banner26

banner32

03.11.2021, 12:09 3

Siyasal öngörüler ve belirsizlik faktörü

Türkiye’de siyasetin yakın geleceğine ilişkin tahminlerde “belirsizlik” faktörünün ağırlığı bugün hemen herkes tarafından kabul ediliyor.

Buna rağmen, bu ağırlığın bir kolaycılığa, çeşitli konularda topu taca atma alışkanlığına yol açması da mümkün.  Kısacası, “bilinemez”, “öngörülemez”, “bekleyip görmek lazım” gibi sözlerle işin içinden çıkarsınız, olur biter…

Peki, aklı ve mantığı fazla zorlamadan bu belirsizlikler alanını biraz daha daraltmak hiç mi mümkün değil?

Bir deneyelim bakalım…

***

Genel olarak bakıldığında Türkiye’de belirli bir siyasal iktidarın sağlamlığını ve geleceğini dört temel etmene bakarak değerlendirmek mümkün görünüyor. Önem sırası gözetmeksizin bu etmenler şöyle sıralanabilir: 1) Emperyalist güç odaklarının tutumu; 2) Ülkedeki sermaye sınıfının tutumu; 3) Muhalefetin (siyasal partiler) gücü ve etkililiği ve 4) Hoşnutsuz sınıfın/halkın hareketlenmesi.

Görebildiğimiz kadarıyla AKP iktidarının ya da mevcut rejimin yukarıdakilerden ilk ikisiyle olan sorunları sanıldığı ya da abartıldığı kadar “ciddi” değildir.   Daha açık söylersek, bu ikisine atıfla yaklaşık 8 yıldır dillendirilen “üstünü çizdiler”, “adam gidici”, “uzatmaları oynuyor” gibi tespitlerin hiçbir temeli ve değeri yoktur.  Nedeni de basittir: Dış odaklar ve sermaye sınıfı, kimi rahatsızlıklarının yanı sıra sürekli oraya buraya yalpalayan bir “tek adam” rejiminin kendilerine sağlayabileceği reel ve potansiyel yararların da farkındadır.

AKP iktidarının Gezi’den sonra 4’üncü etmene ilişkin kaygıları hemen hemen her vesileyle ortaya konulsa bile şu anda bu konuda da rahattır. Ülkede bugün iktidarı rahatsız edici muhalif bir sınıf hareketinden söz etmek mümkün değildir. Gezi benzeri bir hareketliliğe gelince; iktidarın en büyük korkusu olduğu kesindir, ama “trafik sıkışıklığında” olduğu gibi ne zaman nasıl ortaya çıkacağı konusunda kimse öngörüde bulunamaz.

3’üncü etmende ise, kim ne derse desin, bugünkü “düzen muhalefeti” bile mevcut iktidar/rejim için ciddi bir baş ağrısıdır; bu soruna bir de HDP’nin “düzen içi” sayılamayacak konumuyla birlikte sosyalistlerin henüz etkisi sınırlı kalan muhalefeti eklendiğinde AKP için başlıca sorunun 3’üncü etmende yoğunlaştığını söyleyebiliriz.

Bu durumda akla gelen olasılıklardan biri, AKP’nin birtakım yolları zorlayarak en azından yüzde 40’ın altına düşmeyecek bir oy oranını tutturmaya çalışmasıdır. Bu, “yeniden tek başına ya da ittifakla iktidar” formülüdür ki AKP’nin önümüzdeki süreçte tüm yatırımını bu formüle yapması beklenmemelidir.

Gerçekleşmesi tamamen imkansız olmasa bile sonuçta dımdızlak ortada kalma olasılığı da bulunduğundan son derece risklidir.      

***

Seçim yaptırmama, olağandışı durumlar yaratarak seçimleri erteleme ya da seçim sonuçlarını tanımama gibi kaba tabiriyle “çamura yatma” durumlarını bir kenara bırakırsak (kenara bırakıyor olsak bile bunlar kimi çevrelerin sandığı kadar ihtimal dışı değildir) geriye kısmi geri çekilmeli bir geçiş ya da adaptasyon dönemi ihtimali kalmaktadır.

Bundan kastedilen, “yeni anayasa”, “yargı reformu” gibi hamlelerle süslenmiş, belki de Cumhurbaşkanı’nın aynı zamanda siyasal parti başkanı olabilmesi durumunu ortadan kaldıran, parlamentoyu “güçlendiren”, ama “tek adamın” mevkiine ve yetkilerine fazla dokunmayan bir tür “yumuşak geçiştir”.    

Böyle bir yolun denenmesi halinde millet ittifakını çözücü, bir ihtimal İyi Parti’ye de göz kırpıcı hamlelerin sürece eşlik edeceği kesin gibidir. Kesin gibi olan bir başka ihtimal de bugün muhalif görünen medya, yorumcu, analist vb. tayfasının böyle bir sürece olumlu bakıp “sertlikte” ısrar edecek muhalif unsurlara itidal ve gerçekçilik tavsiye etmesidir.    

***

Bunları söyledikten sonra ortada gene de bir “sorun” olduğunu eklemek gerekiyor.

Sorun şudur: Bugünkü rejim ve onun tek adamı söz konusu olduğunda, ortada lafı sözü dinlenir, tek adamın da öneri ve tavsiyelerini dikkate alacağı kendi içinde mütecanis (aşağı yukarı benzer, türdeş) bir kurmay heyeti yoktur. “Kurmay” denebilecek kişiler ve çevreler ya tamamen Erdoğan’ın ipine sarılmıştır ya da sertlik-yumuşaklık gibi meselelerde ayrı tellerden çalmaktadır.

O zaman, sonuç olarak söylenebilecek olan şudur: Daha düşük ihtimal gibi görünen en sivrisinden en “yumuşak geçişli” formüllere kadar rejimin her tür tercihi, tek adamın hesapları, tercihleri, hatta o zamanki “ruh haliyle” belirlenecektir.          

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 13 33
2. Hatayspor 13 26
3. Konyaspor 13 26
4. Alanyaspor 13 24
5. Fenerbahçe 13 23
6. Karagümrük 13 22
7. Başakşehir 14 22
8. Galatasaray 13 21
9. Beşiktaş 13 20
10. Adana Demirspor 14 20
11. Altay 14 17
12. Kayserispor 13 16
13. Antalyaspor 13 15
14. Gaziantep FK 13 15
15. Sivasspor 13 13
16. Giresunspor 13 13
17. Öznur Kablo Yeni Malatya 13 12
18. Göztepe 13 10
19. Kasımpaşa 14 10
20. Rizespor 13 7
Takımlar O P
1. Ümraniye 12 27
2. Ankaragücü 13 27
3. Eyüpspor 13 27
4. Bandırmaspor 13 25
5. Erzurumspor 12 25
6. Tuzlaspor 12 20
7. Kocaelispor 12 20
8. İstanbulspor 12 19
9. Adanaspor 13 18
10. Gençlerbirliği 13 17
11. Samsunspor 12 16
12. Bursaspor 13 14
13. Denizlispor 12 14
14. Menemenspor 12 14
15. Manisa FK 14 14
16. Boluspor 12 13
17. Ankara Keçiörengücü 12 10
18. Altınordu 13 10
19. Balıkesirspor 13 7
Takımlar O P
1. Chelsea 12 29
2. Man City 12 26
3. Liverpool 12 25
4. West Ham 12 23
5. Arsenal 12 20
6. Wolverhampton 12 19
7. Tottenham 12 19
8. M. United 12 17
9. Brighton 12 17
10. Crystal Palace 12 16
11. Everton 12 15
12. Leicester City 12 15
13. Southampton 12 14
14. Brentford 12 13
15. Aston Villa 12 13
16. Watford 12 13
17. Leeds United 12 11
18. Burnley 12 9
19. Norwich City 12 8
20. Newcastle 12 6
Takımlar O P
1. Real Madrid 13 30
2. Real Sociedad 14 29
3. Sevilla 13 28
4. Atletico Madrid 13 26
5. Real Betis 14 24
6. Rayo Vallecano 14 23
7. Barcelona 13 20
8. Athletic Bilbao 14 20
9. Osasuna 14 19
10. Valencia 14 18
11. Espanyol 14 17
12. Villarreal 13 16
13. Mallorca 14 15
14. Deportivo Alaves 13 14
15. Celta de Vigo 14 13
16. Granada 14 12
17. Cádiz 14 12
18. Elche 14 11
19. Getafe 14 9
20. Levante 14 7