yürek” sıfatıyla anılan korku şehri Selanik’e sürgün edilen Sultan Abdülhamid’in yaşadıklarını, hükümdarlık anlayışı ve psikolojik çözümlemeler arasında köprü kurarak anlatıyor. Diplomat Özdem Sanberk’in “muhteşem roman” olarak nitelediği “Kaplanın Sırtında”, her yönden eleştirel bir okuma vadederken; sürgün edilmemiş de tatile çıkmış gibi saraydaki eşyalarını isteyen, temizlik hastalığı nedeniyle günde bir şişe kolonya bitiren padişahı hiç bilinmeyen yönleriyle ele alıyor.

Fransızların “Kızıl Sultan” dediği; Edward Joris’in başarısız girişiminin ardından suikastçıyı şanlı bir avcı olarak niteleyen Tevfik Fikret’in,“Bir Anlık Hatırlama” ağıdını yaktığı; Mehmet Âkif’in Fransızlardan daha da ileri giderek “Kızıl Kâfir” lakabını taktığı ve “Yıldızdaki Baykuş” şeklinde andığı Sultan Abdülhamid, “Kaplanın Sırtında”da “insan” kavramı üzerinden yeniden değerlendiriliyor. Sürgündeki ilk gecesinde, odasına getirilen dondurmayla zehirleneceğini düşünen ve ömrü öldürülmek korkusuyla geçen bir padişahın yaşadıklarına daha nesnel bir bakış sergileniyor.

Kitabın Sonunda Sırrı Süreyya Önder ile Zülfü Livaneli Söyleşisi Yer Alıyor 

“Kaplanın Sırtında”, Sultan Abdülhamid’in Selanik’teki en özel anılarına, istibdat rejimi nedeniyle kendisine düşman olan İttihatçı Doktor Hüseyin Atıf Bey’in her detaya yer veren günlüğünden yola çıkarak ışık tutuyor. Kitabın sonundaki QR kod ile okurlara sunulan, sorularıyla ve kitabın yazım sürecinde verdiği fikirlerle “Kaplanın Sırtında”ya büyük katkıları bulunan Sırrı Süreyya Önder ile Zülfü Livaneli söyleşisi, Türkiye’nin geçmişten bugüne Avrupalılaşma sürecinin de panoramasını çiziyor.

Bir Temele Dayanmayan İdeolojik Kavgaların Ötesinde Bir Roman

Söyleşide Livaneli, hâlen pek çok ideolojide devam eden Sultan Abdülhamid tartışmalarına değinerek, “Aslında şahıs tartışılmıyor burada, Türkiye’nin bir dönemeci tartışılıyor. Tarihteki şahsiyetler üzerine siyaset kurmak ve ‘120 yıl önce şunlar olmuştu, sen kimi tutuyorsun?’ diye çarpışmak hakikaten doğru bir şey değil.” ifadelerini kullanıyor. Livaneli, kitabı yazmaktaki asıl amacının, tarihsel bir şahsiyeti ve o dönemin koşullarını olduğu gibi ortaya koymak olduğunu vurguluyor. Bir romancı olarak, politik ve ideolojik tartışmaların dışında bir kitap kaleme almak istediğinin altını çizen Livaneli; üç kıtaya yayılmış bir imparatorluğun padişahı ve halifesi olan, “Allah’ın yeryüzündeki gölgesi” diye addedilen birinin hal’ edilip, Selanik’te boş, metruk bir köşke yerleştirilmesinin hikâyesinin “Kaplanın Sırtında”ya kaynak olduğunu ifade ediyor.

“Kaplanın Sırtında” Seri Hâlinde Devam Edebilir

Livaneli, Önder ile söyleşisinde, “Bu kitap Abdülhamid’in; Alatini Köşkü’ne girişiyle, Selanik’te başlıyor. Ve üç buçuk yıl boyunca hiç görmediği Selanik şehrinden ayrılmasıyla bitiyor. Beylerbeyi Sarayı’na getirilip oraya konuyor. Oradaki hayatı da çok enteresan, altı yıl orada kalıyor. Belki onu da yazarım ileride.” sözleriyle yeni bir serinin doğabileceğinin bilgisini verdi.

Zülfü Livaneli tarafından kaleme alınan “Kaplanın Sırtında”, İnkılâp Kitabevi imzasıyla okurlarıyla buluşurken; kitabın arka kapağında İlber Ortaylı, Taner Timur ve Ali Yaycıoğlu gibi önemli tarihçilerin görüşlerine yer veriliyor. Kapak illüstrasyonları da tarih profesörü Ali Yaycıoğlu imzası taşıyor.

Arka Kapak Yazısı

Ünlü Tarihçiler Kaplanın Sırtında İçin Ne Dedi?

“Kaplanın Sırtında, Livaneli’nin edebiyat hayatında ilginç bir çıkış. Sultan II. Abdülhamid devrine bir de aynanın öbür tarafından bakıyor. Bu belki çok fazla abartılan Abdülhamid devri karşıtı düşünceye karşı bir reaksiyon. Temelde Sultan Abdülhamid’in doktorunun günlüklerinden yararlanılmış. Tahttan hal’ edilmiş sürgündeki Sultan’ın perspektifinden sürükleyici bir anlatımla Abdülhamid bilançosu yapılıyor. Tabii tarihi gerçeklerin müsaadesi ölçüsünde kurgunun getirdiği üslup da dikkat çekici.” İlber Ortaylı

“Zülfü Livaneli, bu kez karşımıza Abdülhamid rejimini alışılmış klişelerden kurtaran ve her yönüyle, özgürce gözlerimizin önüne seren Kaplanın Sırtında adlı sürükleyici romanıyla çıkıyor.” Taner Timur

“Zülfü Livaneli geçmişin ve geleceğin, devrimin ve çöküşün, büyük hayallerin ve hayal kırıklıklarının beraber yaşandığı yüklü ve zor bir dönemi anlatıyor; okuyucularını Osmanlı İmparatorluğu’nun son yıllarının zihin dünyasında samimi ve önyargısız bir yolculuğa davet ediyor.” Ali Yaycıoğlu

Otuz üç yıl süren bir saltanat, ardından bir gece yarısı gelen Selanik sürgünü…

Tahttan indirilişinin üzerinden bir asırdan uzun bir zaman geçmiş olan II. Abdülhamid’in yaşamının en ilginç evresi Livaneli’nin çağdaş anlatısıyla gün yüzüne çıkıyor. Devrik padişahın, ihtilalci fikirlerin filizlendiği Selanik şehrindeki günleri hem bir vicdan muhasebesi hem de yoğun bir psikolojik gelgit dalgası.

Türk edebiyatının kuşak bağı Zülfü Livaneli, II. Abdülhamid’in tahtını kaybettikten sonra yaşadıklarına odaklanırken, bireyi, toplumu, devleti ve iktidarı sorguluyor. Selanik sürgünü boyunca Sultan’ın ve maiyetinin hususi doktoru olan Tabip Yüzbaşı Atıf Hüseyin Bey’in hatıratından hareketle vücut bulan bu tarihi romanda, iktidar kavramına çarpıcı bir bakış açısı sunuluyor.

Künye

Yayın Direktörü: Gülşen İşeri
Editör: Gökçe Şenoğlu
İlk Okuma: Günnur Aksakal Baykan
Son Okuma: Ezgi Hotalak Adalı
Kapak İllüstrasyonları: Ali Yaycıoğlu
Kapak Uygulama: Şenol Alanbay
Sayfa Tasarım: Şenol Alanbay

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 16 37
2. Rizespor 14 25
3. Pendikspor 14 25
4. Keçiörengücü 14 25
5. Boluspor 14 25
6. Samsunspor 14 24
7. Manisa FK 14 23
8. Bodrumspor 14 22
9. Bandırmaspor 14 21
10. Sakaryaspor 15 19
11. Altay 14 18
12. Adanaspor 14 17
13. Göztepe 13 17
14. Tuzlaspor 15 16
15. Erzurumspor 14 14
16. Altınordu 14 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 14 7
19. Denizlispor 14 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4