banner26

Can Atalay Gezi'yi anlattı: Hukuksuzluğa karşı yurttaş hareketi!

TÜRKİYE 05.05.2022, 14:44 05.05.2022, 14:58
54
Can Atalay Gezi'yi anlattı: Hukuksuzluğa karşı yurttaş hareketi!

Sakaryalıların Hendek’teki havai Fişek Fabrikasındaki patlamayla ilgili davadan yakından tanıdığı Av. Can Atalay, 18 yıl hapse mahkum olduğu Gezi Parkı direnişinin nasıl başladığını, nasıl organize edildiğini 2013 yılında 1+1 Exspress’ten Yigit Atılgan ile yaptığı söyleşide anlatmıştı.

1+1 Exspress, o söyleşiyi “Soma katliamından Aladağ öğrenci yurdunda yanarak can veren çocuklara, Hendek havai fişek fabrikası katliamından Çorlu tren faciasına, hukukçuluğunu toplumsal adalete hasreden avukat Can Atalay’la yeniden 2013 Haziran’ına, Gezi Parkı’na gidiyoruz” diyerek yeniden yayımladı.

Gezi Parkı protestolarının hükümetle, hükümetin devrilmesiyle ne ilgisi var? Can Atalay’ı dinliyoruz…

Gezi Parkı meselesi bu aşamaya nasıl evrildi?

Can Atalay: Bu mesele bütün bölgeyi dönüştürmeye yönelik 2009 tarihli 1/5000 ölçekli Beyoğlu nazım imar planıyla başladı. İstanbul’un bütünündeki kentsel dönüşüm uygulamalarında, yani Sulukule’de, Tarlabaşı, Gülsuyu, Fener-Balat’ta yaşananların bir başka biçimi de Beyoğlu’nda yaşandı. 2011’de, Taksim Meydanı ile ilgili Mete Caddesi – Gümüşsuyu aksı, Tarlabaşı – Cumhuriyet Caddesi aksı ve Sıraselviler Caddesi girişinde trafiği yeraltına almayı öngören yeni bir imar planı geldi. Bu planda öngörülen bir başka şey de, Gezi Parkı’nın ortasındaki bir yapılaşmaydı. Bu bölgenin dönüştürülmesiyle ilgili ilk adım Tarlabaşı’dır. Bedrettin mahallesiyle ilgili hazırlık biliniyor, Galataport ve Perşembe Pazarı biliniyor; bu liste böyle devam eder.

Hukuksuz ağaç yıkımı karşısında insanlar pozisyon aldı ve engel olmaya çalıştı. Tekrar yıkıma gelmeleri üzerine film koptu. Ondan sonrası, memleketteki tüm toplumsal kurtuluş taleplerinin Gezi Parkı’nın arkasına dizilmesinden ibarettir.

Olan bitene yönelik ilk önemli adımlardan biri, Mimarlar Odası’ndan Mücella Yapıcı’nın inisiyatifiyle, Mimarlar ve Şehir Plancıları Odası’nın çağrısıyla yapılan toplantıydı. Bu toplantıda yayınlanan bir deklarasyon metniyle talepler dile getirildi ve Taksim Dayanışması kuruldu. Burada, başta Mücella Yapıcı, şehir plancısı Akif Burak Atlar, Derya Karadağ, Peyzaj Mimarlar Odası’ndan Başak Özer’i isim isim anmak istiyorum; tırnaklarıyla kazıyarak bir buçuk yılda mücadeleyi bir yere kadar getirdiler. Sol kesim o âna kadar bu işi pek de önemsemedi. Ancak, bu davaya ilgi gösteren yurttaşlar da oldu, çok çeşitli eylemler yapıldı. Sonra bir anda, kış aylarında Cumhuriyet Caddesi tarafında paravanlar yükseldi. Bu başlı başına bir hukuksuzluktu, Büyükşehir Belediyesi’nin kiracıları hukuk ihlâl edilerek dükkânlarından çıkartıldı. Bir eylem yapılarak esnafların öncülüğünde barikatlar yıkıldı. O eylem sonrasında da nöbet tutulmaya başlandı. Çok yorucu olmasına rağmen nöbetleri bir dolu insan sırtlandı. Nöbetler devam ederken Taksim Dayanışma başka eylemler de yapmaya çalıştı.

Gel zaman git zaman, Divan Oteli tarafında, kendi hazırladıkları plan ve projede dahi yer almayan, “biz bunu bir gecede hallederiz” düşüncesiyle başladıkları hukuksuz ağaç yıkımı karşısında insanlar pozisyon aldı ve engel olmaya çalıştı. Salı (28 Mayıs) sabahı tekrar yıkıma gelmeleri üzerine, insanlar yine engel olmaya çalıştı ve sonra film koptu. Ondan sonrası, memleketteki tüm toplumsal kurtuluş taleplerinin Taksim Gezi Parkı’nın arkasına dizilmesinden ibarettir. Bu vesileyle insanlar tüm taleplerini sokaklarda haykırdılar ve hükümet derli toplu bir adım atmazsa, haykırmaya devam da edecekler. Hukuki olarak, belediyenin Divan Oteli tarafında yapmaya çalıştığı faaliyetin hiçbir dayanağı yoktu. İkincisi, cuma günü (31 Mayıs) ikinci saldırının hemen sonrasında Gezi Parkı’nın yurttaşlara kapatılma çabasının da hiçbir hukuki dayanağı yoktu. Polislere söylemiştim, onlar da bunun farkındaydı. Dolayısıyla, İdare Mahkemesi’nin yürütmeyi durdurma kararı alması önemlidir, fakat ona bile gerek yoktu. Yürütmeyi durdurma kararı meseleyi rahatlatmak için hükümetin arkasına dizilebileceği, başbakanın yargının değil de kendi ağzından çıkmış söz gibi kullanabileceği bir imkândır. Ama başbakan onu da kullanmadı, yargıya fırça attı. Mimarlar ve Şehir Plancıları Odası’nın ve Peyzaj Mimarları Odası’nın açtığı bir dava var, meselenin bütününe ilişkin iptal kararı bekliyoruz.

Her görüşten insanın beraber durması çok sevindirici. Herkes çok sorumlu davrandı. Buradaki bütün siyasetlerin toplamından çok daha büyük bir durum var. Bir yurttaş hareketi var ortada, insanlar kendileri karar veriyor.

İlk itiraz eyleminin bu kadar büyümesini ve yayılmasını nasıl değerlendiriyorsunuz?

Burada her görüşten insanın beraber durması çok sevindirici. Hayatta konuşmayacağım siyasetlerle görüşmeler yaptım. Şu âna kadar herkes çok sorumlu davrandı. Buradaki bütün siyasetlerin toplamından çok daha büyük bir durum var. Kitleler kendi eylemleri sırasında öğreniyorlar, bu çok kıymetli. Yepyeni bir kuşak çıktı ortaya. Bu durumun devam edip etmemesi toplumsal muhalefetin alacağı pozisyonla ilgili. Ucuz radikalliklerden uzak durulması önemli. Bu mücadelenin bir ileri aşamaya taşınması, toplumsal muhalefetin meşruiyeti düzenin meşrebinde aramayıp kendi eyleminde ve fikrinde kurmasıyla mümkün olabilir.

Koordinasyonun bundan sonraki adımları ne olacak?

Mesele şu ki, barikatları devrimciler tuttu, insanlar arkalarına yığıştı. Koordinasyonun durumu da böyle. Evet, önemli işlevleri var koordinasyonun, ama olayların sadece bir kısmına şekil verebiliyor; yangın çıkmasına engel olabiliyor, insanlar AKM’ye çıkıp tepesinden düşmesin diye çalışıyor. Onun dışında, bir yurttaş hareketi var ortada, insanlar kendileri karar veriyor. Kitleler hakikaten kendi eylemlerinde öğreniyorlar. Solun bu meseleyi ciddi bir şekilde değerlendirmesi lâzım.

(Express, sayı 136, Haziran 2013)

Yorumlar (0)
13
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 37 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 37 62
5. Alanyaspor 37 61
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 37 57
9. Sivasspor 38 54
10. Kasımpaşa 38 53
11. Adana Demirspor 37 52
12. Galatasaray 38 52
13. Hatayspor 37 50
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 37 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 37 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 37 90
2. Liverpool 37 89
3. Chelsea 37 71
4. Tottenham 37 68
5. Arsenal 37 66
6. M. United 37 58
7. West Ham United 37 56
8. Wolverhampton Wanderers 37 51
9. Leicester City 37 49
10. Brighton 37 48
11. Brentford 37 46
12. Newcastle 37 46
13. Crystal Palace 37 45
14. Aston Villa 37 45
15. Southampton 37 40
16. Everton 37 39
17. Burnley 37 35
18. Leeds United 37 35
19. Watford 37 23
20. Norwich City 37 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 37 73
3. Atletico Madrid 37 68
4. Sevilla 37 67
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 37 62
7. Villarreal 37 56
8. Athletic Bilbao 37 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 37 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Espanyol 37 41
14. Elche 37 39
15. Getafe 37 39
16. Granada 37 37
17. Mallorca 37 36
18. Cadiz 37 36
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 37 31