banner26

Ağız ve diş sağlığı krize yenik düştü

Diş hekimliği hizmetlerinde kullanılan malzemelerin ağırlıklı olarak dövize bağlı olması diş tedavisinde ücretleri yukarı çekerken kamudan randevu almak neredeyse imkansız.

SAĞLIK 22.01.2023, 14:29
8
Ağız ve diş sağlığı krize yenik düştü

Türkiye'de artan hayat pahalılığı, genel sağlığın önemli bir parçası olan ağız ve diş sağlığını da vuruyor. Diş hekimliği hizmetlerinde kullanılan malzemelerin ağırlıklı olarak dövize bağlı olması diş tedavisinde ücretleri yukarı çekerken kamu ağız diş sağlığı hastaneleri ve merkezlerinde randevu almak neredeyse imkânsız hale geldi.

Kamudan sağlık hizmeti alamayan vatandaşlar özel kliniklere yönelirken, geçen yıl sonunda açıklanan 2023 ağız diş sağlığı muayene ve tedavi ücret tarifesine göre diş hekimi muayenesi 315, uzman diş hekimi muayenesi 335 liraya çıktı. En düşük fiyatlı dolgu olan bir yüzlü amalgam dolgunun fiyatı 760, yine bir yüzlü kompozit dolgunun fiyatı ise 845 lira oldu. Fiyatlar kanal tedavisinde dolgu hariç tek kanal 1170 liraya ulaştı.

Türkiye genelinde yaklaşık 45 bin diş hekimi bulunurken, bunların 30 bine yakını özel sektörde, yaklaşık 12 bini kamuda, 3 bini de fakültelerde hizmet sunuyor. Kamuda 105 tane ağız diş sağlığı merkezi ve bunların poliklinikleriyle hizmet veriliyor. Diş hekimleri mevcut ekonomik tablo ve kamuda yaşanan sıkıntılar nedeniyle vatandaşların diş tedavilerini aksattığına dikkat çekiyor.

"Süreler yeterli değil"

Türk Dişhekimleri Birliği (TDB) Genel Başkanı Tarık İşmen, "Kamuda işler çok daha sıkıntılı ve çok yoğun ne yazık ki. Talepten dolayı 15 dakikalık bir muayene süresi ve tedaviye yönlendirme süresi var ki bu da diş hekiminin yükünü artırarak aslında daha sağlıklı yapabileceği durum tespitlerini zorlaştırmakta. Onun arkasından tedavi için ayrılan süreler yeterli değil" diyor.

İşmen'e göre MHRS sisteminde 15 dakikada bir randevu açma ve talebi karşılayamama durumunun temel sebeplerinden biri kamunun koruyucu hekimlikten ziyade daha çok tamamlayıcı hekimlik denilen protez yapımı, porselen, kron yapımı gibi işlemlere daha fazla ağırlık vermesi. Bunun da sebebi performans adı altında ödenen ek ödemelerin bu alanda daha fazla olması.

"Neredeyse randevu yok"

Dünya Sağlık Örgütüve Dünya Diş Hekimleri Birliği'nin önerdiği zaman dilimlerinin kamuda uygulanmadığını vurgulayan İşmen, "Çünkü hem iş yükü fazla hem de performans baskısı var. Şu anda randevu taleplerinizi 184 üzerinden oluşturabiliyorsunuz ama biraz çaba harcamanız ve biraz da sabretmeniz gerekiyor. Çünkü neredeyse randevu yok. Hekimler yetişemiyor. Kamudaki meslektaşlarım duruma mümkün olduğu kadar hastaya ve ülkeye yararlı olması açısından baksalar bile zaman sıkıntısı ve üstlerindeki performans baskısı bunu çok mümkün kılmıyor" ifadelerini kullanıyor.

Genel Sağlık-İş'in kamudaki ağız ve diş sağlığı çalışanlarıyla 17-20 Kasım 2002 tarihlerinde yaptığı ankete göre, çalışanların yüzde 81,4'ü, Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenen hasta bakım sürelerinin yetersiz olduğunu ve bu nedenle hizmet kalitesinin düştüğünü düşünürken çalışanların yüzde 83,7'si gündelik yaşamını devam ettirebilmek için borçlanmak zorunda olduğunu söylüyor.

"Koruyucu hizmete odaklanılmalı"

Türkiye'de yüksek bir ağız ve diş sağlığı bozukluğu olduğunu, her bireyin ortalama 6-7 işleme ihtiyaç duyduğunu belirten İşmen, kamu mümkün olduğu kadar koruyucu hizmetleri verirse Türkiye'deki ağız diş sağlığı parametrelerinin düzeleceğini ifade ediyor.

İşmen, özelden hizmet alımıyla ilgili ise fiyat baskısına dikkat çekiyor. Türkiye'de ağız diş sağlığı hizmetine ulaşması gereken sosyal sınıfların ekonomik göstergeleri de iyi olmadığı için zaman zaman ağız diş sağlığı hizmetlerine ulaşmada ekonomik engellerle de karşılaştığını vurgulayan İşmen, "Vatandaşımızın ağız diş sağlığı hizmeti alabileceği seviyede rakamları tutmaya çalışıyoruz ama ne yazık ki çok dövize endeksli,  büyük yatırımlara endeksli bir hizmet sunumu bu. Bugün bir muayenehanenin açılması yaklaşık 100 bin Euro'ya mal olmakta. Neredeyse yüzde 80'i dövize bağlı olan enstrümanları kullanmak zorundayız" diyor.

İşletme maliyetleri arttı

Geçen yıl döviz kurlarında yaşanan ciddi artış nedeniyle hem temmuzda hem de yıl sonunda fiyatları güncellemek durumunda kaldıklarını belirten İşmen, 2023'te fiyatların temmuz ayına göre yüzde 20 artırıldığını söylüyor. 2021 yılında yaklaşık 480 lira olan dolgu materyalinin bugün 1450 liraya yükseldiğini dile getiren İşmen, "İşletme maliyetlerinin artışı, elektriğe yapılan zamlar, personel maaşlarının artışı da bu maliyetlerin üstüne yansıyor. Burada sıkıntı Türkiye'de satın alma gücünün ne yazık ki düşük olması. Otuz milyona yakın insan asgari ücret ve altında bir parayla hayatını sürdürmek zorunda olduğu için vatandaşlarımızın özelde ağız diş sağlığı hizmetlerine ulaşımında bir kısıt var. İşte tam da burada sosyal devletin devreye girmesi gerekiyor. Devlet, koruyucu hekimliği tedavi edici hekimlikle birlikte işletmeli ve vatandaşın ağız diş sağlığı sorununu büyümeden çoğalmadan çözmeli" diye konuşuyor.

Ağız sağlığını korumanın maliyetinin devlet için de kişi için de daha düşük olduğunu ifade eden İşmen'in verdiği bilgiye göre, basit bir çürüğü basit bir dolgu ile tedavi etmek için ödenen rakam 600 ila 800 lira arasında değişirken o diş dolgu yerine kanal tedavisine götürüldüğünde iki bin lirayla dört bin lira arasında bir rakama tedavi ettirilebiliyor. Bir diş çektirildiği zaman o dişin eksikliği köprü protezi ile tedavi ettirildiğinde yedi bin 500 ila 10 bin lira aralığında masraf çıkarken, implant yaptırıldığında 10 bin lirayla 20 bin lira aralığında ödemeyle bir tek dişi yerine koyulabiliyor.

Ağız sağlığıyla ilgili bakım yapılmadığı ve hastalıklar arttığı zaman diş eti hastalıklarının daha çok arttığını vurgulayan İşmen, "Diş eti hastalıklarına bağlı özellikle hamilelerde obez çocuk doğurma riski çok artıyor. Diş eti hastalıkları hamile anneden bebeğe geçiyor büyük olasılıkla. Eklem rahatsızlıklarına, dolaşım bozukluklarına yol açıyor. Bunun yanı sıra estetik kaygılara bağlı sosyal fobiler oluşuyor. Bunların hepsi kişinin daha içine kapanmasına, daha az sosyalleşmesine, daha az gülmesine yol açıyor" diyor.

Kaynak: DW Türkçe
Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 21 51
2. Fenerbahçe 21 45
3. Başakşehir 21 40
4. Beşiktaş 20 39
5. Adana Demirspor 21 38
6. Trabzonspor 21 38
7. Kayserispor 21 32
8. Konyaspor 21 27
9. Gaziantep FK 21 25
10. Alanyaspor 21 25
11. Karagümrük 20 23
12. Ankaragücü 20 22
13. Kasımpaşa 21 22
14. Sivasspor 21 21
15. Antalyaspor 20 21
16. Giresunspor 21 21
17. Hatayspor 20 20
18. İstanbulspor 21 18
19. Ümraniye 21 14
Takımlar O P
1. Samsunspor 21 41
2. Eyüpspor 21 41
3. Bodrumspor 21 38
4. Keçiörengücü 21 37
5. Pendikspor 21 34
6. Rizespor 20 34
7. Bandırmaspor 20 34
8. Sakaryaspor 21 34
9. Boluspor 21 34
10. Göztepe 21 30
11. Manisa FK 20 29
12. Adanaspor 21 22
13. Altay 21 19
14. Tuzlaspor 21 19
15. Erzurumspor 21 18
16. Altınordu 21 17
17. Ö.K Yeni Malatya 21 16
18. Gençlerbirliği 21 13
19. Denizlispor 21 13
Takımlar O P
1. Arsenal 19 50
2. M.City 20 45
3. Newcastle 20 39
4. M. United 20 39
5. Tottenham 21 36
6. Brighton 19 31
7. Fulham 21 31
8. Brentford 20 30
9. Liverpool 19 29
10. Chelsea 20 29
11. Aston Villa 20 28
12. Crystal Palace 20 24
13. Nottingham Forest 20 21
14. Leicester City 20 18
15. Leeds United 19 18
16. West Ham United 20 18
17. Wolves 20 17
18. Bournemouth 20 17
19. Everton 20 15
20. Southampton 20 15
Takımlar O P
1. Barcelona 19 50
2. Real Madrid 19 45
3. Real Sociedad 19 39
4. Atletico Madrid 19 34
5. Villarreal 19 31
6. Real Betis 19 31
7. Rayo Vallecano 19 29
8. Osasuna 19 28
9. Athletic Bilbao 19 26
10. Mallorca 19 25
11. Almeria 19 22
12. Girona 19 21
13. Sevilla 19 21
14. Valencia 19 20
15. Espanyol 19 20
16. Celta Vigo 19 20
17. Real Valladolid 19 20
18. Cadiz 19 19
19. Getafe 19 17
20. Elche 19 6