banner26

Ekonomik yıkım sağlıkta hissediliyor

Ekonomik krizin yükünü hastalarında gözlemleyen aile hekimleri, "Temel gıdaların mutfaklardan kısıldığını gebelerde, çocuklarda yaşanan demir eksikliği ve kansızlıkla net olarak görüyoruz" diyor.

SAĞLIK 30.07.2022, 13:11
2
Ekonomik yıkım sağlıkta hissediliyor
© T24

 Yaşanan ekonomik dar boğazla alım gücünün hızla düştüğü Türkiye’de, yüksek enflasyon ve hayat pahalılığı karşısında insanlar en fazla temel gıdalara erişimde güçlük çekiyor. Son günlerde temel besin ürünlerini vuran zam dalgası, insanların yetersiz, dengesiz ve sağlıksız beslenmesine yol açtı. Uzmanlar, sağlıksız beslenmeye bağlı olarak insanlarda kansızlık ve demir eksikliği sorunlarının yaşandığını söylerken, bu durumundan en fazla gebe kadınların ve çocukların etkilendiği belirtiliyor.

Gazete Duvar'dan Nur Kaplan, toplumun en kırılgan nüfusuyla ilk teması kuran, İzmir, Muğla, Aydın ve Urfa’da Aile Sağlığı Merkezleri’nde çalışan aile hekimleri ile ekonomik krizin bu kesimler üzerinde yarattığı tahribatı konuştu.

EKONOMİK YIKIM: ÇOCUKLAR VE GEBELER

Urfa’da uzun yıllardır aile hekimliği yapan Urfa Tabip Odası Başkanı Bulut Ezer, bölgede doğum oranının yüksek olduğunu, anne sütü alamayan yeni doğan bebeklerin takviye gıda olan ‘formül’ mamalarla beslendiğini, bu mamaların maliyetinin yüksek olduğunu ifade etti. 

Formül mamalara ulaşamayan annelerin yoğurt ve benzeri ürünlerle bebeklerini beslemeye çalıştıklarını söyleyen Ezer, son dönemde özellikle çocuklarda persentil (büyüme eğrisi) değerlerinde ciddi oranda düşüşler gözlemlediğini ifade etti. Ezer, şu değerlendirmelerde bulundu:

“Formül mamaların fiyatlarının yükselmesi bölgede Irak’tan ya da İran’dan gelen içeriği belli olmayan yurt içinde sağlıklı olup olmadığı tescillenmemiş mamaların kullanımına sebep oldu. Hatta birçok kişi mamalardan tamamen vazgeçmiş durumda. Gözlemlediğim kadarıyla son dönemde özellikle çocuklarda yüzde 3’ün altında persentil değerleri mevcut. Çocuklarda persentil değerlerinin düşüklüğü kilo kaybı, boy kısalığı, dişlerde bozukluk ve gelişim geriliği gibi sorunlara sebep olur. Bu şikâyetlerle karşımıza gelen pek çok çocuk var. Ekonomik yıkım sağlığı da doğrudan etkiliyor.”

‘GEBELERDE KANSIZLIK VE DEMİR EKSİKLİĞİ ÇOK ARTTI’

Urfa’da son dönemde özellikle gebe kadınlarda kansızlık ve demir eksikliği gözlemlediğini söyleyen Ezer, “İnsanların temel gıdaları kıstığını net olarak görüyoruz. Ailelerde et ve süt tüketiminin azalması gebelerin beslenmesinde ayrı bir soruna sebep oldu. Biz gebelerin iki ayda bir rutin olarak kan değerlerine bakarız. Kansızlık çok arttı. Kansızlık doğrudan beslenmeyle ilişkili, eve giren protein düştü, insanlar artık daha çok tahıl ve hamur ürünlerine yöneldi. Bu da kandaki demiri direkt etkiliyor” diye konuştu.

‘PROTEİN YERİNE GEÇECEK ÜRÜNLERİ SÖYLÜYORUZ’

Aile Hekimleri Dernekleri Federasyonu yönetim kurulu üyesi doktor Taner Balbay, sağlıklı bir insanın, özellikle çocukların hastalıklara karşı bağışıklık sistemini güçlendirmek için protein ağırlıklı ürünleri tüketmesi gerektiğini ifade etti. 

Pandemi dönemi ve artan gıda fiyatlarıyla insanların temel besin ürünlerine ulaşmalarının zorlaştığını söyleyen Balbay, çocukların, yaşlıların ve hamilelerin direncinin düştüğüne dikkat çekti, şunları kaydetti:

“Biz insanların doğumundan itibaren çeşitli eğitimlerle sağlıklı beslenmelerine dönük çalışmalar yapıyoruz. İnsanlara protein, karbonhidrat, şeker, et, süt ve yumurtayı ne kadar yemesi gerektiğini anlatıyoruz. Ama şimdi artık ekonomik sorunlar nedeniyle bunları söylemek ütopik bir hal aldı, hayal. İnsanlar evlerine hiçbir şey alamıyor. Ne yazık ki biz de artık ekonomik koşullara uygun, protein yerine geçecek, et alamıyorsa etin yerine geçecek ya da sütün yerini alabilir ürünleri söylüyoruz. Ekonomik tabloya göre bu şekilde destek olabiliyoruz.”

ENFEKSİYON, KANSIZLIK, AĞRI KESİCİLERDE ARTIŞ…

Beslenmeye bağlı direnç gelişemediği için son dönemde kansızlık ve enfeksiyon şikayetlerinin çoğaldığını söyleyen Balbay, antibiyotik ve ağrı kesici ilaçların reçetelere yazımının arttığını ifade etti. Balbay, “Kronik hastalıklarda da Covid-19 ile birlikte bir artış var. İlaç ihtiyaçları daha fazla ve bağışıklık sistemleri daha düşük. En ufak sıkıntıda hastalığa yakalanma oranları fazla. Onların daha iyi ve dengeli beslenmesi lazım. Ama gördüğümüz tablo hiç iç açıcı değil” diye konuştu.

‘ET YERİNE ŞU VİTAMİNİ YA DA İLACI AL DESEM BİLE ALAMIYOR’

İzmir’in Tepecik ilçesinde çalışan bir diğer aile hekimi ise ilaç fiyatlarında yaşanan artışa bağlı olarak reçete için gelen hastaların azaldığını, kronik hastalar dışında muayene sayısında azalma gözlemlediğini ifade etti. İsmini vermek istemeyen aile hekimi, “Bölgenin sosyo-ekonomik durumu çok düşük. Bazen reçete yazıyoruz, diğer muayeneye geliyor, almamış, alamamış. Hastaya kansızlık için et, balık tüket diyoruz ama, zor. Dışarıdan alabileceği et yerine şu vitamini ya da ilacı al desem bile alamıyor. Normal hastalık ilaçlarını bile alamıyorlar” dedi.

‘ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE CİDDİ ANEMİ SORUNU BAŞLADI’

Aile Hekimleri ve sağlık çalışanlarının üye olduğu Birlik ve Dayanışma Sendikası Genel Başkanı doktor Can Kirişçi, Muğla’da çoğunlukla üniversite öğrencilerinin geldiği bir aile sağlığı merkezinde çalıştığını söyledi. Temel besin ürünlerinde artan fiyatlarla birlikte öğrencilerin beslenmesinde bir geriye gidiş yaşandığını söyleyen Kirişçi, özellikle genç kadınlarda kansızlığın arttığını ifade etti. Kirişçi, şunları dile getirdi: 

“Öğrencilerin en çok tükettiği gıda olan patatesin kilosu 10 lira, soslu tavuk dürümler 40 lira bandında. Onlara bile ulaşamıyorlar artık. Yediklerinin kalitesi ve besleyici değeri gittikçe düştü. Onlar için en önemli şey olan proteini alamaz haldeler. Kırmızı et ve benzeri etleri tüketemedikleri için ciddi bir anemi sorunu başladı. Kadınlarda adet yaşından sonra her ay yaşanan kan kaybını toparlamak için iyi beslenme şart, fakat kriz onları daha fazla etkiledi. Önümüzdeki eylül ayında okul açılınca bu sorunları çok fazla göreceğiz.”

‘BEBEKLERDE DE DEMİR EKSİKLİĞİ BAŞLAYACAK’

Bebeklerde ek gıdaya başlandıktan sonra önerilen yumurta, peynir ve benzeri ürünler erişimin güçleşmesine bağlı olarak artık bebeklerde de demir eksikliği yaşanacağını söyleyen Kirişçi, sosyo-ekonomik geliri düşük bölgelerde yaşayan ailelerin bebeklerinin bu krizden daha fazla etkilendiğini ifade etti.

“Sağlık sisteminde ciddi bir çöküş var” diyen Kirişçi, şunları kaydetti:

“Aile sağlık merkezlerine gidip bir ağrı kesici yazdırmak sağlık sistemine ulaşmak demek değil. Biz bile ekonomik krizde çözüme ulaşmaktan uzağız. Kendimiz güçlük çekmeye başladık. Sağlık sistemi çöküyor, iktidar bununla ilgili hiçbir iyileştirme yapmıyor. Vatandaş sağlıkta çözüme ulaşamadığı zaman ilk temas kurduğu insana öfke kusuyor.”

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 16 37
2. Samsunspor 16 28
3. Rizespor 15 26
4. Pendikspor 15 26
5. Keçiörengücü 15 26
6. Bodrumspor 15 25
7. Boluspor 15 25
8. Manisa FK 15 24
9. Bandırmaspor 15 24
10. Sakaryaspor 16 22
11. Altay 15 21
12. Adanaspor 15 18
13. Göztepe 14 18
14. Tuzlaspor 15 16
15. Erzurumspor 15 14
16. Altınordu 15 12
17. Ö.K Yeni Malatya 16 12
18. Gençlerbirliği 15 7
19. Denizlispor 15 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4