banner26

Yazarlardan SATSO'ya 'emek hırsızlığı' suçlaması!

Yapı Kredi Yayınları'ndan çıkan "Topraktan Sofraya Sakarya Mutfağı: Bir Yemek Antropolojisi" kitabının kapağından yazar isimleri silinmek isteniyor. Projenin emektârları duruma tepkili, çalışmayı fonlayan Sakarya Ticaret ve Sanayi Odası ise suskun

SAKARYA 01.12.2022, 16:53 01.12.2022, 17:14
16
Yazarlardan SATSO'ya 'emek hırsızlığı' suçlaması!

"Topraktan Sofraya Sakarya Mutfağı: Bir Yemek Antropolojisi" isimli eserle ilgili birkaç gündür sosyal medya üzerinden bir tartışma yürüyor.

Independent Türke'den Lale Elmacıoğlu'nun konuya ilişkin haberi şöyle:

Yapı Kredi Yayınları'ndan 13 ay önce çıkan kitaba dair tartışmaların odağında ise eseri fonlayan Sakarya Ticaret ve Sanayi Odası (SATSO) var. 

Kitapla ilgili tartışma Kübra Sultan Yüzüncüyıl, Aynülhayat Uybadin, Arif Bilgin ve Suavi Aydın’ın imzasını taşıyan 600 sayfalık çalışmanın geçen hafta Gourmand World Cookbook Awards 2023 yarışmasının "Mutfak Tarihi" kategorisinde Türkiye'den aday gösterilmesiyle başladı.

Yapı Kredi Yayınları'nın söz konusu adaylık sonrası Twitter üzerinden tebrik mesajı paylaşıp kitabın yazarlarını anmasına Sakarya Ticaret ve Sanayi Odası yetkilileri tepki gösterdi:

“Topraktan Sofraya Sakarya Mutfağı: Bir Yemek Antropolojisi” kitabıyla Kübra Sultan Yüzüncüyıl @Yuzuncuyilk, Aynülhayat Uybadin, Arif Bilgin @Abdowski ve Suavi Aydın yemek kitaplarının "Nobel"i olarak nitelenen "Gourmand World Cookbook Awards”ta ödül kazandı. Kutluyoruz. 

Altuğ: Bu kitap tamamen Sakarya Ticaret ve Sanayi Odası’nın fikri, projesidir

SATSO Yönetim Kurulu Başkanı Akgün Altuğ ve birçok üye, yaptıkları paylaşımlarda "Bu kitap tamamen Sakarya Ticaret ve Sanayi Odası’nın fikri, projesidir. Bedeli mukabilinde bir heyete yaptırılmıştır" ifadesini kullandı.

SATSO'dan "isim sildirme" hamlesi: Sosyal medya hesaplarında yeni kapak paylaşıldı

"Topraktan Sofraya Sakarya Mutfağı: Bir Yemek Antropolojisi" kitabını fonlayan SATSO bununla da kalmayıp 27 Kasım'dan itibaren sosyal medya hesaplarındaki paylaşımlarında kapakta yazarların isimlerine yer vermedi. Bu haliyle "kitap kendi kendine yazılmış" gibi tuhaf bir hava oluştuğu görüldü.


İsimleri kapaktan "uçan" yazarlar: Hukuki ihlâl var

Independent Türkçe yaşananları olayın taraflarına sordu.

Eserin yazarları Kübra Sultan Yüzüncüyıl, Aynülhayat Uybadin, Arif Bilgin ve Suavi Aydın, Independent Türkçe’ye yaptıkları yazılı açıklamada emek hırsızlığı yapıldığını ve SATSO’nun hukuk ihlâlinde bulunduğunu ileri sürdü.

Sözleşmelerini de paylaşan isimler, burada yer alan "SATSO, eser yazarlarının (Kübra Sultan Yüzüncüyıl, Aynülhayat Uybadın, Arif Bilgin, Suavi Aydın) adlarının kapakta yer almasını kabul eder" ifadesine dikkati çekti.

Bu kitabın ortaya çıkmasında iki buçuk yıllık emeklerinin bulunduğuna vurgu yapan isimler, yazılı açıklamalarında şu ifadelere yer verdi:

Sakarya Ticaret ve Sanayi Odası 2019 yılında Sakarya yemek tariflerinin derlendiği bir çalışma başlatmak istedi, bu hususta bize ulaşıldı. Bizler Oda’nın bu teklifini değerlendirip onlara şehir tarihi ve yemek ilişkisini oylumlu bir şekilde ortaya koyacak bir çalışma önerdik. Sakarya mutfağına antropolojik bir perspektifle yaklaşmaya ilişkin çabamız kurum tarafından çokça eleştirildi, kitabın bazı bölümleri ısrarla çıkarılmaya çalışıldı. Yazarlar her seferinde bu itirazları bilimsel temellere oturtarak kitabın özgün formunu korumaya çalıştı. Kitap ortaya çıktıktan sonra yazarların verdiği röportajlarda SATSO’nun adının geçmediğine ilişkin iddialar yükselmeye başladı. Oysa bizler projenin Oda tarafından fonlandığını demeçlerde ifade ettik, kapakta ve kitabın içinde de Oda’nın logosu yer alıyor. Ayrıca SATSO yetkilileri verdiği demeçlerde bu kitabın kendilerinin olduğunu, bedeli ödendiği için yazarların herhangi bir hakkının bulunmadığını ima ve ifade etmeye devam ettiler. Bizler akademik emeğin bir bedelle ölçülemeyeceğini düşünüyoruz. Kitabın Fikir ve Sanat Eserleri kanununda da açıkça belirtildiği gibi (madde 1 B-A fıkrası ve madde 8) eser sahibi eseri meydana getiren kişi şeklinde tanımlanır. Bizler telif hakkımızı SATSO’ya devretsek de kanunda belirtildiği gibi itibarımızı zedeleyen veya eserin mahiyetini bozan her türlü değişikliğe itiraz etme hakkına sahibiz. Ayrıca Oda’yla yapılan sözleşmede de “SATSO eser sahibi isimlerinin kapakta yer almasını kabul eder” ifadesi yer almaktadır. Şu haliyle SATSO’nun kapakla oynaması ve kendisini eserin gerçek sahibi olarak göstermesi hukuken açık bir ihlâldir. Burada bizim eser üzerinde adımızla açıkça tanımlanmış eser sahipliğimize ve manevi menfaatlerimize saldırı ve ihlal söz konusudur. Ayrıca kanunda açıkça belirtildiği gibi eser sahipliği ile telif hakkı ayrıdır. Telif hakkı devirleri eser sahipliğini niteliğini ve kimliğini değiştirmez. Eserin yaratıcıları, yani sahibi biziz. Bu nitelik değiştirilemez.

"Eser sahibinin adı, manevi haklardandır, devredilemez"

Hem eseri yazanların hem eseri fonlayan kurumun haklarının neleri kapsadığı da merak konusu oldu.

Yazar isimlerinin kitap kapağından kaldırılıp kaldırılamayacağını sorduğumuz Avukat Tarkan Erdal, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'na atıfta bulundu.

Özellikle kanunun 15. maddesine değinen Erdal, devredilebilen hakların yalnızca malî haklar olduğunu belirterek ekledi:
"Genel bir yorumda bulunmak istiyorum; eser sahibinin adı, manevi haklardandır, devredilemez. İsimlerinizin olması gerekir. Hukuken siz, eser sahibi olarak malî haklarınızı devredebilirsiniz ama diğerlerini devredemezsiniz."

Independent Türkçe söz konusu çalışmayı fonlayan Sakarya Ticaret ve Sanayi Odası'na (SATSO) da söz hakkı tanımak istedi. 

Ancak kurumdan tarafımıza herhangi bir dönüş sağlanmadı. Görüş belirtmek istemeleri halinde yapacakları açıklamaya yer vereceğimizi belirtiriz.

Kaynak: Independent Türkçe
Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 21 51
2. Fenerbahçe 21 45
3. Başakşehir 21 40
4. Beşiktaş 21 39
5. A.Demirspor 21 38
6. Trabzonspor 21 38
7. Kayserispor 21 32
8. Konyaspor 21 27
9. Karagümrük 21 26
10. Gaziantep FK 21 25
11. Alanyaspor 21 25
12. Sivasspor 22 24
13. Ankaragücü 21 22
14. Kasımpaşa 21 22
15. Antalyaspor 20 21
16. Giresunspor 21 21
17. Hatayspor 20 20
18. İstanbulspor 21 18
19. Ümraniye 21 14
Takımlar O P
1. Samsunspor 21 41
2. Eyüpspor 21 41
3. Bodrumspor 21 38
4. Pendikspor 22 37
5. Keçiörengücü 21 37
6. Rizespor 20 34
7. Sakaryaspor 21 34
8. Bandırmaspor 21 34
9. Boluspor 22 34
10. Göztepe 21 30
11. Manisa FK 20 29
12. Adanaspor 22 25
13. Tuzlaspor 22 22
14. Altay 22 19
15. Erzurumspor 22 18
16. Altınordu 21 17
17. Yeni Malatyaspor 21 16
18. Denizlispor 22 16
19. Gençlerbirliği 21 13
Takımlar O P
1. Arsenal 20 50
2. M.City 20 45
3. M. United 21 42
4. Newcastle 20 39
5. Tottenham 21 36
6. Brentford 21 33
7. Brighton 20 32
8. Fulham 22 32
9. Chelsea 21 30
10. Liverpool 20 29
11. Aston Villa 21 29
12. Crystal Palace 21 24
13. Nottingham Forest 20 21
14. Wolves 21 20
15. Leicester City 21 19
16. Leeds United 19 18
17. West Ham United 20 18
18. Everton 21 18
19. Bournemouth 21 18
20. Southampton 21 15
Takımlar O P
1. Barcelona 19 50
2. Real Madrid 19 45
3. Real Sociedad 19 39
4. Atletico Madrid 19 34
5. Villarreal 20 32
6. Real Betis 19 31
7. Athletic Bilbao 20 29
8. Rayo Vallecano 19 29
9. Osasuna 20 29
10. Mallorca 19 25
11. Almeria 19 22
12. Girona 19 21
13. Sevilla 19 21
14. Espanyol 20 21
15. Valencia 19 20
16. Celta Vigo 19 20
17. Real Valladolid 19 20
18. Cadiz 20 19
19. Getafe 19 17
20. Elche 20 7