SUBÜ Teknoloji Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Can'ın yürütücülüğünü üstlendiği 'Kovalent Organik Çerçeve Destekli Glikoz Sensör Mimarisi Geliştirilmesi' başlıklı çalışma, bilimsel test sürecine girdi. Proje kapsamında, diyabet yönetiminde kullanılan mevcut sensörlerdeki enzim kararsızlığı ve düşük sinyal stabilitesi gibi teknik sorunların, 'Direkt Elektron Transferine (DET)' dayalı yeni bir mimari ile aşılması planlanıyor.

İleri fonksiyonel malzemeler olan kovalent organik çerçeveler (COF) ve iletken polimer (PEDOT) bileşimiyle tasarlanan yeni mimari, Sürekli Glikoz İzleme Sistemleri (CGM), giyilebilir ve implant edilebilir tıbbi cihazlar için temel oluşturacak. Bu teknoloji sayesinde vücutla tam uyumlu ve yüksek hassasiyetli biyosensörlerin üretilmesinin önü açılacak.

Öğrenciler Ar-Ge sürecinde görev alıyor

Disiplinlerarası bir yaklaşımla yürütülen projede akademik kadronun yanı sıra lisans, yüksek lisans ve doktora öğrencileri de araştırmacı olarak görev alıyor. Sentez aşamasından biyouyumluluk testlerine kadar tam kapsamlı bir mühendislik süreci olarak kurgulanan projenin, Türkiye'nin tıbbi cihaz teknolojileri alanındaki dışa bağımlılığını azaltması hedefleniyor.

Teknolojik bir yenilik olmanın ötesine geçen yapay zekâ, hem dünyada hem de Türkiye'de ekonomik gelişimin ana unsurlarından biri haline gelirken, üretim modelleri ve girişimcilik dinamiklerini de dönüştürüyor. Ekosistemi bir araya getiren, büyümeyi hızlandıran ve yerel yetkinliklerin küresel değer üretimine dönüşmesinde rol oynayan Yapay Zekâ Fabrikası, Türkiye'de yapay zekânın geldiği noktayı ve gelecek öngörülerini ortaya koymak üzere Startups.watch ve Endeavor Türkiye katkılarıyla '2025 Türk Yapay Zekâ Ekosistemi ve Global Etki Raporu'nu hazırladı.

Rapor, Türk yapay zekâ ekosistemini yalnızca ülke sınırları içinde ele almayarak, yurt dışında kurulan, Türk kurucuların liderliğindeki girişimler ve diaspora etkisiyle birlikte küresel bir bütün olarak değerlendiriyor. Küresel yapay zekâ yatırımlarının 2025 itibarıyla işlem sayısında daralma yaşamasına rağmen yatırım hacmi açısından tarihi zirvelere ulaştığı bir dönemde yayımlanan rapor; yükselen değerlemeler, hızlanan unicornlaşma süreçleri ve değişen yatırım dinamikleri ışığında, Türk ekosisteminin bu dönüşümdeki konumunu veriye dayalı biçimde ortaya koyuyor.

2024-2025'te 180 yapay zekâ girişimi erken aşamada yatırım aldı

Rapora göre, Türk yapay zeka ekosistemi, son bir yıl içinde iki yapay zeka unicornu çıkararak özellikle B2B odaklı çözümlerde küresel ölçekte rekabet gücünü kanıtladı. Türkiye'de mobil oyun sektöründen beslenen güçlü ürün geliştirme ve ölçeklendirme yetkinlikleri ile yapay zekâ uygulama stüdyoları ise B2C tarafında dikkat çekici bir potansiyele işaret ediyor. Türkiye'de yüzde 70'i 2020 ve sonrasında kurulmuş olan 1.188 aktif yapay zekâ girişimi bulunuyor. 2024-2025 döneminde ise 180 yapay zekâ girişimi erken aşamada yatırım aldı. Yurt dışında faaliyet gösteren Türk kuruculu girişimlerin sayısı 274 oldu. Türk kurucuların liderliğinde gelişen yapay zekâ unicornlarının sayısı ise üçe ulaştı.

Rapor, Türk yapay zekâ girişimlerinin güçlü B2B odağı ve Türkiye merkezli girişimler ile diaspora girişimlerinin oluşturduğu çok merkezli yapının ekosistemin küresel rekabet gücünü desteklediğini vurguluyor. Mevcut resim, Türkiye'nin yapay zekâ alanında daha büyük ve sürdürülebilir başarı hikâyeleri yazılacağının sinyallerini veriyor.

2025 Türk Yapay Zekâ Ekosistemi ve Global Etki Raporu; yatırımcılar, kurumlar, girişimciler ve ekosistemin geleceğine ilgi duyan tüm paydaşlar için, hem mevcut tabloyu net biçimde ortaya koyan hem de Türk yapay zekâ ekosisteminin global ölçekte ulaştığı gücü görünür kılan stratejik bir referans niteliği taşıyor.

Rapora yapayzekafabrikasi.com.tr/2025-etki-raporu adresinden ulaşılabiliyor.

BM bünyesinde teknolojik konularla ilgili bir alt örgüt olan ITU, geçen yıldan bu yana internet erişimi olan insan sayısının, dünya genelinde 100 milyon kişi artarak 5,4 milyar kişiye yükseldiğini duyurdu. Söz konusu rakamın dünya nüfusunun yüzde 67'sine tekabül ettiğini belirten ITU, internete erişimi olmayan insan sayısını ise 2,6 milyar olarak aktardı.

İTÜ Başkanı Doreen Bogdan-Martin konuyla ilgili açıklamasında, "İnternet ağının iyileştirilmesini doğru yöne atılmış bir başka adım" olduğunu, ancak "2030 yılına dek evrensel ve amaca uygun bir ağ oluşturabilmek için" kalıcı çabalara ihtiyaç duyulduğunu vurguladı.

Yapılan araştırmaya göre sanayi ülkelerinin tamamında internete erişim 2023 yılı itibarıyla sağlanmış durumda. Düşük gelirli ülkelerde ise internet ağı hızla yayılmasına rağmen, nüfusun üçte birinden az bir bölümü internetten faydalanabiliyor.

Galler’deki Bangor Üniversitesi’nden bilim insanları, üste yaşamı mümkün kılmak için haşhaş tohumu kadar küçük nükleer hücreler geliştirdi. Projede yer alan Prof. Simon Middlebrugh, bunun zorlu fakat eğlenceli bir süreç olduğunu söyledi.

Üniversitenin Rolls Royce, İngiltere Uzay Ajansı ve ABD’deki Los Alamos Ulusal Laboratuvarı ortaklığında geliştirdiği teknoloji, bütün nükleer enerji santralinin bir araba boyutunda olmasını sağlıyor.

Mars’a yolculukta da bir durak olarak kullanılabilecek Ay, modern teknolojiler için gerekli pek çok kaynağa sahip.

Bu kaynakların yerinde kullanımı, oradan diğer gezegenlere gitmeyi daha kolay kılabilir.

Prof. Middleburgh, önümüzdeki aylarda nükleer yakıtı her yönden testlere tabi tutacaklarını söyledi.

Ay’da atmosfer olmadığı için hava sıcaklığı -248 dereceye kadar düşüyor.

Üniversitenin geliştirdiği ve Trisofuel adlı nükleer yakıt, Rolls Royce’un üreteceği mikro nükleer santralde kullanılacak.

Prof. Middleburgh, bu santralin bir rokete yüklenerek Ay’a götürülmesinin mümkün olduğunu söyledi.

Santralin uzay yolcuğundaki basınç, sarsıntı ve ivme etkilerinden nasıl etkileneceği, önümüzdeki süreçte yapılan testlerle anlaşılacak. Fakat Prof. Middleburgh, tasarımlarından umutlu:

“Bunlar uzay yolculuğunun ardından Ay’a indikten sonra güvenle çalışabilecek yapılar.” (BBC Türkçe)

iPhone 15'e daha birkaç ay var, ancak Apple'ın iPhone serisiyle ilgili sırları saklaması zor çünkü işin içinde çok sayıda farklı tedarikçi var ve bunlardan bazıları bilgi sızdırıyor. İki adet 6.1 inç iPhone ve iki adet 6.7 inç iPhone olmak üzere iPhone 14 modelleriyle aynı boyutlarda toplam dört iPhone 15 modeli bekliyoruz. 6.1 inçlik iPhone'lardan biri standart iPhone 15 olurken, 6.7 inçlik modellerden biri iPhone 15 "Plus" olacak. Diğer 6.1 ve 6.7 inçlik iPhone'lar ise daha üst düzey ve daha pahalı "Pro" modeller olacak.

iPhone 14 serisinde olduğu gibi, ekstra maliyete değmesi için en iyi özellikler iPhone 15 Pro modellerine ayrılacak.

Şimdiye kadarki söylentiler, tüm iPhone 15 modellerinde Lightning bağlantı noktası yerine bir USB-C bağlantı noktası bekleyebileceğimizi ve Dinamik Ada'nın iPhone 15 Pro ve Pro Max'e ek olarak iPhone 15 ve iPhone 15 Plus için de mevcut olacağını gösteriyor. Bu da Apple'ın iPhone X'ten bu yana amiral gemisi iPhone serisinde kullandığı çentiği daha şık ve daha az müdahaleci bir tasarım için kaldıracağı anlamına geliyor.

Apple, geliştirilmekte olan kendi modem yongaları henüz hazır olmadığı için yeni cihazlarda Qualcomm modem yongalarını kullanmayı planlıyor. Standart iPhone 15 modelleri, iPhone 14 Pro modellerinde bulunan A16 çipine yükseltilirken, iPhone 15 Pro modellerinde daha hızlı ve daha verimli 3 nanometre A17 çipleri kullanılacak. 

Pro modellerde ayrıca titanyum çerçevelere, daha ince çerçevelere ve daha kavisli cihaz kenarlarına sahip bazı küçük tasarım değişikliklerine geçilmesi ve iPhone 15 Pro Max'in gelişmiş yakınlaştırma yetenekleri için periskop lens teknolojisine sahip olması bekleniyor.

iPhone 15 modellerinde fiyatlandırmanın aynı kalması, standart giriş seviyesi 6,1 inç cihazın 799 dolardan ve 6,7 inç iPhone 15 Plus'ın 899 dolardan başlaması bekleniyor.

Söylentiler, iPhone 15 modellerinin iPhone 14 modellerine benzeyeceğini, ancak ekrandaki delik kesiminin tüm seriye yayılacağını gösteriyor. Bu da tüm iPhone 15 modellerinde çentik olmayacağı, bunun yerine iPhone 14 Pro modellerinde tanıtılan Dinamik Ada'nın benimseneceği anlamına geliyor.

Mağazada büyük bir tasarım değişikliği olmadığı için Apple dört model sunmaya devam edecek: 6.1 inç iPhone 15, 6.1 inç iPhone 15 Pro, 6.7 inç iPhone 15 Max ve 6.7 inç iPhone 15 Pro Max. "Pro" modeller daha üst düzey özelliklere sahip olacak ve daha pahalı olacak, standart iPhone 15 modelleri ise daha ucuz olacak.

iPhone 15 ve iPhone 15 Plus için tasarım farklılıkları arasında Lightning portu yerine USB-C portu ve çentikten Dinamik Ada'ya geçiş yer alacak.

Bir söylenti, iPhone 15'in 6,1 inç yerine 6,2 inç boyutunda olabileceğini öne sürdü, ancak Apple'ın bu değişikliği neden yaptığı net değil. Bilgiler, kılıf üreticileri tarafından yeni cihazlar için kılıflar oluşturmak üzere kullanılan bir CAD çizimine dayanıyordu ve bu kadar küçük bir farkın kılıf tasarımını etkilemeyeceği için bazı verilerin yanlış olması mümkün.

Kurbanlar dolandırıcılar tarafından Mamut olarak adlandırılıyor

Telekopye araç seti, etkinleştirildiğinde, aynı anda birçok dolandırıcıya hizmet verebilen tıklanabilir düğmeler şeklinde gezinmesi kolay çeşitli menüler sağlayan bir Telegram botu olarak uygulanıyor. Bu dolandırıcılık operasyonunun kurbanları, dolandırıcılar tarafından Mamut olarak adlandırılıyor.

Telekopye VirusTotal'a, özellikle Rusya, Ukrayna ve Özbekistan'dan olmak üzere birçok kez yüklenmiş durumda. Bunlar, koddaki yorumlarda kullanılan dile ve hedeflenen pazarların çoğunun konumuna göre saldırganların genellikle faaliyet gösterdiği ülkeler. Dolandırıcıların ana hedefleri OLX ve YULA gibi Rusya'da popüler olan çevrimiçi pazarlar olsa da ESET, BlaBlaCar veya eBay gibi Rusya'ya özgü olmayan ve hatta JOFOGAS ve Sbazar gibi Rusya ile hiçbir ortak yanı olmayan hedefleri de gözlemledi. Fortune dergisine göre OLX platformu on yıl önce ayda 11 milyar sayfa görüntülemesine ve 8,5 milyon işleme sahipti.

ESET, Telekopye'nin sürekli geliştirildiğini gösteren birkaç sürümünü toplamayı başardı. Araç seti, dolandırıcıların kullanabileceği birkaç farklı işleve sahip. Bunlar arasında kimlik avı e-postaları göndermek, kimlik avı web sayfaları oluşturmak, SMS mesajları göndermek, QR kodları oluşturmak ve sahte ekran görüntüleri oluşturmak yer alıyor. Buna ek olarak, Telekopye'nin bazı sürümleri kurban verilerini (genellikle kart bilgileri veya e-posta adresleri) botun çalıştırıldığı diskte saklayabiliyor. 

Hiyerarşik düzen içinde belirlenmiş komisyon ücretleri 

Dolandırıcılar kurbanlardan çaldıkları parayı kendi hesaplarına aktarmıyorlar. Bunun yerine, tüm saldırganlar Telekopye yöneticisi tarafından kontrol edilen ortak bir Telekopye hesabı kullanıyor. Telekopye, her bir dolandırıcının ne kadar başarılı olduğunu, ilgili katkılarını bu paylaşılan hesaba ya basit bir metin dosyasında ya da bir SQL veri tabanında kaydederek takip ediyor. Sonuç olarak, dolandırıcılara Telekopye yöneticisi tarafından yönetici ücretleri düşülerek ödeme yapılıyor. Telekopye kullanan dolandırıcı grupları, beş sınıfta en azdan en çok ayrıcalığa sahip bir hiyerarşi içinde düzenlenmiş. Üst sınıflardaki saldırganlar daha düşük komisyon ücretleri öderler.

Bir Telekopye dolandırıcısı ya da başka bir dolandırıcı tarafından hedef alınıp alınmadığınızı anlamanın en kolay yolu, kullanılan dilde anormallikler, hatalar ve tutarsızlıklar aramaktır. Çevrimiçi pazarlarda ikinci el mallarla işlem yaparken mümkün olduğunca yüz yüze para ve mal alışverişi konusunda ısrarcı olun ve nereye gideceğinden emin olmadığınız sürece para göndermekten kaçının.

Cihaz, 30 yaşında felç geçirdikten sonra konuşma yeteneğini kaybeden Ann Johnson gibiler için bir umut kaynağı.

Uzmanlar, konuşulan kelimelerin ve yüz ifadelerinin cihaz aracılığıyla ilk kez çözümlendiğini söylüyor. Cihaz, kullanıcıların bir avatar aracılığıyla seslerini aktarmalarını sağlıyor.

Johnson, düğününde çekilen bir videodan sentezlenen bir sese sahip avatar seçti.

Araştırmacılar, cihazı geliştirirken, beyin sapına zarar veren felç sonucu konuşma ve kollarını hareket ettirme yeteneğinden yoksun kalan Johnson’ın yardımlarından faydalandıklarını söylüyor.

Araştırmacılar, geliştirdikleri yapay zeka cihazının Johnson’ın beyninden gelen sinyalleri alıp kaydedebileceğini ve bunları avatar aracılığıyla aktarabileceğini söylüyor.

Kaylo Littlejohn, California Üniversitesi'nin San Francisco ve Berkeley yerleşkelerindeki Chang Laboratuvarı'ndaki çalışmanın baş yazarlarından biri.

Littlejohn cihazın çalışma prensibini, "Özetle, Ann'in beyninin yüzeyine bir sinir kayıt cihazı yerleştiriliyor. Beyninden kaydedilen sinyaller daha sonra kafatasının üstüne vidalanan bir yuvaya ve ardından bir yapay zeka modelinin sinir sinyallerini dönüştürdüğü bir bilgisayara gönderiliyor. Bilgisayar, sinyalleri metin çözümlemesine, sesli konuşma sentezine ve avatar aracılığıyla yüz animasyonuna dönüştürüyor" diye açıkladı.

Littlejohn, "Daha sonra bu çıktılar hem Ann’e hem de izleyen herkese gösteriliyor. Ve cihaz, ideal olarak Ann’ın beyin konuşma arası sinirsel protez kullanarak iletişim kurmasını sağlıyor" dedi.

Johnson şu an sadece bir yazı panosu aracılığıyla harfleri kullanarak iletişim kurabiliyor.

Araştırmacılar, yapay zeka destekli cihazları ile Johnson’ın beş kat daha hızlı performans gösterebileceğini iddia ediyor.

Littlejohn, “Cihazın sistemi dakikada yaklaşık 78 kelime çözümlüyor. Sohbet esnasında insanların doğal konuşması yaklaşık 150 kelime civarında. Ann’in halihazırda kullandığı cihaz, harfleri hecelemesine ve bazı kafa hareketleri yapmasına yardımcı olurken dakikada yaklaşık 14 kelime kullanmasını sağlıyor” dedi.

Araştırmacılar cihazı geliştirmek ve cihaz yoluyla hastaların düşüncelerini daha doğru bir şekilde aktarmalarına yardımcı olmak için çalışıyor.

Araştırmacılar ayrıca cihazın kullanımı daha kolay, daha küçük, kablosuz versiyonlarını geliştirmeyi umuyor.

Littlejohn araştırma süreci için, "Cesaretlendirici ve çok heyecan vericiydi. Kişisel olarak benim için öyleydi. Tüm bu çalışmaların meyve verdiğini görmek ve beyinden gelen konuşmayı gerçekten çözebildiğimizi bilmek benim için çok duygusal bir şeydi. Ve cihaz, anlaşılır konuşma sentezi ilkesinin ve konuşamayan birinin avatar kontrolünün ilk kez hayata geçmesiydi" dedi.  (VOA Türkçe)

Ödeme özelliği de yolda

Bu özelliğin, eskiden Twitter olarak bilinen platformun her şeyi kapsayan bir uygulamaya dönüşmesinin birçok yolundan biri olduğunu söyleyen Yaccarino, uzun biçimli videolar yükleme yeteneği ve ödeme özelliği gibi yeni gelişmelere işaret etti.

X kullanıcıları telefon numaralarına ihtiyaç duymadan platformdaki bir kişiyle görüntülü arama gerçekleştirebilecek

Yaccarino, görüntülü arama özelliğinin başlatılması için herhangi bir zaman dilimi vermedi.

Twitter'ı X'e dönüştürmek için geldim

Daha önce NBCUniversal'da reklamcılığı yöneten Yaccarino, Twitter'ın X olarak yeniden markalaşmasından sadece birkaç ay önce, Haziran ayında Twitter'ın CEO'su oldu ve bunun başından beri planın bir parçası olduğunu söyledi. CNBC'ye konuşan Yaccarino, "Şirkete katıldığımı duyurduğumuzda bile, Twitter'ı X'e dönüştürmek için Elon'la ortaklık yapmak üzere şirkete katılıyordum" dedi.

Musk'ın X'i geniş çaplı bir uygulamaya çevirme vizyonu, milenyumun başında PayPal'daki günlerine kadar uzanıyor. X, Twitter'ın ünlü mavi kuş logosunu ve platformun yaygın olarak kullanılan "tweet" ve "retweet" gibi fiil sözlüğünü de bir kenara bıraktı. Artık Twitter'la bir bütün halini alan Retweet kelimesi yerine repost ibaresini görüyoruz.

Görüntülü arama özelliğinin çıkış tarihi ve özellikleri hakkında daha fazla ayrıntı açıklanmamış olsa da, uygulamanın mevcut yeteneklerine önemli bir katkı sağlaması bekleniyor.

Dünyanın en büyük sosyal paylaşım ağlarından Twitter, META'nın yeni metin tabanlı uygulaması Threads'in piyasaya sürülmesinin ardından kullanıcıları elde tutmak için farklı bir uygulamaya başlattı. 

Buna göre şirket, elde ettiği reklam gelirlerinin bir kısmını artık Twitter kullanıcıları ile paylaşacak. 

Ancak Twitter, içerik oluşturucuların pastadan pay alabilmeleri için son 3 ayın her birinde iletilerinin en az 5 milyon görüntüleme almış olmasını, doğrulanmış (Mavi rozetli) hesap kullanıcısı olmalarını ve Stripe ödeme hesabına sahip olmaları gerektiğini duyurdu. 

İçerik üreticilerin son üç ayın her birinde iletilerinin en az beş milyon görüntüleme almış olması, doğrulanmış hesap kullanıcısı olmaları ve Stripe ödeme hesabı sahibi olmaları gerekiyor

 Twitter 

Twitter, içerik oluşturucularını platforma çekmeye çalışıyor. 

Keza şirket sene başında, kullanıcıların platformda paylaştıkları içeriklerine ücretli abonelik sunma imkanı da tanımıştı. 

Geçen yıl ekim ayında Twitter'ı 44 milyar dolara satın alan dünyanın en varlıklı iş insanı Elon Musk, tüm abonelik gelirinin içerik oluşturuculara aktarılacağını dile getirmişti. 

Musk geçen ay yaptığı bir açıklamada, içerik oluşturucular için ilk ödeme bloğunun toplam 5 milyon dolar olacağını söylemişti.

Platformun en çok takip edilen sayfalarından "Internet Hall of Fame", perşembe günü 107 bin 274 dolar tutarında bir ödeme yaptığı bilgisini paylaştı.

Ayrıca şirket, perşembe günü bazı kullanıcılara gönderdiği e-postada, elverişli (uygun) içerik oluşturucuların gelecek üç gün içinde reklam gelirlerinden paylarını alacaklarını belirtti.

Uygulamanın, Twitter'ın içerik oluşturuculara yönelik para kazanma programının ilk adımı olduğu belirtilse de küçük çaplı içerikler üreticiler, eşiğin para kaznamak için çok yüksek tutulduğundan şikayetçi oldu.

Şirketin 2014'ten bu yana duyurduğu ilk yeni ana ürünü serisi "Vision Pro" başlığının da tanıtıldığı etkinlikte ürünün 3 bin 499 dolardan başlayan fiyatlarla gelecek yılın başlarında "apple.com"da ve ABD'deki Apple Store konumlarında satışa sunulacağı bildirildi.

Apple'dan Vision Pro'ya ilişkin yapılan açıklamada ise ürünün şirketin ilk uzamsal bilgisayarı olduğu kaydedildi.

Vision Pro'nun, dijital içeriği fiziksel dünyayla harmanlarken aynı zamanda kullanıcıların başkalarıyla bağlantıda kalmasına olanak tanıdığı belirtilen açıklamada, ürün için "devrim niteliğinde" tanımlaması yapıldı.

Açıklamada, Vision Pro'nun kullanıcının gözleri, elleri ve sesi gibi mümkün olan en doğal ve sezgisel girdilerle kontrol edilen tamamen üç boyutlu bir arabirim sunduğuna işaret edilerek, ürünün iki ekranda 23 milyon pikseli bir araya getiren ultra yüksek çözünürlüklü görüntüleme sistemine sahip olduğu bildirildi.

Facebook, Instagram ve WhatsApp'ın sahibi Meta da geçen hafta yeni sanal gerçeklik gözlüğü Quest3'ü tanıtmıştı. Ürünün fiyatı 499 dolar olarak açıklanmıştı.

Mesajlaşma uygulamasının rakipleri Telegram ve Signal tarafından bu uygulama çoktan hayata geçirilmişti.

WhatsApp, Facebook ve Instagram'ın da sahibi olan ABD'li teknoloji devi Meta'nın bir parçası.

Söz konusu özellik, önümüzdeki haftalarda uygulamanın 2 milyar kullanıcısına sunulacak.

680 kilometre irtifada güneşe eş zamanlı yörüngede konumlanacak İMECE, tasarım görev ömrü olan 5 yıl boyunca, hedef teşhis, tespit, doğal afet, tarımsal uygulamalar gibi birçok alanda ülkeye hizmet verecek. Uydu, dünyanın her yerinden görüntü elde edebilecek.

Haziran 2022'den itibaren ısıl vakum, titreşim, akustik ve elektromanyetik uyumluluk testlerini başarıyla geçen İMECE uydusu, şubatta fırlatma üssünün bulunduğu ABD'ye gönderilmişti.