TİP Sakarya İl Örgütü'nden yapılan yazılı açıklamada, Migros işçileri de düşük ücret dayatmasına, güvencesiz çalışmaya ve baskılara karşı haklarını savundukları için cezalandırıldığı ifade edildi. İşçilerin depolarda, mağazalarda, lojistik hatlarında çalışan işçiler; seslerini yükselttikleri için baskılarla susturulmak, yalnız bırakılmak istendiği vurgulanan açıklamada, "Genel Başkanımız Erkan Baş, direnişteki işçileri ziyaret ettiğinde bunu çok net ifade etti: “Eğer Migros yönetimi bu işçileri şehir dışında depolarda, kimse seslerini duymaz diye hayal kuruyorsa, bilsin ki tüm Migros marketleri bizim için mücadele alanıdır" denildi.

Açıklamada şu ifadelere yer verildi:

"Migros yönetimi son dönemde sürece dair çeşitli başlıklar üzerinden açıklamalar yapmaktadır. Farklı istihdam biçimleri ya da sendikal düzenlemelere ilişkin ifadeler gündeme getirilmektedir. Ancak direnişteki işçiler, taleplerini güvence altına alan somut ve açık bir çözüm ortaya konmadığını ifade etmektedir.

Öte yandan Migros yönetimi, depo işçilerinin gıda tedarik zincirindeki kritik rolünü sık sık vurgulamaktadır. Bu önem, işçilerin haklarını teslim etmek için değil; işe geri dönmeleri yönünde bir baskı unsuru olarak kullanılmaktadır. Bir yandan işçilerin vazgeçilmezliği kabul edilirken, diğer yandan haklarını talep eden işçiler suçlanmaktadır. Bu çelişkiyi kabul etmiyoruz.

Biz Türkiye işçi partisi olarak bir kez daha açıkça söylüyoruz:

Hak aramak suç değildir.

Sendikalı olmak suç değildir.

İnsanca yaşanacak bir ücret talep etmek suç değildir.

İşçilerin talebi son derece nettir:

İnsanca bir ücret, güvenceli çalışma ve baskıların sona ermesi.

Türkiye İşçi Partisi olarak bu taleplerin meşru olduğunu açıkça söylüyoruz. Migros işçileri yalnız değildir; bu mücadelede yanlarındayız.

Bu sürecin takipçisiyiz. Dayanışmayı büyüteceğiz. Haklar güvence altına alınana kadar, işçiler kazanımla çıkana kadar Migros mağazalarının önünde, işçilerin yanında olmaya devam edeceğiz."

Yapılan açıklamada "2019 yılında Uluslararası Çalışma Konferansında kabul edilen ILO 190 Sözleşmesi, iş yaşamında toplumsal cinsiyete dayalı şiddet ve taciz de dahil olmak üzere her türlü şiddet ve tacizi ele alan, bu alanda açık ve bağlayıcı bir çerçeve ortaya koyan ilk uluslararası sözleşmedir. Bugüne kadar 54 ülke tarafından onaylanan bu sözleşme, ne yazık ki Türkiye tarafından hâlâ onaylanmamıştır. Şiddet ve tacizden arındırılmış güvenli bir çalışma yaşamı hepimizin hakkıdır. Bu nedenle Birleşik Metal-İş Sendikası olarak, Kadın Komisyonumuzun öncülüğünde, yıllardır ILO 190’ın hem onaylanması hem de toplu iş sözleşmeleri yoluyla hayata geçirilmesi için mücadelemizi sürdürüyoruz" ifadelerine yer verildi.

Açıklamada, "Bu mücadele kapsamında MESS Grup TİS teklifimizde, ILO 190’ı esas alan işyeri politikaları ve prosedürlerinin oluşturulması talebine yer verdik. Müzakere sürecinde kabul edilmeyen bu talep, 22 Ocak’ta MESS ile yapılan son görüşmede kabul edilerek sözleşmeye girdi" denildi.

????Şiddet ve Tacize Karşı Mücadelemizde Tarihi Bir Kazanım????

????ILO 190, MESS GRUP TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİNE GİRDİ!

22 Ocak 2026 Perşembe günü imzaladığımız 2025-2027 Dönemi MESS Grup Toplu İş Sözleşmesinde (MESS Grup TİS), maddi kazanımların yanı sıra sendikamızın şiddet, taciz ve… pic.twitter.com/dhYQomsVqN

— BİRLEŞİK METAL-İŞ (@BirlesikMetal) January 23, 2026

İşten çıkarılan çalışanlar adına yapılan açıklamada, Volkan Uzun, Lokman ve Celil Baban'ın hukuksuz bir şekilde işten çıkarıldığı öne sürüldü. Açıklamada, ATS kayıtları ve müşteri beyanları bulunmasına rağmen savunmalarının dikkate alınmadığı ifade edildi. Çalışanlar, bu sürecin yalnızca kendileriyle sınırlı kalmayacağını, ilerleyen süreçte başka çalışanların da benzer gerekçelerle işten çıkarılabileceğini belirterek eylemin bu nedenle gerçekleştirildiğini dile getirdi. Eyleme PTT-SEN sendikası avukatlarından Lütfi Sabri Batıban ile sendika temsilcileri de destek verdi.

'Akşama kadar çalıştırılıp Kod 25'ten işten çıkarıldık'

İşten çıkarılan çalışanlardan Celil Baban, yaşanan süreci şu sözlerle anlattı: 'Ben Celil Baban. 2013 yılından beri bu kurumda çalışmaktayım. Dün tarafıma gelen haberle işten çıkışımız verildi. Kod 25 gerekçe gösterilerek tazminatsız şekilde işten çıkarıldık. Akşama kadar çalıştırıldıktan sonra işten çıkartıldık. Bize yöneltilen suçlama hırsızlık. Ancak müşteri beyanları ve ATS kayıtlarıyla bu iddiaları çürütmemize rağmen işten çıkarıldık. Sadece ben değil, iki arkadaşım daha var. Ayrıca beş arkadaşımız hakkında da soruşturma yürütülüyor. Nilüfer Kargo olarak sorunlarımız çözülene kadar kontak kapatma eylemi yapıyoruz. Talebimiz işe iademiz ve Kod 25'in kaldırılmasıdır.'

'Tazminat vermemek için uzun yıllar çalışanlar tasfiye ediliyor'

Bir diğer işten çıkarılan çalışan Volkan Uzun ise Kod 46 gerekçesiyle işten atıldığını belirterek, şu ifadeleri kullandı: 'İsmim Volkan Uzun. PTT kurumunda yaklaşık on yıldır çalışıyorum. Bu süreçte yoğun dönemler yaşadık ancak son iki haftalık süreç, benim için en zor dönem oldu. Kod 46 gerekçesiyle tazminatsız olarak işten çıkarıldık. Savunmamızı yapmamıza rağmen böyle bir sonuç beklemiyorduk. PTT'nin parça başı sistemine geçmeye hazırlandığını görüyoruz. Tazminat ödememek için on yıl ve üzeri çalışan, tazminatı yüksek olan personelin işten çıkarıldığını düşünüyoruz. Biz ilk üç kişi olduk ama bunun devamı gelecektir.'

Uzun, amaçlarının yalnızca kendi durumları olmadığını vurgulayarak, 'Eğer bunun önüne geçemezsek, diğer arkadaşlarımız da masa başında hazırlanan sözleşmelere dayanarak işten çıkarılacaktır. Bugün buradayız çünkü tek amacımız işe geri dönmektir. Kod 46'nın kaldırılması ya da başka bir çözüm bizim için kabul edilebilir değildir. Haksız yere işten çıkarıldık ve bu durum geleceğimizi etkiliyor' dedi.

'İşe iade sağlanana kadar eylem sürecek'

Çalışanlar, şirket yetkilileri ile PTT yetkililerinin bir araya gelerek işe iadelerinin sağlanmasını talep ederken, talepler karşılanana kadar eylemlerini sürdüreceklerini ifade etti.

Duruşma sonrasındaki toplantıda işçiler adına yapılan açıklamada, yaşanan süreç ve gelinen noktaya ilişkin şu bilgiler paylaşıldı:

"TAZMİNATSIZ İŞTEN ÇIKARILDIK"

"ZEM Narenciye'de yıllardır çalışan işçiler olarak bugün burada gasp edilen haklarımızla ilgili toplandık. Yıllardır çalıştığımız süre boyunca psikolojik şiddet ve hakaretlere maruz kaldık. Maaşlarımızın geç ödenmesi, mesai paralarımızın verilmemesi, su ve yemeklerimizin düzenli bir şekilde verilmemesi, Ayaz köyünde bulunan dere suyunu içme suyu diye içirilip zehirlenmemiz gibi işçi sağlığını hiçe sayan pek çok uygulamaya maruz kaldık. Seranın satılacağını öğrenmemiz üzerine dişimizi sıktık, sıktık ve bekledik. Sonunda, Temmuz 2025’in başında bir arkadaşımıza yapılan haksızlığa itiraz ettik, patron vekili Kıyasettin Çay’ın hakaretlerine maruz kaldık. Jandarma’yı çağırdık ve şikayetçi olduk. Akabinde, kod 48 ile, tazminatsız bir şekilde, maaşlarımız da ödenmeden işten çıkarıldık."

BASKILAR

"Çay Holding patronları bizi devamsızlık yapmakla suçlamış olsa da, aslında işi kendimiz bırakıp gitmemiz için elinden geleni yapıyorlardı. Maaşlarımızın eksik, düzensiz ve zamanında yatırılmaması, her sabah içtima yapan patronun hakaret ve baskıları, yapamayacağımız işlere bizi koşmaları, tek bir işçinin gösteremeyeceği performansı göstermemizi beklerken, bunun mümkün olmadığını söylediğimizde yediğimiz hakaretler… Zem Narenciye adlı şirkette ağır koşullarda köle gibi çalıştırılıyor, hakaretlere maruz kalıyor, alacaklarımızı alabilmek için çalışmaya devam ediyorduk. Yani biz işi bırakmadık ve bırakamazdık. Onlarsa işi bırakıp alacaklarımızdan feragat etmemiz için her şeyi yapıyorlardı.

Çalışma koşulları katlanılmazdı ama bir gün Çay Holding’in bu serada sonunun geleceğine inanarak, alın terimiz için çalıştık. Koskoca holding sahibi Ersin Çay ve kendisini hacı olarak tanıtan, “bende sakat iş olmaz” diyen, siyasi bir kimliği olan Kıyasettin Çay bu ülkenin yasalarına, anayasasına tabidir diye düşünürdük. “İşçinin alın teri kurumadan hakkını vereceksin” ilkesini benimsemişler diye düşünürdük. Yanılmışız! En son Ağustos ayında Çay Holding bünyesindeki iki şirketin konkordato ilan etmesiyle birlikte, alacak haklarımızın büyük bir belirsizliğe itildiği hissine kapılmış olduk."

"TAZMİNATLARIMIZIN GASPINA İZİN VERMEYECEĞİZ"

"Biz Zem Narenciye işçileri olarak hepimiz çocuk yetiştirmek, ev geçindirmek, hasta bakmak yani hayatta kalmak için emeğimizle hak ederek kazandığımız maaşlarımızın ve tazminatlarımızın Çay Holding tarafından gasp edilmesini kabul etmiyoruz!

Bizler zor durumlarda yaşayan ve çalışan insanlar olarak, Çay Holding patronlarının bu ülkenin yasalarına uymadan, dini, siyaseti, devleti kendi sömürü çarklarına alet ettiğinin bilinmesini ve hesap sorulmasını istiyoruz.

Bugün ilk duruşması görülmüş olan alacaklarımızla ilgili davayı yakından takip ediyoruz. Ancak buradan yetkililere de sesleniyoruz: bu kadar hukuksuzluğun içerisinde işçi alacaklarının dava süreçlerine havale edilerek ötelenmesi, ertelenmesi de gasp sürecinin bir parçası değil mi?

Daha önce konuyu aktardığımız Yenişehir belediye başkanı Ercan Özel başta olmak üzere, alacaklarımızın derhal ödenmesi yönünde harekete geçilmesini, mağduriyetimizin hızlıca giderilmesini bekliyoruz."

İŞÇİLERİN AVUKATINDAN AÇIKLAMA

İşçilerin Avukatı Erdem Özkan da şunları kaydetti:
"Müvekkillerimiz, uzun süre boyunca asgari ücretle, yasal sınırların çok üzerinde çalıştırılmış; fazla mesaileri, hafta tatili ücretleri ve maaşları ödenmeden emekleri gasp edilmiştir. Bununla da yetinilmemiş, işçiler tehdit, hakaret ve sistematik baskı altında çalışmaya zorlanmıştır. Özellikle kadın çalışanlara yöneltilen sözler; hakaret ve psikolojik şiddet boyutuna ulaşmıştır. İşçilere, şikayet etmeleri halinde işten atılacakları söylenerek korku ortamı yaratılmıştır. Açtığımız davalarda bugün ilk duruşmalar yapıldı. Müvekkillerimizin haklarını alana kadar mücadelemizi sürdüreceğiz, hukuki süreçleri sıkı şekilde takip ediyoruz."

KESK Dönem Sözcüsü ve Eğitim Sen Sakarya Şube Başkanı Yücel Kaçar, KESK'e sağlı şubelerin temsilcileriyle düzenlediği basın toplantısında, "Hepimizin hak ettiği insanca yaşam koşulları için bugün en temel hakkımızı, üretimden gelen gücümüzü kullanıyor, iş bırakıyoruz. Emeğimizin karşılığı için ülkenin dört bir yanında g(ö)revdeyiz" dedi.

Kendilerine yöneltilen 'neden iş bırakıyorsunuz, ne talep ediyorsunuz?' sorularını yanıtlayan Kaçar, şu yanıtı verdi:

"Yıllardır ‘geçinemiyoruz’ diye haykırıyoruz. Ancak ülkeyi yönetenler bu haykırışa kulak tıkıyorlar. Duymazdan geliyorlar.

Geçinemiyoruz! Çünkü: TÜİK’in sahte verilerine göre bile en yüksek enflasyon sırlamasında dünya beşinciliğine yükselen bir ülkede yaşıyoruz. Genel enflasyondan gıdaya, kiradan eğitime enflasyonun her türünde AB ve OECD ülkeleri içinde açık ara birinci sırdayız. AB ülkelerinin yıllık enflasyonu bizde sadece bir ayda yaşanıyor.

Buna rağmen her yıl aynı tablo ile karşılaşıyoruz. Maaşlarımız Merkez Bankası’nın hiçbir zaman tutmayan enflasyon tahminine, TÜİK’in sahte verilerine göre arttırılıyor."

Enflasyon farkını maaş artı diye yutturuyorlar

Yücel Kaçar, şöyle devam etti:

En son 5 Ocak’ta açıklanan TÜİK verilerine göre maaşlarımız Ocak ayından itibaren yüzde 18,60 aratacak. Ama bununun içinde enflasyon farkı da var. Yani her defasında yaptıkları şeyi tekrar ediyorlar. Yaşadığımız gerçek enflasyonun yarısına denk gelmeyen verileri altışar aylık dilimler halinde enflasyon farkı, maaş zammı diye yutturuyorlar.

Dolayısıyla gerçek tablo şudur: Kamu emekçileri olarak 2026’ya taban aylıklarımıza yapılacak bin TL seyyanen artış dâhil ortalama yüzde 12,5 maaş zammı ile girdik.

Buna karşın 1 Ocak’tan itibaren toplu taşımadan, sağlıkta katılım paylarına, muayene ücretlerinden köprü ve otoyol geçiş ücretlerine kadar her kaleme bizim maaşlarımıza yapılan artışın en az iki katı kadar zam yapıldı.

Kiralara maaş artışımızın neredeyse 3 katı, %35 zam yapıldı.

Tablo çok net: Aralıkta 55 bin lira maaş alan bir memur, 25 bin lira kira ödüyordu. Ocak’ta maaşı enflasyon farkı dâhil 66 bin lira oldu. Ama kirası 33 bin 720 liraya çıktı! Yani maaş zammı diye verilenin çoğu kiraya gitti. Kalanı ise adaletsiz gelir vergisi dilimleri ile lime lime edilecek. Cebimize girmeden vergiye gidecek, buharlaşacak.

Tekrar ediyoruz. Bu tablo ile ilk defa karşılaşmıyoruz. “Toplu sözleşme” adı altında her seferinde sergilenen danışıklı dövüş oyunlarının faturası daha fazla yoksulluk, daha fazla güvencesizlik olarak bizlere kesiliyor.

Öte yandan bu tablo sadece iktidarın eseri değildir. Bu tabloda yıllardır bir sendikadan öte iktidarın memur kolları gibi faaliyet yürütenlerin de önemli payı vardır.

Hatırlayalım, yandaş konfederasyon sözcüleri daha bu Ağustos’ta KESK olarak bizim en başından beri söylediğimiz şeyleri tekrar ettiler mi? “Hakem Kurulu işverenin noterine dönüşmüştür. Bu kuruldan memurların lehine bir şey çıkmaz”dediler mi? Bu nedenle Hakeme başvurmayacaklarını açıkladılar mı?

Ama ne yaptılar? Sözlerini unutup, çağrılır çağrılmaz nefesi Hakem Kurulu toplantısında aldılar. Süreci parlamentodaki bütçe görüşmelerine kadar sürdürme, o zamana kadar tüm kamu emekçilerinin ortak talepleri için hep birlikte mücadele etme çağrılarımıza kulak tıkadılar. İşverenin noteri dedikleri Hakem Kurulu toplantısına katıldılar. İş işten geçtikten sonra da kalkıp “biz oy kullanmadık” diyerek kendilerini aklamaya çalıştılar.

Tüm bunlar nafile çabalardır. Hepimiz biliyoruz ki bugün içinde bulunduğumuz tablo iktidar, yandaş konfederasyonlar ve Hakem Kurulundan oluşan ittifakın ortak eseridir.

Bizler hangi sendikanın üyesi olursak olalım günden güne daha fazla yoksullaşırken iktidar sözcüleri bozuk bir plak gibi aynı nakaratı tekrarlayıp duruyorlar.

“İşçimizi, memurumuzu, emeklimizi enflasyona ezdirmedik, ezdirmeyeceğiz” diyorlar.

“Eski Türkiye devri bitti. Yeni Türkiye dönemine geçtik” diyorlar.

Oysa bu ülkenin emeği ile geçinen tüm kesimleri gibi bizler de eski günlerimizi arar hale geldik.

· En düşük maaşımızla 10 yıl önce 17 adet çeyrek altın alınırken bugün 6 adet bile alınamıyor.

· 10 yıl önce kiraya maaşımızın dörtte biri yetiyordu. Bugün yarısı bile yetmiyor.

· 25 yıl önce emekli olduğumuzda ikramiyemiz ile ortalama standartlarda bir ev alabiliyorduk. Bugün 10 yaşında ikinci el bir otomobil bile alamıyoruz.

· 25 yıl önce ortalama emekli aylığımız asgari ücretin 2 katıydı. Bugün asgari ücretin dahi altına inmiş durumda.

· Geldiğimiz noktada sadece asgari ücret değil, en düşük memur emeklisi aylığı da tarihimizde ilk defa açlık sınırının altında kaldı. Ortalama maaşlarımız yoksulluk sınırının yarısına geriledi.

Peki, neden bu noktaya geldik?

Çünkü ülkeyi yönetenler yıllardır biz ne zaman emeğimizin karşılığını istesek ‘kaynak yok’ diyorlar. “Bütçe imkânlarımız kısıtlı” diyorlar.

Oysa sorun kaynak sorunu değil, kaynakların kimin için harcandığı sorunudur.

Son bütçede bir kez daha gördük. Tüm vergi yükünü yine bizlerin omuzlarına yıktılar.

Buna karşın bizden, halktan toplanan her 100 TL verginin:

· 20 TL’sini yabancı ve yerli mali oligarşiye faiz olarak

· 5 TL’sini patronlara teşvik, prim desteği, katkı olarak

· En az 16 TL’sini silah tüccarlarına, tekellerine “savunma ve güvenlik harcaması” olarak

· 3 TL’sini ise yandaş müteahhitlere dolar cinsinden hazine garantisi olarak ayırdılar.

· Ülkenin temel sorunlarına ayırdıkları kaynak ise devede kulak bile değil. Toplanan her 100 TL verginin; sadece 4 TL’si yoksullukla mücadeleye, 3 TL’sini istihdama, 3 TL’sini tarıma, sadece 62 Kuruşunu hukuk ve adalete, 11 Kuruşunu bağımlılıkla mücadeleye, 6 Kuruşunu kadının güçlenmesi programlarına ayırmakla yetindiler.

· İki işçiden birisine açlık sınırının altında kalan bir asgari ücreti reva görüyorlar. Ama bu yıl yerli ve yabancı sermayeye dakikada tam 186 asgari ücret tutarında faiz verecekler.

· En düşük emekli aylığını, sefalet harçlığı verir gibi 20 bin TL’ye çıkarmakla övünüyorlar. “Daha fazlasını hazine kaldırmaz” diyorlar. Ama aynı hazineden bu yıl sermayeye, patronlara teşvik olarak dakikada tam 70 emekli aylığı verecekler.

· Müjde veriri gibi “Memur maaşını yüzde 18,6 arttırdık. En düşük memur maaşı eş ve çocuk yardımı dâhil 61 bin 500 TL oldu" diyorlar. Ama bütçeden bu yıl savunma ve güvenlik’ adı altında silahlanmaya dakikada tam 66 memur maaşı harcayacaklar.

Dolayısıyla tekrar altını çiziyoruz. Bu ülkenin işçisine, asgari ücretlisine, emeklisine, kamu emekçisine insanca yaşam koşulları sunmak için yeterince kaynağı vardır. Ama bu kaynaklar çalışanlara, yoksullaştırılan halka değil, bir avuç asalağa faiz, teşvik, hazine garantisi olarak aktarılmaktadır.

Yıllardır bizi yoksullaştıranlar, bir avuç azınlığı zenginleştiriyor. Hem de bunu bizim vergilerimizle, bizim soframızdan çalınanlarla yapıyorlar.

Üstelik antidemokratik uygulamalarla, baskıyla, yasakla, korkuyla bu düzene razı olmamızı istiyorlar. Bizleri biat eden modern kölelere dönüştürmeye çalışıyorlar.

Bir avuç azınlığın lehine olan bu tabloyu biz yaratmadık.

Biz kapıkulu değiliz! Biz kamu emekçisiyiz!

Tüm baskılara karşı emeğimizin ve irademizin değersizleştirilmesine dur demenin zamanıdır.

İşte bunun için;

· Maaşlarımızda hemen şimdi, Ocak ayından itibaren ek %20 artış yapılmasını istiyoruz.

· 2023 Temmuzdan itibaren hayata geçirilen “İlave seyyanen ödeneğin taban maaşlarımıza yansıtılmasını istiyoruz.

· Verilen sözlerin gereğinin yerine getirilmesini istiyoruz. Tüm kamu emekçilerine 3600 ek gösterge, ilave seyyanen ödenek tutarının mevcut emekli aylıklarına eklenmesini, mülakatın kaldırılmasını istiyoruz.

· Haziran ayına kadar 4688 sayılı yasa başta olmak üzere mevcut mevzuatın Grevli Toplu Pazarlık hakkımızın önündeki engellerin kaldırılması başta olmak üzere evrensel sendikal normlarla uyumlu hale getirilmesini istiyoruz.

· En geç Haziran ayı sonunda gerçek bir toplu pazarlık masası kurulmasını istiyoruz.

· En düşük kamu emekçisi maaşının yoksulluk sınırı üzerine çıkarılmasını, kira, kreş ve yol desteği istiyoruz.

Biliyoruz ki; sadece bizler değil, toplumun ezici çoğunluğunu oluşturan tüm emekçi sınıflar, sefalete itilenler, ötekileştirilenler hepimize yoksulluk, güvencesizlik ve baskıdan başka bir şey vaat etmeyen bu düzenden bıkmış, usanmış durumda.

Biliyoruz ki; milyonlar bu baskı ve sömürü düzenin değişmesini istiyor. Etrafını bu umutla izliyor. Ama yine hepimiz biliyoruz ki sadece istemek, umut etmek yetmez. Asıl olan değiştirmek için mücadele etmektir.

Bunun için tüm kamu emekçilerini hepimize dayatılan yoksulluğun ortağı olmamak için mücadele alanlarına, KESK’te örgütlenmeye çağırıyoruz.

İşçisinden emeklisine, asgari ücretlisinden gencine, kadınına kadar tüm kesimleri insanca yaşayacak ücret, güvenceli iş, güvenli gelecek için omuz omuza vermeye davet ediyoruz."

İş bırakma öncesi eğitim emekçilerinin taleplerini dile getiren Eğitim Sen Genel Yükseköğretim ve Eğitim Sekreteri Evrim Gülez Eğitim emekçilerinin maaşlarının yıllardır enflasyon karşısında eridiğini ve satın alma gücünün hızla düştüğünü belirterek, “Maaşlar daha cebe girmeden; kira, fatura, gıda ve ulaşım giderlerine gitmekte; yoksulluk kalıcı hale getirilmektedir. Bu durum tesadüfi değil, bilinçli bir yoksullaştırma politikasının sonucudur. Talebimiz nettir: Tüm eğitim ve bilim emekçilerinin maaşları yoksulluk sınırının üzerine çıkarılmalı, insanca yaşamaya yetecek bir temel ücret güvence altına alınmalıdır” dedi.

‘ALIN TERİMİZ VERGİYLE ALINIYOR’

Gelir vergisi dilimleri nedeniyle eğitim emekçilerinin maaşlarının yılın ortasında fiilen düştüğünü ve alın terlerinin vergi yoluyla geri alındığını ifade eden Gülez, “Dolaylı vergilerle birlikte emekçiler çifte yük altına sokulurken, sermaye kesimleri korunmakta, ülkenin kaynakları teşvik ve vergi indirimi adı altında sermayeye aktarılmaktadır. Kamu emekçileri için gelir vergisi yüzde 10’da sabitlenmeli, vergi adaletsizliğine son verilmelidir” diye konuştu.

Toplusözleşme sürecine ilişkin ise Gülez, “Yıllardır bir ortaoyununa dönen toplu sözleşme süreçleri Hakem Kurulu dayatmasıyla sonuçlanmakta, kamu emekçilerinin iradesi yok sayılmaktadır. Grev hakkının olmadığı bir toplu sözleşme, bir pazarlık değil dayatmadır.Grevli, gerçek ve özgür bir toplu sözleşme hakkı tanınmalı; kamu emekçilerinin iradesi masaya yansımalıdır” dedi.

Kamu emekçilerine TÜİK tarafından doğru açıklanmayan rakamlara göre enflasyon farkı ödendiğine dikkat çeken Gülez, “Yaşanan fiyat artışlarına rağmen enflasyon farkı aylar sonra ve eksik biçimde maaşlarımıza yansıtılıyor. Dolayısıyla emekçiler ekonomik olarak sürekli kayıplarla ve geriden gelmektedir. Ancak yaşanan bu kayıpların telafisi daha fazla ertelenemez. Bunun için öncelikli olarak enflasyon rakamları doğru hesaplanmalı ve açıklanmalıdır. Enflasyon farkı aylık olarak maaşlara yansıtılmalı, yaşanan kayıplar anında telafi edilmelidir” ifadelerini kullandı.

Yenicami'de toplanan ve buradan taleplerini ve tepkilerini dile getiren sloganlarla Gar Meydanı'na yürüyen katılımcılar, buara okunan basın açıklamasında, iktidarın herkesi sefalette eşitlemeyi hedeflediğine işaret edilerek, dayanışma çağrısı yapıldı.

Bileşenler adına KESK Dönem Sözcüsü ve Eğitim-Sen Sakarya Şube Başkanı Yücel Kaçar'ın okuduğu açıklamada şa görüşlere yer verildi:

"Gözümüzü iğneden ipliğe her şeye yapılan zam fırtınası ile açtığımız, bir yılı, 2025 yılını geride bıraktık.

Yıllardır devam eden yoksullaştırma politikalarından 4 Milyon kamu emekçisi ve 2,5 milyon kamu emeklisi olarak bizler de payımıza düşeni aldık. 2025 yılı asgari ücretlisinden emeklisine, işçisinden kamu emekçisine emeği ile geçinen milyonlar için, bizler için adeta bir kâbus yılı oldu. Maaşlarımız her ay gittikçe erirken yoksulluğumuz günden güne arttı. Evet, 2025 yılını geride bıraktık. Ama sorunlarımız artarak devam ediyor. Ülkeyi yönetenler yıllardır çarşıda, pazarda, mutfakta yaşadığımız gerçek enflasyonun yarısına bile denk gelmeyen suni verileri resmi enflasyon olarak açıkladılar. Maaş artışlarımızı TÜİK’’in bu sahte verileri ile sınırladılar. Böylece bu ülkenin ezici çoğunluğunu oluşturan, bizleri, emeği ile geçim mücadelesi veren milyonları her geçen gün daha fazla yoksullaştırdılar, sefalete ittiler. İktidar temsilcileri, yandaş konfederasyon yönetimi ve Hakem Kurulundan oluşan Bermuda Şeytan Üçgeni “toplu sözleşme” adı altında her seferinde Merkez Bankası’nın hiçbir zaman tutmayan enflasyon tahminini esas aldı. Altışar aylık bu artışlar daha ilk bir, iki ayda TÜİK’in sahte enflasyonunun bile altında kaldı. Aylarca enflasyon farkı almak için bekledik. Altışar aylık periyotlarla hep aynı şeyi yaşamaya devam ettik. Böylece sadece son 2 yılda maaşlarımız yüzde 20 eridi. Şimdi buradan işçilere, emekçilere, emeklilere, tüm kamuoyuna soruyoruz:

-TÜİK’in enflasyonu mu yoksa sizin yaşadığınız hayat pahalılığı mı daha gerçekçi?

-Hükümet sözcüleri “enflasyon düştü” diyor. Peki, sizin enflasyonunuz düştü mü?"

"Asgari ücret artışı TÜİK enflasyonun bile altında kalmıştır.

Kaybeden sadece asgari ücretliler değil, bu düzende hepimizin kayıpları artıyor.

kamu emekçileri ve emeklileri olarak 2026 yılına aslında ortalama yüzde 12,5 maaş zammı ile başlıyoruz.

Buna karşın kira, ulaşım, gıda başta olmak üzere temel giderlerimizdeki artışlar maaş artışımızı katlamakta, dolayısıyla reel gelirimiz hızla buharlaşmaktadır.

Bizler 2026 yılına maaşlarımızda ortalama yüzde %12,5 artış ile başlarken:

Ocak’tan itibaren toplu taşıma ücretlerine %35, sağlıkta katılım paylarına, muayene ücretlerine %30, köprü ve otoyol geçiş ücretlerine ortalama %22, MTV ve damga vergisine %19 zam yapılmıştır.

Bugün 55 Bin TL maaş alıp bunun 25 bin TL’sini kiraya veren bir kamu emekçisinin maaşı Ocak ayında cebine giren maaş zammının neredeyse tamamı kiraya gidecektir. Bırakalım eti, süt ürünlerini, yumurtayı son bir yılda en düşük memur maaşı ile alınan ekmek sayısı bile azalmıştır.

Ayrıca gelir vergisi adaletsizliği de derinleşmeye devam etmektedir. Maaşlarımızdan kaynakta kesilen Gelir Vergisi, Yeniden Değerleme Oranının 5 puan altında tutulmuştur. Dolayısıyla maaş artışımız yine cebimize girmeden buharlaşacaktır.  10 yıl önce bugün bir adet çeyrek altın 175 TL’ydi.

Ortalama memur maaşı ile 18 adet çeyrek altın alınıyordu. Bugün çeyrek altının fiyatı 10 bin 500 TL. Ortalama memur maaşı ile 7 adet çeyrek altın bile alınamıyor. Son 10 yılda en az 11 çeyrek altınımızı elimizden aldılar.

Yıllardır büyüme nutukları attılar. Ama büyüyen sermaye, patronlar, yandaşlar oldu. Bizlerin ise yoksulluğu, sefaleti büyüdü. 2024 yılını ‘emekli yılı’ ilan etmişlerdi. Ama emeklileri kuru ekmeğe muhtaç hale getirdiler. On binlerce emekliyi ucuz otel köşelerinde, otogarlarda yaşamaya sürüklediler.

2025 yılını ‘aile yılı’ ilan ettiler. Ama milyonlarca aileyi açlığa mahkûm ettiler. Çağdaş dünya ülkelerinde asgari ücret hesabında, işçinin ailesinin giderleri de temel alınıyor. Ama 2025 yılını ‘aile yılı’ ilan edenler asgari ücreti belirlerken işçinin tek başına temel giderlerini dahi yok saymıştır. Her iki işçiden birinin aldığı asgari ücret tarihimizde ilk defa Kasım ayı açlık sınırının dahi altında kalmıştır.

2026 yılını ise emeği ile geçinen tüm kesimler için bir yıkım yılına çevirmek istiyorlar. ‘Sefalete, köleliğe alışın’ diyorlar. Bizlerin ücretlerini, maaşlarını sefalet düzeyinde arttırırken hep aynı şeyi söylediler. ‘Kaynak yok’ dediler.

Oysa bu ülkenin işçisine, asgari ücretlisine, emeklisine, kamu emekçisine insanca yaşam koşulları sunmak için yeterince kaynağı vardır. Ama bu kaynaklar çalışanlara, yoksullaştırılan halka değil bir avuç asalağa faiz, teşvik, hazine garantisi olarak aktarılıyor."

Bunu 2026 bütçesinde bir kez daha gördük.

• 2026’da her 1 dakikada tam 186 asgari ücret faiz olarak yabancı ve yerli sermayeye gidecek.
• Her 1 dakikada tam 145 asgari ücret ‘savunma ve güvenlik’ adı altında silahlanmaya aktarılacak.
• Her 1 dakikada tam 50 asgari ücret sermayeye, patronlara teşvik olarak akacak.
• Her 1 dakikada tam 19 asgari ücret, köprü, otoyol, şehir hastanesi müteahhitlerinin cebine Hazine garantisi olarak girecek.
• Saray dakikada 1,5 asgari ücret harcayacak.
• Tüm bunlar yükü bizlere yıkılan vergilerden karşılanacak. Bizler Emek ve Demokrasi Bileşinleri olarak, sendikaların üyeleri olarak buradan haykırıyoruz. Bu kölelik düzenine, sefalete alışmadık. Alışmayacağız. Çünkü bizler biliyoruz ki alışmak kanıksamaktır, kabullenmektir.
• Bunun için ayrım yapmaksızın tüm kamu emekçilerini;
• En düşük kamu emekçisi maaşının yoksulluk sınırı üzerine çıkarıldığı;
• İnsanca yaşamaya yetecek bir ücret,
• Güvenceli istihdam- güvenli gelecek,
• Demokratik- adil bir çalışma yaşamı,
• Halktan yana bir kamu hizmeti,
• Grev hakkımızın önündeki engellerin kaldırıldığı Gerçek Bir Toplu Pazarlık Sistemi İçin birlikte mücadele etmeye, omuz omuza vermeye çağırıyoruz.

Çağrımız sadece kamu emekçilerine değil, bu sömürü düzenin çarkları altında ezilen herkesedir. Hepimizi sefalette eşitlemeyi hedefleyenlere artık yeter demenin vakti çoktan gelmiştir. Gelin yıllardır hepimize kaybettiren bu yoksulluk ve sefalet düzenine karşı insanca yaşayacak ücret, güvenceli iş, güvenli gelecek için omuz omuza verelim."

Yüzde 15’lik ilk gelir vergisi tarife diliminin 190 bin TL olarak belirlendiği hatırlatılan açıklamada, bu tutarın 2000 yılında asgari ücretin 22 katına karşılık geldiği, 2026 yılında ise asgari ücretin 5,8 katına kadar gerilediği ifade edildi.

Bu düzenleme nedeniyle işçilerin yıl içinde daha kısa sürede üst vergi dilimlerine gireceğine dikkat çekilen açıklamada, çalışanların net ücretlerinin hızla düşeceği ve yılın ilk aylarında ikinci ve üçüncü vergi dilimlerine geçmek zorunda kalacağı vurgulandı.

Gelir vergisi tarifesindeki mevcut yapının emek gelirleri üzerindeki vergi yükünü artırdığına dikkat çekilen açıklamada, düzenlemenin işçiler aleyhine sonuçlar doğuracağı uyarısında bulundu.

TÜRK-İŞ Genel Teşkilatlandırma Sekreteri ve Koop-İş Sendikası Genel Başkanı Eyüp Alemdar, AVM’deki örgütlenme faaliyetleriyle ilgili yazılı açıklama yaptı. 

Sendikal hak ve özgürlüklerin yasal olarak güvence altında olmasına rağmen birçok işverenin sendikal örgütlenmeyi engelleyen tutum ve davranışlar sergilediğine dikkati çeken Alemdar, şunları kaydetti:

"Sendikal örgütlenme karşıtı tutum ve davranışların her geçen gün yenisiyle karşılaşıyoruz. IKEA, H&M, Metro Grossmarket, Adidas, Nike ve Puma gibi mağazalarda örgütlenen ve başarılı toplu iş sözleşmeleri imzalayan Koop-İş Sendikası, bir süredir Derimod mağazalarındaki çalışanları da örgütlemek için çalışmalara başladı. Fakat söz konusu işveren baskı, tehdit, yıldırma uygulayarak ve çeşitli yollara başvurarak bu örgütlenmeyi engellemeye çalışıyor. Sendikadan istifa edenlere iki net ücret tutarında ikramiye vereceğini açıklayıp, bizleri 'kötü niyetli kişiler', sendikamızı ise 'yasa dışı oluşum' olarak niteliyor. Milli Eğitim, İçişleri, Adalet bakanlıklarından tüm yargı kurumlarına kadar birçok kamu iş yerinde örgütlü Koop-İş Sendikasını 'yasa dışı oluşum' olarak niteleyenler bunun bedelini yargı önünde ödeyecektir. Sendikamız Türk Ceza Kanunu'nun 90. Maddesi gereğince sendikal örgütlenmeyi kötü niyetle engelleyen bu işverenden davacı olacaktır. Herkes bilmeli ki Anayasamız, yasalar ve ülkemizin imzaladığı uluslararası sözleşmelerle güvence altına alınan sendikal hak ve özgürlükleri engelleyen işverenlerle mücadelemiz kararlılıkla devam edecek."

Özel bir şirkette çalışan M.L., işverenin bilgisi dahilinde aynı şehirde yaşayan mesai arkadaşlarını da aracına alarak bölge toplantısına katılmak üzere çıktığı yolda, toplantı dönüşü trafik kazasına karıştı. 

Kazada sürücü yaralanırken araçta da büyük çapta maddi hasar meydana geldi. Mağdur işçinin iş kazası talebine Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) olumsuz cevap verdi. Mahkemenin yolunu tutan M.L., davalı iş yerinde mağaza sorumlusu olarak çalışırken toplantıya şirket bölge müdürü M. Y. tarafından aranarak toplantıya şahsi aracı ile bölgedeki mağaza sorumlularını diğer şubeye getirmesinin istediğini dile getirdi. 

Yakıt ve masrafların şirket tarafından karşılanacağını söylemesi üzerine davacı bu teklifi kabul ederek toplantıya gittiğini, dönüş yolunda ise davaya konu iş kazasının gerçekleştiğini ileri sürerek söz konusu kazanın iş kazası olduğunun tespitini talep etti. Davalı şirket avukatı ise davacının iddialarını kabul etmediklerini, davacının toplantıya davet edildiği ancak kaza geçirdiği aracın işveren tarafından temin edilmediği, söz konusu kazada davacının kırmızı ışıkta geçerek kural ihlali yaptığını beyanla davanın reddini istedi. 

MAHKEMEDEN EMSAL KARAR

Davalı SGK avukatı ise açılan davanın hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, kuruma sunulan evraklarda birçok eksikliklerin olduğunu öne sürüp davanın reddini istedi. Mahkeme, emsal nitelikte bir karara imza attı.

Davacıya ait SGK hizmet dökümüne göre davacının kazanın meydana geldiği tarihte davalı şirket işçisi olduğu, kaza tarihinde ise mağaza sorumlusu olarak çalıştığı tespit edildiğine dikkat çekildi. Kararda şu ifadeler yer aldı:

“Taraf beyanları, SGK kayıtları, tanık beyanları ve tüm dosya çerçevesinde göre göre davacı ile birlikte aynı araçta bulunan kimselerin kazanın meydana geldiği tarihte tüm mağaza sorumlularını kapsayan toplantının olduğu, davacının da içinde olduğu çalışanların bu toplantıya kazaya karışan araç ile gelinmesinin davalı tarafça istendiği anlaşılmaktadır. Aracın yol masraflarının ödeneceğinin davalı tarafça davacı da dahil araçta bulunan kişilere bildirildiği, toplantının sona ermesi üzerine şubelerine dönmek üzere mesai saatleri içerisinde yola çıktıkları ve kazanın meydana geldiği ortadadır. Davalı şirketin talimatlarının yerine getirilmesi neticesinde meydana gelen kaza ile zarar arasında sebeple ilgili bağının olduğu, 5510 sayılı Kanunun 11’inci maddesine göre araçların da işyeri sayıldığı, davacının kullandığı araç her ne kadar özel araç olsa da davalı şirkette çalışanların toplantıya gelebilmesi için bir aracın tahsis edilmediği, kaldı ki davacının yaptığı masrafların karşılanacağının belirtildiği, bu haliyle davacının aracının davalı işverence sağlandığı anlaşılmakla dava konusu olayın 5510 sayılı Kanun’un 13/e bendi gereğince iş kazası niteliğinde olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.”

‘TEMYİZ DİLEKÇESİ KARARIN BOZULMASINI GEREKTİRECEK NİTELİKTE DEĞİL’

Davalılar kararı istinafa götürdü. Bölge Adliye Mahkemesi, itirazları reddetti. Bunun üzerine davalı avukatları kararı temyiz edince devreye Yargıtay 10. Hukuk Dairesi girdi. Kararda şu ifadelere yer verildi:

"Davanın kabulüne dair verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalılar vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. Temyiz olunan kararın onanmasına oy birliği ile karar verilmiştir."

Fabrika içerisinde yapılan toplantının ardından “Açlıktan ölmeyiz biz bu yoldan dönmeyiz”, “Direne direne kazanacağız” ve “İşçiler açken patronlara huzur yok” sloganları atarak yürüyen işçiler, talepleri karşılanana kadar fabrika içinde bekleyecek.

'Patronun ciddiyetsiz tavırları nedeniyle iş durdurduk'

Patronların Ensesindeyiz’e konuşan işçiler gelinen süreci, “TİS görüşmeleri Temmuz itibariyle başlamıştı. Üç toplantı gerçekleştirdik ve idari maddeler büyük oranda geçti. Bu Perşembe yapılan dördüncü toplantıda genel müdürün samimi olmayan yaklaşımları ve ciddiyetsiz tavırları nedeniyle iş durdurmaya karar verdik” sözleriyle anlattı.

'Ciddi adımlar atılana kadar devam edeceğiz'

İşçiler ayrıca, “Genel müdürün, bağlı olduğu yöneticinin Amerika’da olmasını ve saat farkını bahane ederek ciddi adımlar atmaması bizi bu sürece sürükledi. Şu an iş yerinde beklemedeyiz. Patron ciddi adımlar atana dek mücadelemize devam edeceğiz” diyerek kararlılıklarını dile getirdiler.

11 ilde yaşayan  13-14 milyon insanı etkileyen deprem felaketinden sonra toplanan DİSK Başkanlar Kurulu'nun “Bu ülkeyi, bu halkı enkaz altında bıraktılar” tespiti ile başlayan sonuç bildirgesinde, "Depremin yedinci ayında Hatay’da bir kez daha sosyal devletin yıkımının ağır sonuçlarını gördük. “Gölgesini satamadığı ağacı kesen”, “memleketi adeta bir şirket gibi yöneten” bu siyasal iktidarın depremi süreklileşen bir felakete dönüştürdüğü gerçeğine tanıklık ettik" denildi.

AKP iktidarırın ülkeyi giderek daha da sınırsız ve sorumsuz hale gelen bir sermaye egemenliği ile yönettiği vurgulanan bildiregede, yeni açıklanan 2024-2026 dönemi Orta Vadeli Programı'nın (OVP) da bu düzenin ruhuna uyduğu, işçi sınıfı başta olmak üzere halkın taleplerine, özlemlerine, beklentilerine yanıt vermediği, sermayenin diliyle konuşup, sermayeye seslendiği kaydedildi.

Bildirgede Orta Vadeli Programa ilişkin şu tespitlere yer verildi:

"Orta Vadeli Program’da örgütlenme özgürlüğü, toplu iş sözleşmesi, vergide ve gelirde adalet, emeklilik, ücretler, sosyal güvenlik ve sosyal diyaloğa ilişkin hedeflere yer verilmezken, ücretlerin daha da eriyeceğini, alım gücünün düşeceğini, güvencesiz çalışma biçimlerinin yaygınlaşacağını, emeklilik sorunlarının büyüyeceğini gösteren değerlendirme ve hedefler yer almıştır:

• Orta Vadeli Program’a göre hem asgari ücret hem de emekli aylıkları yılın ikinci altı ayı için planlanan enflasyonun çok altında kalmakta ve ücretler erimeye mahkûm edilmektedir. Orta Vadeli Program’daki 2023 yılı enflasyonu öngörüsü yüzde 65’tir. Buna göre ikinci altı ayda öngörülen enflasyon oranı yüzde 38’dir. Oysa asgari ücret yılın ikinci yarısı için yüzde 34 artmıştı. Emekli aylıklarına ise Temmuz 2023’te iyileştirme ile birlikte yüzde 25’lik bir artış uygulanmıştı. Milyonlarca emekli ise sıfır zam almıştı. Orta Vadeli Program’da ilan edilen enflasyon öngörüsüne göre işçiler ve emekliler gelir kaybına uğramaktadır.
• Orta Vadeli Program’da kadınlar, gençler ve engelliler başta olmak üzere işçi sınıfına daha da güvencesiz çalışma biçimleri dayatılmaktadır. Programda uzaktan, kısmi ve geçici süreli çalışma ve platform çalışması gibi güvencesiz çalışma biçimlerinin yaygınlaştırılması bir hedef olarak belirtilmektedir. Böylece halihazırda esnek ve güvencesiz çalışma biçimlerine maruz bırakılan bu grupların daha da güvencesiz çalışmalarının önü de açılmış olacak.
• Orta Vadeli Programda, milyonları ilgilendiren haklı bir talep olan “8 Eylül 1999 ve sonrası işe başlayanlar için kademeli emeklilik” başta olmak üzere emeklilikte adalet taleplerine kapı kapatılmıştır. “Sosyal Güvenlik Sisteminin Mali Sürdürülebilirliğinin Güçlenmesi” adı altında “sosyal güvenlik sisteminde kişilerin daha çok istihdamda kalmasını teşvik eden” bir sistemin hayata geçirileceği belirtilerek “bir gün yüzünden 17 yıl geç emekli olma” garabetine devam denmiştir.
• Orta Vadeli Program, kamusal emeklilik sistemini güçlendirmek yerine sosyal güvenlik sisteminin özelleştirilmesinin önünü açabilecek ve kıdem tazminatının ortadan kaldırılmasına yol açabilecek tehlikeli hedefler içermektedir. Bu hedefler Orta Vadeli Program’da “İkinci basamak emeklilik sistemi” veya “tamamlayıcı emeklilik sistemi” olarak sunulmuştur. Görülen odur ki ülkeyi yönetenler kıdem tazminatını sürekli olarak başka başka adlar altında, farklı farklı çuvallara sokarak gasp etme hülyasından vazgeçmemektedir. Kıdem tazminatını hedef aldıkları her girişimde başta DİSK olmak üzere işçi sınıfından gerekli yanıtları alanlar, yine de gerçekleşmesi imkânsız bu hülyalarından vazgeçememektedir."

EMEĞİN MÜCADELE PROGRAMI

"Evet, sermayenin ve sermaye iktidarı AKP’nin bir programı var. Emeği daha fazla yoksullaştırmak, daha fazla güvencesizleştirmek ve bölüşüm krizini büyütmek gibi temel direkler üzerine inşa edilen bu programın karşısına emeğin mücadele programı ile çıkmak DİSK’in üzerine düşen tarihsel bir görevdir.

Özellikle kıdem tazminatına el koyma girişimleri geçmişte de çeşitli kez karşımıza çıkmış, DİSK bu konudaki kararlılığını ve duruşunu işyerlerinden meydanlara defalarca göstermiştir. Başta DİSK olmak üzere işçi sınıfı bu yöndeki her girişimde göstermiştir ki kıdem tazminatına el uzatılamaz. Kıdem tazminatını hedef alan bir girişimde, üretimden gücü kullanmak da dahil olmak üzere demokratik direnme hakkının tüm gerekleri yerine getirilmesine dair kararlılığımızı ülkeyi yönetenlere bir kez daha hatırlatırız."

Bu süreçte Sputnik’te yaşanan işten çıkarmalara ilişkin RTÜK’e birçok şikayet başvurusunun yapıldığı öğrenildi. Söz konusu şikayetlerde; “Anayasa, ILO Sözleşmeleri, başta 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu ve 4857 sayılı İş Kanunu, 5953 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerini ihlal edildiği” belirtildi.

RTÜK Başkanlığı da bu şikayetleri incelenmek üzere hukuk müşavirliğine gönderdi. ANKA Haber Ajansı’nın RTÜK kaynaklarından edindiği bilgiye Sputnik’te yaşanan işten çıkarmalar Üst Kurul’da, “Sendikal faaliyet nedeniyle açık şekilde bir gözdağı” olarak değerlendiriliyor.

Hukuk müşavirliğinin incelediği şikayet başvurularının raporlaştırılmasının ardından bu ay içerisinde RTÜK gündemine alınması bekleniyor.

Metal iş kolunun en büyük toplu iş sözleşmesi 3 işçi sendikasının örgütlü olduğu 247 işyeri ve işletmede değer üreten yaklaşık 185 bin metal işçisini kapsıyor. 

Birleşik Metal-İş’in teklifi

Birleşik Metal-İş ile MESS arasında yürütülecek olan toplu iş sözleşmesi sendikanın örgütlü olduğu 34 işyeri ve işletmede çalışan 12 bin metal işçisini kapsıyor. 

Birleşik Metal-İş, toplu iş sözleşmesi hazırlıklarını ilk başlayan sendikalardan biri oldu. Sendikanın yapmış olduğu açıklamaya göre TİS teklif toplantılarını işyeri komiteleri ile Temmuz ayının başında hazırlamaya başladı. Bu süreçte 34 fabrikada yapılan toplantılar ile teklife şekil verildi ve 23 Ağustos 2023 tarihinde yapılan Genel Temsilciler Kurulu ve 24 Ağustos 2023 tarihinde yapılan Başkanlar Kurulu ile teklife son hali verildi.

Teklifin ayrıntıları ise 28 Ağustos 2023 tarihinde yapılan bir basın toplantısıyla kamuoyuyla paylaşıldı.

Birleşik Metal-İş’in yaptığı paylaşıma göre sendikanın ücret zam teklifi 3 aşamadan oluşuyor:

İlk altı ay için;
a) Tamamlama (İblağ)
Brüt saat ücret 65 TL/saat’in altında olan tüm sendika üyelerinin ücretlerinin 65 TL/saat’e iblağ edilmesi(tamamlanması) öngörülmektedir.
b) Kıdem Zammı:
15 yılla sınırlı olmak üzere her kıdem yılına 2,50 TL/saat kıdem zammı öngörülmektedir.
c) Seyyanen zam
Tamamlama ve kıdem zammı uygulandıktan sonra tüm sendika üyesi işçilerin ücretlerine 77 TL/saat ücret zammı yapılması teklifte yer aldı.

Ücret zammı nereye geliyor?

Birleşik Metal-İş Sendikası'nın ücret zammı teklifi tamamlama, kıdem zammı ve seyyanen zamla birlikte yüzde 140,50’ye denk geliyor. 

Sendikanın teklifiyle birlikte ortalama bir metal işçisinin ücretinin net 35.064 TL’ye yükselmesi öngörülüyor. 

Ücret gruplarına ve kıdem yılına göre yaptığımız tabloya göre ise ücreti asgari ücret düzeyinde olan ve kıdem yılı olmayan bir metal işçisine ücret ve ikramiye dahil en düşük net 17.668 TL artış sağlanıyor.

Teklifte başka neler var?

Diğer 6’şar aylık zam dilimleri ücretlerin enflasyon oranına 8 puan eklenmesiyle bulunacak kadar ücret zammı talebinde yer alıyor.

Sosyal ödeme ve ödeneklerde yüzde 450 artış; sosyal ödeme ve ödeneklerinde diğer 6’şar aylarında ücret zamları oranından arttırılması teklifte yer alıyor.

Ayrıca Birleşik Metal’in teklifinde;

• İşe giriş ücretinin Asgari Ücret + %10 olması
• 8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü kadın işçilerin ücretli izinli olması
• 3 Aralık Dünya Engelliler Günü engelli işçilerin ücretli izinli olması
• Fazla çalışma ücretinin %150 olması
• Hafta sonu fazla çalışma ücretinin %200 ve bayram çalışmalarında fazla çalışma ücretinin %300 olması
• Gece zammının %20’ye çıkartılması
• Gelir vergisi dilimlerinin %15’te sabitlenmesi

yer alıyor.

Türk Metal’in teklifi

Türk Metal Sendikası ile MESS arasında yürütülecek olan toplu iş sözleşmesi, sendikanın örgütlü olduğu 209 işyeri ve işletmede çalışan 160 bin metal işçisini kapsıyor.

Türk Metal sendikası, toplu iş sözleşmesi tekliflerini 28-29 Ağustos 2023 tarihinde bölgelerde yapılan Temsilciler Çalıştayı ile şekillendirdi. 31 Ağustos 2023 tarihinde yapılan Başkan Kurulu ile Türk Metal teklife son halini verdi. Türk Metal 4 Eylül 2023 tarihinde web sitesi üzerinden tekliflerini kamuoyu ile paylaştı.

Ücret teklifi

Türk Metal’in teklifi Birleşik Metal-İş’in teklifi gibi 3 aşamadan oluşuyor.

İlk altı ay için;

a) Çekme (iblağ)
65 TL/saat’in altında olan tüm saat ücretlerin 65 TL/saat’e tamamlanması öngörülüyor.

b) Yüzdesel zam:
Çekme yapıldıktan sonra tüm sendika üyesi işçilerin ücretlerine %80 Ücret zammı.

c) Kıdem Zammı
Çekme ve yüzdelik zamdan sonra uygulanmak üzere, 20 yılla sınırlı olmak üzere, her kıdem yılına uygulanmak üzere 3,00 TL kıdem zammı. 

Türk Metal’in ücret zammı nereye geliyor?

Türk Metal Sendikası'nın ücret zammı teklifi çekme, yüzde zam ve kıdem zammı ile birlikte yaklaşık yüzde 110,00’a denk geliyor.

Teklifte başka neler var?

Diğer 6’şar aylık zam dilimleri ücretlerin enflasyon oranına 5 puan eklenmesiyle bulunacak kadar ücret zammı talebinde yer alıyor.

Sosyal ödeme ve ödeneklerde %150 artış; sosyal ödeme ve ödeneklerinde ise Enflasyon oranına 10 puan eklenmesi ile bulunacak oran kadar arttırılması teklifte yer alıyor.

Ayrıca Türk Metal’in teklifinde

• Hafta sonu fazla çalışma ücretinin %200 ve bayram çalışmalarında fazla çalışma ücretinin %200 olması
• Gece zammının %20’ye çıkartılması

yer alıyor.

Özçelik-İş’in teklifi

Özçelik-İş Sendikası ile MESS arasında yürütülecek olan toplu iş sözleşmesi, sendikanın örgütlü olduğu 4 işyeri ve işletmede çalışan 2 bin metal işçisini kapsıyor.

Sendika, toplu sözleşme teklifini 5 Eylül 2023 tarihinde internet sitesi üzerinden kamuoyuyla paylaştı.

Özçelik-İş’in teklifini diğer sendikalarda olduğu gibi 3 kademeden oluşturuyor.

a) İyileştirme:
tüm saat ücretlerine 6,00 TL/saat iyileştirme
b) yüzdesel zam:
sendika üyesi işçilerin ücretlerine %80 ücret zammı 
c) kıdem zammı
20 yılla sınırlı olmak üzere her kıdem yılı için 3 TL kıdem zammı
teklifte yer aldı.

Teklifte başka neler var?

Diğer 6’şar aylık zam dilimleri ücretlerin enflasyon oranına 5 puan eklenmesi ile bulunacak kadar ücret zammı talebinde yer alıyor.

Sosyal ödeme ve ödeneklerde %150 artış; sosyal ödeme ve ödeneklerinde diğer 6’şar aylarında ücret zamları oranından arttırılması teklifte yer alıyor.

Ayrıca teklifte;

• Hafta içi fazla mesai %100
• Hafta tatili fazla mesai %200
• Tüm resmi bayramlarda fazla mesai %300

yer aldı.

Toplu iş sözleşmesinde geçen dönem ne olmuştu?

Geçen dönem metal iş kolunun en büyük sözleşmesinde Birleşik Metal, Türk Metal ve Özçelik-İş sendikaları tekliflerini Ağustos ayının son haftasında kamuoyu ile paylaşmışlardı. Birleşik Metal-İş’in bir dönem önceki teklifi %30,89 iken Türk Metal Sendikası'nın teklifi ise %29,50 civarındaydı.

2021 yılının Ekim ayının başında başlayan toplu iş sözleşmesi süreci Aralık ayının başında uyuşmazlık aşamasına gelindi. 

Birleşik Metal, Türk Metal ve Özçelik-İş sendikalarının MESS ile yürüttükleri toplu iş sözleşmesi süreci 12 Ocak 2022 tarihinde anlaşmayla sona ermişti.

2021-2023 yılını kapsayan toplu iş sözleşmesinde birinci 6 ay için %27,3’lük bir artış sağlanmış diğer 6’şar aylık dönemler için enflasyon oranında artış sağlanmıştı. Sosyal ödeme ve ödeneklerde ise %30 oranında artış sağlanmıştı.

Ek zam talebi

Birleşik Metal-İş 2 Ocak 2023 tarihinde kamuoyuyla paylaştığı teklif doğrultusunda, metal işçilerinin ücretlerinde, alım gücündeki erimenin önüne geçmek, işyerlerinde asgari ücret artışından kaynaklı oluşan ücret dengesizliğini düzenlemek üzere ek zam talebini kamuoyuyla 2 Ocak 2023 tarihinde paylaştı.

Sendika; 31 Aralık 2022 tarihindeki ücretlere, 1 Ocak 2023 tarihinden geçerli olmak üzere, yüzde 20 oranında bir zam yapılmasını, ve sonra 48.04TL/saat (2023 asgari ücreti +%8) altında kalan ücretlerin buraya çekilmesini talep etmişti.

Birleşik Metal-İş, Türk Metal ve Özçelik-İş sendikaları ile metal işverenleri sendikası MESS arasında ek zam görüşmeleri başladı. Yapılan müzakereler sonucunda:

31 Aralık 2022 tarihindeki 48,04 liraya çekildi. Daha sonra, yürürlükteki toplu iş sözleşmesi gereğince, 2023 yılı Mart ayında verilmesi gereken dördüncü dilim ücret zammı, Mart ayını beklemeden, yukarıda belirtilen düzenlemenin ardından yüzde 15 olarak uygulandı. Bu düzenlemeden sonra her kıdem yılı için saat ücretlerine, 10,5 lirayı geçmemek üzere 70 kuruş kıdem zammı yapıldı. Böylece metal işçilerine %34’lük bir ek zam alınmış oldu.

2023-2025 Dönemi Toplu İş Sözleşmesi süreci nasıl ilerleyecek?

Bu dönem toplu iş sözleşmesi Eylül ayının 2. haftasında toplu sözleşme tekliflerinin işveren sendikasına verilmesiyle devam edecek. Teklifler verildikten sonra 30 iş günü içerisinde ilk toplantının yapılması ve 60 günlük toplu sözleşme görüşmesi sürecinin başlaması gerekiyor. 

Gazete Oksijen'den Talia Boşnak'ın haberine göre, Öğretmen maaşlarını devlet ve özel diye ikiye ayırmak gerekiyor. Kamuda çalışan öğretmenlerin, kadrolu, sözleşmeli ve ücretli olmak üzere üç çalışma biçimi var. Temmuz ayında gelen zamlardan sonra, kadrolu bir öğretmenin maaşı aylık 26 bin 654 TL oldu. Görevde 3 yılı tamamladıktan sonra kadroya geçebilen sözleşmeli öğretmenler aylık 21 bin 500 TL kazanıyor. Üçüncü olarak da ücretli öğretmenler geliyor; Türkiye genelinde Eğitim-Sen verilerine göre yaklaşık 90 bin öğretmen ücretli ders veriyor ve en zor koşullara da onlar sahip.

Öyle ki geçen yıl saat başına aldıkları ücret 50 TL idi. Bu yıl bu ücret, yüzde 20 zam yapılarak 60 TL’ye çıktı. Bu şekilde haftada en fazla 30 saat ders veren bir öğretmenin eline aylık 7 bin 200 TL geçiyor. Tabii ders saati azaldığında aldığı ücret de düşüyor. Üstelik sigortaları da 30 gün üzerinden hesaplanmıyor. Mevzuatta uygulanacak formül şöyle açıklanıyor: “Sosyal güvenlik prim ödeme gün sayısı, bir ayda öğretmenin verdiği ders saati toplamının 7.5 saate bölünmesi suretiyle hesaplanır.” Bu formül uygulandığında haftada 30 saat ders veren bir öğretmene 16 prim günü yazılıyor.

Buna resmi tatil, bayram ya da kâr tatili gibi durumlar denk gelirse bu 16 gün daha da azalıyor. Peki özel okullarda durum nasıl? Türkiye’de toplam 14 bin 179 özel okul bulunuyor. İstanbul’da ise bu sayı 4 bin 68. Bakanlığa bağlı 1 milyon 139 bin 673 öğretmenin yaklaşık 170 bini özel okulda öğretmenlik yapıyor. Ve özel okul öğretmenleri de neredeyse asgari ücret düzeyine inen maaşlarından şikayetçi. Özel Sektör Öğretmenleri Sendikası’nın 10 bin 704 öğretmenle yaptığı anket çalışmasının sonuçları bu tabloyu gözler önüne seriyor. Araştırmaya göre, yeni eğitim öğretim yılında öğretmenlerin yüzde 56’sı 15 bin TL’nin altında maaş alacak. Bu yüzden öğretmenlerin yüzde 58’i mesleğini değiştirmeyi düşünüyor.

Özel Sektör Öğretmenleri Sendikası Başkanı Eren Edebali, 2010’ların başına kadar özel okul öğretmeninin aldığı maaşın, kamuda çalışan bir öğretmenin aldığı maaştan üç kat fazla olduğunu söylüyor: “İlk başta maaşlar cazipti. Çünkü MEB’deki taban maaş uygulaması özel okul öğretmenleri için de geçerliydi. Ama 2014 yılında 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu’nda değişikliğe gidildi. Taban maaş uygulaması kaldırıldı ve özel okul öğretmenleri iş kanununa bağlandı. Böylece asgari ücretin yolu açıldı. Özel okul öğretmenleri ek ders ücreti almadan, haftada bazen 40 saat çalışıyor. Öğrenci başına yıllık ortalama 250-300 bin TL ücret alan bazı okullar öğretmenine asgari ücret veriyor.”

İstifayı baştan imzalıyorlar

Edebali sadece maaşların değil, sözleşmelerde kurumların yaptığı usulsüzlüklerin de altını çiziyor: “Özel okullar yasal olarak öğretmenlerle bir yıllık sözleşmeler yapıyor. Ama öğretmen ağustos ayında sözleşmeyi imzalarken aynı zamanda bir sonraki haziran ayı için de önden bir istifa dilekçesi imzalıyor. Böylelikle, kurum sene sonunda kendisini işten çıkarabiliyor, yazın maaş vermiyor, sigorta ödemiyor ve öğretmenin tazminat hakkı elinden alınmış oluyor. Bir diğer usulsüzlük de, öğretmenle asgari ücretin 2 bin TL fazlası gibi bir ücretle sözleşme imzalanıyor. Ardından hesaba yatırılan bu 2 bin lira elden geri alınıyor.”

Prof. Dr. Aziz Çelik, konuya ilişkin paylaşımında şu uyarılarda bulundu: 

"İkinci emeklilik maaşı" gibi pazarlanmaya çalışılan bu model gerçekleşirse mevcut kamusal emeklilik sistemi daha da kötüleşebilir. Emekli aylıklarının iyileştirilmesi yerine "ikinci emekli maaşı" aldatmacası öne çıkarılabilir.

Sosyal güvenlik sisteminin bireyselleşmesinin, özelleştirilmesinin önü açılabilir. İkinci tehlike bu model kıdem tazminatının ortadan kaldırılması ve bireysel sigorta primine dönüşmesine yol açabilir. Çünkü bu sistem için öngörülen sigorta primlerinin kıdem tazminatı ile takas edilmesi planlanıyor."

????OVP'de yer alan ikinci basamak emeklilik sistemine dönüşecek tamamlayıcı emeklilik sistemi hedefi sosyal güvenlik sistemi ve kıdem tazminatı için ciddi bir tehlike!

????"İkinci emeklilik maaşı" gibi pazarlanmaya çalışılan bu model gerçekleşirse mevcut kamusal emeklilik sistemi…

— aziz çelik (@EmeginHalleri) September 7, 2023

İşveren, sendikalı 24 işçiyi işten çıkardı. Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS) ile Sputnik Türkiye Ofisi işvereni arasında sürdürülen toplu iş sözleşmesi görüşmelerinde anlaşma sağlanamaması üzerine başlayan grev 17 Ağustos’tan bu yana sürüyor.

Sera Kadıgil, Süzer Plaza’da bulunan Sputnik Radyo önünde yaptığı açıklamada şöyle konuştu:

“Sputnik Radyo, emeğinin karşılığını asla vermediği insanlar sendikalı olmak istediği için, tam 24 kişi, Sputnik Türkiye’de çalışanların neredeyse yüzde 75’i işten haksız yere atıldılar. Sputnik emekçilerinin ve TGS’nin çağrısına uymak için buradayız. Sputnik’i ve işçilerin hakkını yiyen herkesi bir kere daha ayaklarını denk almaya davet edişyoruz.”

190 işçinin 5 gündür kendilerini madene kilitleyerek açlık grevini sürdürdüğünü, 7 işçinin fenalaşarak hastaneye kaldırıldığını, işçilerin kıdem tazminatlarının 9 aydır ödenmediğini belirten Konukçu, her iki bakana yanıtlamaları talebiyle şu soruları sordu:

1- Eskişehir’de Yıldızlar Holding’e bağlı Doruk Madencilik işçilerinin maaş ve ödenmeyen alacakları için yerin metrelerce altında başlattıkları açlık grevi bakanlığınız bilgisi dahilinde midir? Bilginiz dahilinde ise maden işçilerini açlık grevine kadar iten hak gaspına yönelik işçiler için herhangi bir girişiminiz olmuş mudur ya da olacak mıdır?
2- İşçilerinin maaş ve ödenmeyen alacakları nedeniyle açlık grevi başlatılan Yıldız Holding’e bağlı Eskişehir Mihalıççık ilçesindeki Yunus Emre Termik Santrali’ni işleten Doruk Madencilik’e yönelik müfettiş denetimi yapılmış mıdır? Yapıldı ise en son hangi tarihte yapılmıştır ve raporda işçi hak ihlalleri yer almakta mıdır?
3- Yıldızlar Holding’e bağlı Doruk Madencilik işçilerinin uğradıkları hak gasplarına yönelik olarak Bakanlığınızca TMSSF ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile irtibata geçilmiş midir?
4- Açlık grevinde olan maden işçilerinden 7’ sinin hastaneye kaldırıldığı, içeride eylemde bulunan diğer işçilerin sağlık durumlarının giderek kötüleştiği, işçilerin genelinde halsizlik ve ishalin başladığı bilginiz dahilinde midir?
5- İş Kanunu çerçevesinde işçinin ücret ödemelerini süresi içinde kasten ödemeyen veya eksik ödeyen işverene yönelik olarak her ay ve her işçi için idari para cezası uygulaması hükmü geçerlidir. 200’den fazla işçinin tazminatını aylardır ödemeyen, işçilerin alacaklarının yağma edilmesi konusunda özel bir şirket politikası izleyen şirket yetkilileri hakkında herhangi bir inceleme/soruşturma başlatılmış mıdır? Başlatılmış ise ne aşamadadır ve nasıl bir sonuca varılmıştır?
6- Tazminatların ve maaşların alınmaması nedeniyle Yıldızlar Holding ve holdinge bağlı maden şirketlerine açılan dava sayısı kaçtır? Bu davalardan şimdiye kadar kaç tanesi sonuçlanmıştır?
7- İlgili Holding ve holdinge bağlı maden şirketlerine açılan davalardan sonuçlanan davalar ne şekilde sonuçlanmıştır?
8- Yıldızlar Holding’e bağlı Doruk Madenciliğin toplamda işçilere ödemesi gereken maaş ve kıdem tazminatı miktarı ne kadardır?
9- Türkiye’de kıdem tazminatını alamayan, işten atılan bütün işçilerin alacakları için çözüm üretmek, mağdur edilmiş tüm maden işçilerinin tazminat ödemelerinin ayrım yapılmadan kanunların uygulanarak ödenmesine yönelik herhangi bir çalışmanız bulunmakta mıdır?
10- Maden ocaklarında iş cinayetlerinin, toplu işçi katliamlarının, ölümcül meslek hastalıklarının ve kazaların önlenebilmesi için bilimsel ve teknik yatırımların yanı sıra, örgütlenmenin, sendikalaşmanın, grev hakkının önündeki fiili engellerin kaldırılması yönünde Bakanlığınızın bir çalışması var mıdır?

CHP Milletvekili Umut Akdoğan da bugün Yunus Emre Termik Santrali ve maden işletmesi işçilerini ziyaret ederek sorunlarını dinledi. Bir işçi, Akdoğan’a sorunları ve taleplerini anlattı.

İşçileri dinleyen Akdoğan, “Beypazarı, Nallıhan ve Eskişehir arasında bulunan Yunus Emre Termik Santrali’ndeyiz. Yunus Emre Termik Santrali’nde çalışan 165 işçimiz, bundan 6 gün önce oturma eylemi başlattı. Ancak oturma eyleminden sonuç alamayan işçiler, arkamda gördüğünüz bacadan madene indirler ve birkaç saat sonra 48 saati dolacak bir açlık grevini başlattılar. Açlık grevi, hem de bu bacadan içeri girdiğiniz yer altında hiç de kolay bir şey değil. Ama insanlar, ekmeklerinin, haklarının peşindeler” dedi.