Yener, "Yerel seçimler için takvim 1 Ocak'ta başlıyor. Bizler 28 Mayıs 2023'te Cumhurbaşkanlığı ikinci turu bittikten sonra yerel seçim için hazırlıklarımıza başladık. Öncelikle yerel seçimlerle ilgili yasal değişikliklerin neler olduğu masaya yatırılıp, buna ilişkin kurumda yapmamız gereken düzenlemelerin neler olduğu ortaya çıkartılıp, buna göre genelgelerimizdeki ilgili düzenlemeleri yapmaya başlayacağız" açıklamasında bulundu.

Elektronik oylamayla ilgili çalışmalar

Elektronik seçim sisteminin şu an yasal olarak sadece yurt dışı için mümkün olduğunu ancak bugüne kadar hiç kullanılmadığını belirten Yener, "Benim şahsi düşüncem; Türkiye nihayetinde elektronik oylama sistemine geçecektir. Bu önümüzdeki seçimde mi olur yoksa iki ya da üç seçim sonrası mı olur ancak bu nihayetinde bir gün gerçekleşecektir" dedi.

Yener, "Biz kurul olarak yerel seçimlerden sonra bir çalışma yapıp bunu parlamentoya, siyasi partilerimize sunmayı düşünüyoruz, takdir parlamentonun. Eğer bu şekilde bir irade ortaya çıkarsa, Yüksek Seçim Kurulu da buna göre hazırlığını yapıp, elektronik ortam için gerekli tedbirleri alıp, bu uygulamayı da başarılı bir şekilde gerçekleştirecektir" diye ekledi.

Yener, Cumhurbaşkanı seçilen Erdoğan'ın yüzde 52,18; Kılıçdaroğlu'nun yüzde 47,82 oy oranına ulaştığını söyledi. Kesin sonuçlar Resmi Gazete'de bugün yayınlanacak

Yener "Kurulumuz seçim takvimi içerisindeki süreçleri izlemiş ve 29-31 Mayıs tarihinde sona eren ikinci oylamasına ilişkin itirazları dün kurulumuz değerlendirmiştir. Söz konusu itirazlar sonuçlandırılmış ve 28 Mayıs seçimlerinin ikinci tur sonuçları ilan edilmek üzere Resmi Gazete'nin mükerrer sayısına gönderilmiştir." dedi.

Yener, iİkinci oylamada katılım oranıhoh toplam yüzde 84,15 olduğunu bildirdi.

Yener’in açıklaması şu şekilde:

“Milletvekili kesin sonuçları için, olağanüstü itirazlara gelen dosyaları bugün görüşüp dosyaların akıbetine göre bir şey söylemek mümkün olur. Bugün ya da yarın diyelim.”

YSK'nın seçmenleri bilgilendirme amaçlı hazırladığı kamu spotları ve afişlere göre, seçmenlerin oylarının geçersiz olacağı haller genel hatlarıyla şöyle:

• "Evet" ya da "Tercih" mührünün basılmaması,
• Birden fazla adaya oy basılması,
• Oy pusulasının bütünlüğü bozulacak şekilde yırtılması veya koparılması,
• Oy pusulasının üzerine mühür dışında veya mühür yerine herhangi bir özel işaret, imza kaşesi veya parmak izi basılması,
• Oy pusulasının belirgin şekilde özel olarak karalanması, çizilmesi veya işaretlenmesi,
• Zarftan işaret anlamı taşıyan herhangi başka bir madde çıkması.

Oylar nasıl sayılıyor?

YSK'nın "Seçim güvenilirliği ve şeffaflık" başlıklı kamu spotunda oyların nasıl sayıldığı anlatılıyor.

Oyların kullanılması, sayılması ve tutanağa geçirilmesinde 7 kişilik sandık kurulunun 5 üyesi, o ilçede en çok oy alan siyasi partiler tarafından belirleniyor.

Seçim sonuçları sandık kurulu tarafından tutanak altına alınıyor, tutanağın bir örneği siyasi partilere veriliyor.

Tutanağın bir örneğinin de sandığın kurulduğu yere hemen vatandaşların göreceği şekilde asılması gerekiyor.

Oyların Seçim Bilişim Sistemi'ne (SEÇSİS) girilmesi ve birleştirilmesinin de ilçe seçim kurullarında siyasi parti temsilcileri huzurunda gerçekleşmesi gerekiyor.

'Şeffaf, güvenilir, denetlenebilir bir seçim'

YSK, "şeffaf, güvenilir ve denetlenebilir bir seçim" için aldığı önlemleri şu şekilde sıralıyor:

Sandık kurulunun düzenlediği imzalı ve mühürlü sandık sonuç tutanağının bir sureti sandığın kurulduğu yere asılırken, birer sureti de sandık kurulunda görev yapan siyasi parti üyeleri ve müşahitlere veriliyor.

Seçim sonuçları kesinleştikten sonra tüm sandık sonuçları ve ıslak imza tutanakları YSK'nın internet adresinden vatandaşların erişimine açılıyor.

Görme engelliler nasıl oy kullanıyor?

YSK'ya göre görme engellilerin oy kullanması için özel bir şablon hazırlanıyor.

Talep etmeleri halinde sandık kurulu başkanı, akrabalarından biri veya orada bulunan herhangi bir seçmenin yardımıyla oy pusulasını mühür deliklerine gelecek şekilde hazırlanan şablona yerleştirmek suretiyle oy kullanabilecek.

Bir seçmenin birden fazla engelliye yardımcı olması ise yasak.

SEÇSİS'e girilen bu veriler YSK'ya ulaşıyor, eş zamanlı olarak seçime katılan siyasi partilerle paylaşılıyor.

Seçim yasakları 28 Mayıs 2023 Pazar günü sabah saat 06.00 itibarıyla uygulanmaya başlayacak. Yasakları gece yarısı saat 00.00 itibarıyla sona erecek. YSK tarafından bir önceki seçim döneminde yapılan duyuruya göre, 28 Mayıs günü alkollü içki satışı geçici olarak yasak olacak. Buna göre, seçim günü sabah saat 06.00’dan gece 24.00’e kadar alkollü içki satışı yasak olacak.

Seçim günü kahvehane, kıraathane ve internet kafe gibi bütün umumi eğlence yerleri kapalı kalacak. Eğlence yeri niteliğindeki lokantalarda yalnızca yemek verilebilecek. Düğünler ise saat 18.00’den sonra yapılabilecek. Yerleşim yerlerinde, emniyet ve asayişi korumakla görevli olanlar dışında kimse silah taşıyamayacak.

27 Mayıs’ta saat 18.00’de başlayacak propaganda yasağı 24 saat devam edecek. 28 Mayıs’ta sandıklar kapanana kadar propaganda içeren haber ve yayın yapılamayacak. Saat 18.00 ile 21.00 arasında ise YSK’nin seçime ilişkin haber ve tebliğleri yayımlanabilecek. Saat 21.00’den sonra bütün yayınlar serbest olacak, YSK bu saati daha erkene alabilecek.

AA'nın Yüksek Seçim Kurulu’ndan (YSK) edindiği bilgiye göre, yurt dışı temsilcilikler ve gümrüklerde oy kullananların toplam sayısı, ikinci günde saat 19.35 itibarıyla 1 milyon 38 bin oldu.

14 Mayıs seçimleri için Türkiye’nin yurt dışı temsilciliklerinde ve gümrük kapılarında toplam 1 milyon 817 bin 10 kişi oy kullandı. Katılım oranı yüzde 52,69 oldu.

20 Mayıs Cumartesi günü yurt dışı temsilciliklerinde ve gümrük noktalarında başlayan oy verme işleminin ilk gününde, temsilciliklerde 510 bin 926 oy kullanılırken, gümrüklerde 19 bin 477 oy kullanıldığı kaydedildi.

En fazla seçmenin olduğu Almanya'da ilk gün sandığa gidenlerin sayısı 200 bini geçti.

Yurt dışında kurulan sandıklarda seçmenler 24 Mayıs Çarşamba akşamına kadar oy kullanabilecek. Ülkelere göre oy verme süreleri, seçmenlerin yoğunluğuna göre farklılık gösteriyor. Gümrük kapılarında ise 20 Mayıs'ta başlayan oy verme işlemi 28 Mayıs Pazar akşamı saat 17.00'ye kadar devam edecek

Yüksek Seçim Kurulu'nun (YSK) verilerine göre, oy kullanma hakkına sahip toplam 64 milyon 145 bin 504 seçmenin 3 milyon 423 bin 759'u yurt dışında kayıtlı.

YSK, 14 Mayıs’ta yapılan Cumhurbaşkanlığı ilk tur seçimlerinin kesin sonuçlarını yayınladı. Kesin sonuçlar, saat 18.00’de Resmi Gazete’nin bugünkü mükerrer sayısında yayınlandı.

YSK’nın açıkladığı kesin sonuçlara göre, AKP Genel Başkanı ve Cumhur İttifakı Cumhurbaşkanı Adayı Recep Tayyip Erdoğan 27 milyon 133 bin 849 oy ile seçmenlerin yüzde 49,52’sini oyunu alırken, CHP Genel Başkanı ve Millet İttifakı Cumhurbaşkanı Adayı Kemal Kılıçdaroğlu’nun 24 milyon 595 bin 178 oy ile yüzde 44,88’ini alarak 28 Mayıs’ta yapılacak Cumhurbaşkanlığı seçimlerine kalan iki aday oldu.

Kesin sonuçlara göre ATA İttifakı Cumhurbaşkanı Adayı olan Sinan Oğan’ın 2 milyon 831 bin 239 oy alarak seçmenlerin yüzde 5,17’sini, adaylıktan çekilen Memleket Partisi Genel Başkanı Muharrem İnce’nin 235 bin 783 oy ile yüzde 0,43’ünü aldığı ortaya çıktı.

Yurt dışında, 73 ülkede, 167 noktada açılan toplam 5 bin 114 sandıkta, birinci tur seçimleri yapıldı ve 1 milyon 839 bin 810 Türk vatandaşı oy kullandı. Yurt dışında yapılan 6 seçimde, katılımın artması trendi ilk turda da yaşandı. Bundan önceki 2018 seçimlerinde yüzde 50,09 olan katılım oranı bu seçimlerde 53,85'e çıktı.

Yurtdışında 16 ilave sandık

Yurt dışında 20 Mayıs itibariyle başlanacak ikinci tur oy kullanma işlemi için ilk turda olduğu gibi yurtdışında toplam 16 ilave sandık merkezi kuruldu.

Fransa'daki seçmenler, ikinci tur için Bordeaux, Lyon, Marsilya, Nantes, Paris ve Strasbourg'da, 20-24 Mayıs tarihleri arasında sabah 08.00 akşam 22.00 saatleri arasında oylarını kullanabilecekler.

İlave sandık kurulan Clermont-Ferrand, Orleans ve Mulhouse kentlerinde de oylar 20-21 Mayıs günlerinde, 09.00- 21.00 saatleri arasında kullanılabilecek.

Yurt dışında sandık kurulmaya başlandığı 2014 yılındaki cumhurbaşkanı seçimlerinden bu yana yapılan her seçimde, Erdoğan ve partisi AKP Almanya'da sandıktan birinci olarak çıktı.

Peki Almanya'da sandık başına giden Türk seçmenin çoğu neden Erdoğan'ı ve AKP'yi tercih ediyor? DW'ye konuşan uzmanlara göre, Almanya'daki Türk seçmenlerin önemli bir bölümü "muhafazakâr-dindar" bir sosyal yapıya sahip oldukları için Erdoğan'a ve AKP'ye oy veriyor. Bunun yanı sıra, AKP'nin Almanya'daki farklı kuruluşlar aracılığı ile Türklere yönelik faaliyetleri de bu tercihte önemli bir etken olarak gösteriliyor. (DW Türkçe)

28 Mayıs'ta yapılacak Cumhurbaşkanlığı 2'inci tur oylaması için ihtiyaç duyulan müşahit sayısına ilişkin Oy ve Ötesi, Twitter üzerinden bilgilendirme amaçlı bir paylaşım yaptı. 

Paylaşımda, "Kaç müşahide daha ihtiyacımız var?" başlıklı görsellerle il il ihtiyaç duyulan müşahit sayısı açıklandı. Buna göre Sakarya'da 859 müşahide daha ihtiyaç var.

???? pic.twitter.com/odiy70uhqb

— Oy ve Ötesi (@OyveOtesi) May 18, 2023

14 Mayıs seçimlerinde oy kullanan ve görev alanlara teşekkür eden CHP'li Erkek, yurt içi ve yurt dışı toplam 201 bin 807 sandığın ıslak imzalı tutanaklarını yüzde 99,9 oranında sistemlerine girdiklerini söyledi.

CHP'nin seçim takip sisteminin işleyişine dair bilgiler de veren Muharrem Erkek sandık sonuç tutanaklarının önce partinin okul sorumlusuna, ardından ilçe başkanlığına oradan da genel merkeze iletildiğini belirtti. Sandık sonuç tutanağının Yüksek Seçim Kurulu'nun girdiği sayılarla uyuşmaması halinde CHP sisteminin kırmızı alarm verdiğini, bu durumda da düzeltme ve itirazlarda bulunduklarını söyledi. Son derece sağlıklı alt yapı ve sistemlerinin olduğunu ifade eden Erkek, "Her bir oyu takip ediyoruz" diye konuştu.

Cumhurbaşkanlığı seçiminde 201 bin 807 sandıktan 2 bin 269 sandıkta sonuç tutanağındaki farklılık tespit ettiklerini söyledi. Bu farklılıkların dört adayın da lehine ve aleyhine olabildiğini söyleyen Erkek "Bizim adayımız Kılıçdaroğlu'nun aleyhine olanları da tespit ettik. Pazartesi 17.00 itibariyle itirazlar yapıldı" dedi. Milletvekili seçimlerinde ise 4 bin 825 sandıkta CHP ve İYİ Parti aleyhine farklılık ve uyuşmazlık tespit ettiklerini belirten Erkek bu itirazların da dün saat 15 itibarı ile yapıldığını kaydetti.

Erkek geçersiz oy kullanan ya da sandık başına gitmeyen seçmenlerin sayısının 9 milyonu bulduğunu söyledi. "14 Mayıs seçiminin kazananı olmadı" diyen Erkek "Biz hiçbir zaman umudumuzu yitirmedik, yitirmeyeceğiz. 28 Mayıs'ta demokrasiyi, baharı, mutluluğu hep birlikte yakalayacağız çocuklarımızın geleceği için, gelecek nesiller için" ifadelerini kullandı.

Parlamento seçimlerinin resmi olmayan sonuçlarına göre, TİP TBMM'de dört sandalye kazandı.

Anadolu Ajansı'nın verilerine göre, İstanbul'dan TİP Genel Başkanı Erkan Baş'ın yanı sıra partinin diğer milletvekili adaylarından Ahmet Şık ve Sera Kadıgil de yeniden Meclis'e girmeye başardı.

TİP'in yüzde 8,69 oy aldığı Hatay'dan ise milletvekili adayı Can Atalay TBMM'ye girdi.

Erkan Baş, TİP Hatay Milletvekili Barış Atay'ın Gezi tutuklusu Can Atalay'ın cezaevinden çıkabilmesi için Hatay ilk sıra adaylığından vazgeçtiğini açıklamıştı. Atay, büyüdüğü ve seçmen desteği bulunan Hatay'ın yerine Antalya'da ikinci sıradan aday gösterilmişti. Ancak TİP, Antalya'dan milletvekili çıkaramadı.

TİP'in yüzde 5,69 oy aldığı Muğla'daki milletvekili adayı Mehmet Aslantuğ da Meclis'e giremedi. TİP'in İzmir milletvekili adaylarından İrfan Değirmenci de Meclis'e seçilemedi.

AA verileri, seçime Emek ve Özgürlük İttifakı içinde ancak kendi logosu ve listesiyle giren TİP'in Türkiye genelindeki oyunun yüzde 1,71 olduğunu ortaya koydu.

CHP'li Öztrak, parti genel merkezinde basın toplantısı düzenledi. Öztrak, 14 Mayıs seçimlerinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın vatandaşlardan güvenoyu alamadığını belirterek, "Şu an itibarıyla, sandıkların tamamına yakını sayılmış, yurt dışından gelen sandıklardan sadece 300 civarında sandık henüz sayılmamıştır. Bunlar da sonucu değiştirmeyecektir. Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turda sonuçlanacağı artık kesinleşmiştir. Cumhurbaşkanlığı seçimi kesin olarak ikinci tura kalmıştır" dedi.

KATILIMIN YÜKSEK OLMASI DEMOKRASİMİZ ADINA SEVİNDİRİCİ

Dün sandığa gidip oy veren herkese teşekkür eden Öztrak, "Katılım oranının yüzde 90'a yaklaşması demokrasimiz adına sevindiricidir. Ayrıca, sabaha kadar uyumadan sandıkları bekleyen ıslak imzalı tutanakları alan, sandık kurulu üyelerimiz, okul bilişim sorumlularımız, müşahitlerimiz, avukatlarımız ve tüm gönüllülerin çabaları her türlü takdirin üzerindedir. Dün akşam sabaha kadar gösterdikleri büyük fedakarlığı 28 Mayıs'ta da göstereceklerinden ve milletimizin tek bir oyunun bile heba olmamasını sağlayacaklarından eminiz" ifadelerini kullandı.

Yazılı açıklamada, "seçimlerin hukuka uygun ve adil bir şekilde yürütülmesi, demokrasiye gölge düşürecek her türlü hareketten kaçınılması, istisnasız herkesin yasalara uygun davranması konusunda uyarı yapmayı tarihi bir sorumluluk olarak görüyoruz" ifadeleri kullanıldı.

İçişleri Bakanlığının, sandık kurulu tutanaklarının Güvenlik ve Acil Durumlar Koordinasyon Merkezi (GAMER) Başkanlığı kapsamında ve kolluk kuvvetlerince toplanmasına ilişkin yaptığı başvuruların Yüksek Seçim Kurulu tarafından reddedildiği hatırlatıldı; ancak bakanlığın bu konudaki ısrarını sürdürdüğü belirtildi.

"Konusu suç teşkil eden emir yerine getirilemez"

"Açık düzenlemelere rağmen, kolluk kuvvetlerine tutanak temini konusunda yazılı veya sözlü talimat verilmesi suç teşkil eder. Konusu suç teşkil eden emir, hiçbir suretle yerine getirilmez; yerine getiren kimse sorumluluktan kurtulamaz” uyarısı yapıldı.

Türkiye Barolar Birliği, seçim günü de dahil olmak üzere kolluk kuvvetlerinden kanuna aykırı işlem yapmasının istenemeyeceğini vurguladı.

Açıklamada, "Suç teşkil edebilecek bu emirlere uyanların sorumluluktan kurtulamayacağının altını çizerek, bir kez daha tüm yetkilileri seçimin güvenliğine zarar verebilecek ve meşruiyetine gölge düşürebilecek eylem ve söylemlerden uzak durmaya davet ediyoruz" ifadeleri kullanıldı.

Ne olmuştu?

Memleket Partisi Genel Başkanı Muharrem İnce, iki aylık kampanyanın ardından cumhurbaşkanlığı adaylığından çekilme kararı almıştı. Sosyal medyada hakkında ortaya atılan iddiaları ve kendisine yönelik yıpratma kampanyası yürütüldüğünü gerekçe gösteren İnce, açıklamasında Millet İttifakı'na da göndermede bulunmuş ve "Seçimi kaybettiklerinde bütün suçu bize atacaklar. Hiçbir bahaneleri kalmasın" ifadelerini kullanmıştı.

İnce'nin çekilmesinin ardından pek çok partili Muharrem İnce oy pusulasında yer almaya devam edeceği için yine İnce'ye oy vereceğini açıklamış, bazı partililer ise sandığa gitmeyeceğini söylemişti.

Bu saatten itibaren 24 saat boyunca propaganda yasak olacak. Pazar günü sandıklar kapanana dek propaganda içerikli haber ve yayın yapılamayacak.

Pazar günü 18.00’e kadar seçim sonuçlarına ilişkin tahmin ve yorum yapılması da yasak olacak.

Pazar 18:00-21:00 arasında sadece Yüksek Seçim Kurulu’nun (YSK) seçime ilişkin açıklamaları yayımlanabilecek.

21.00'den sonra ise bütün yayınlar serbest olacak, YSK bu saati daha erkene alabilecek.

Pazar 06:00-23:59 arasında içki satışı yapılamayacak.

Eğlence yeri niteliğindeki lokantalarda yalnızca yemek verilebilecek.

Emniyet ve asayişi korumakla görevli olanlar dışında yerleşim yerlerinde kimse silah taşıyamayacak.

Seçim günü kahvehane, kıraathane ve internet kafe gibi bütün umumi eğlence yerleri kapalı olacak.

Düğünler ise 18:00’den itibaren yapılabilecek.

Broşürleri dağıtan kişinin, iktidara yakınlığıyla bilinen ve AKP'li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın oğlu Bilal Erdoğan'ın yöneticisi olduğu Türkiye Gençlik Vakfı'nın (TÜGVA) Esenler İlçe Temsilcisi Şeref Yumurtacı olduğu öne sürüldü.

Gazeteci Murat Ağırel'in paylaştığı görüntülerde, Şeref Yumurtacı olduğu belirtilen kişi broşürleri dağıttığını kabul etti. Bu kişi, 'İlk Oy Hareketi'nin ilçe temsilcisi' olduğunu savunurken, CHP'liler olay yerine polis çağırdı.

Gazeteci Murat Ağırel, videodaki kişinin Esenler TÜGVA ilçe temsilcisi ve Esenler Belediyesi çalışanı olduğunu, bu kişilerin polis nezaretinde suçunu itiraf ettiğini yazdı.

Broşürlerde, Kılıçdaroğlu'nun fotoğrafı ve 'Başörtüsü 1 metrekarelik bez parçası' ve 'LGBT aile düzenini niçin bozsun ki?' ifadeleri yer alıyor.

Gazeteci Alican Uludağ, söz konusu mesajı Twitter hesabından paylaştı. 

<blockquote class="twitter-tweet"><p lang="tr" dir="ltr">Seçim öncesi ilginç bir gelişme oldu. <br><br>Turkcell yönetimi, İstanbul merkezindeki çalışanlarına mesaj atarak seçim gecesi &quot;teknik altyapı çalışmaları&quot; nedeniyle plaza ve ofislere girişlerin yapılmayacağını bildirdi. <br><br>Üstelik çalışanlar, VPN ile de bilgisayarlara bağlanamayacak. <a href="https://t.co/WcDyVHIoYi">pic.twitter.com/WcDyVHIoYi</a></p>&mdash; Alican Uludağ (@alicanuludag) <a href="https://twitter.com/alicanuludag/status/1656936383779315713?ref_src=twsrc%5Etfw">May 12, 2023</a></blockquote> <script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>

Yüksek Seçim Kurulu'ndan (YSK) yapılan açıklamaya göre 3 milyon 416 bin 98 seçmenin bulunduğu yurt dışında gümrüklerle birlikte 9 Mayıs saat 23.00 itibarıyla 1 milyon 817 bin 10 oy kullanıldı. Bu rakam yurt dışında bulunan seçmen sayısının yüzde 53,18'ine tekabül ediyor. 2018 seçimlerinde ise yurt dışında seçime katılım yüzde 50,09 olarak tespit edilmişti. 

Geçen seçimlere oranla daha yoğun bir katılımın olduğu seçimlerde en fazla oy, yurt dışında en fazla Türk vatandaşının yaşadığı Almanya'da kullanıldı. Bir milyon 501 bin 152 Türk seçmenin bulunduğu Almanya'da 732 bin 776 kişi oy kullandı.

Gümrük kapılarında oy verme işlemi ise 14 Mayıs Pazar günü saat 17.00'de sona erecek. (DW Türkçe / Tuncay Yıldırım)