Hazine ve Maliye Bakanlığı, KDV ve ÖTV başta olmak üzere pek çok alanda geniş kapsamlı düzenlemeler öngördüğü paketin ayrıntıları ortaya çıktı.

"Vergi tsunamisi" olarak değerlendirilen pakette sadece KDV, ÖTV ve harçlar ile ilgili düzenlemelerin yıllık gelir etkisi toplam 181 milyar TL olarak hesaplanıyor.

Bahşiş gelirlerinden kira gelirlerine, para cezalarının artırılmasından yem ve gübredeki KDV istisnasının kaldırılmasına kadar yeni uygulamaların yer aldığı pakete göre KDV, ÖTV istisnaları ve indirimleri kaldırılacak, sınırlandırılacak veya revize edilecek. Pakete göre ayrıca "Özel Gider Harcama Bildirimi" uygulaması getirilecek, doktorlar, diş hekimleri gibi serbest meslek sahipleri ile kuaför, restoran, kafe sahibi gibi ticaret erbabının hasılatları yakından takip edilecek.

ANKA Haber Ajansı'nın ulaştığı vergi paketinde, KDV Kanunu'nda yapılması planlanan düzenlemeler "Revize Edilmesi Önerilen KDV İstisnaları, Kaldırılması Önerilen KDV İstisnaları, İndirim ve İade Hakkının Kaldırılması ve Doğrudan Gider Yazılması İmkanı Verilen İstisnalar, İndirim Hakkının Kaldırılması ve Doğrudan Gider Yazılması İmkanı Verilen İstisnalar, Devreden KDV’nin Azaltılmasına İlişkin Öneriler" şeklinde sıralandı.

Kirayı elden ödeyen kiracılara da ceza geliyor

Gayrimenkul kiralamalarında ayrıntılı düzenlemeler yapılan vergi paketinde, meskenlerin kiraya verilmesi durumunda, kira bedelinin elden ödenmesinde kiracılara da özel usulsüzlük cezası getirilmesi öngörülüyor. Buna göre asgari 7 bin 500 TL, azami 20 milyon TL olmak üzere elden ödenen bedelin yüzde 10'u oranında ceza kesilecek. Mesken ve iş yeri kiralamalarında kira bedelinin elden ödendiğinin idarenin tespitinden önce kiracı tarafından bildirilmesi durumunda ise kiracı adına ceza kesilmeyecek.

Pakette, konut kiralarındaki istisnanın kaldırılması, kira ödemelerine tutara bakılmaksızın bankalar aracılığıyla ödeme zorunluluğu getirilmesi ve ödemeler üzerinden banka tarafından yüzde 20 kesinti yapılması, 2024 yılında kira gelirinin tarifenin üçüncü gelir dilimini (580 Bin TL) aşmaması halinde beyanname verilmesinin ihtiyari bırakılması, aşması halinde ise beyanname verilmesi ve tevkifatın (kesintinin) mahsup edilmesi öneriliyor.

Bu uygulamanın hayata geçmesi halinde 40 milyar TL gelir tahmin ediliyor. 2023 yılı verilerine göre 580 bin TL üzerinde kira geliri elde edenlerin sayısı 12 bin 833, altında elde edenlerin sayısı ise yaklaşık 1,8 milyon kişi olarak belirlendi.

Düzenlemenin, 1 Ocak 2025 tarihinden itibaren uygulanmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girmesi önerildi.

Serbest meslekler, deniz taşıma araçları ve esnaf muafiyeti

Ticari veya serbest meslek faaliyetlerinde bulunan vergi mükelleflerinin sıkı takibi amacıyla da düzenlemeler yapılacak. Doktorlar, diş hekimleri gibi serbest meslek sahipleri ile restoran, kuaför ve kafe sahiplerinin hasılatları bir ayda üç, yılda da toplam 12 defadan az olmamak üzere denetlenerek tespit edilecek.  

Ayrıca deniz taşıma araçlarına uygulanan KDV istisnası revize edilecek ve gezi, eğlence, spor ve amatör balıkçılık gibi faaliyetlerde kullanılan taşıma araçlarına da uygulanan KDV istisnası kaldırılacak. Bu düzenlemeden 1 milyar TL gelir etkisi bekleniyor.

Merkez Bankası Başkanı'ndan enflasyon mesajı Merkez Bankası Başkanı'ndan enflasyon mesajı

Esnaf muaflığından yararlanmak için de "Esnaf Vergi Muafiyeti Belgesi" alınması zorunlu tutulacak. Ayrıca esnaf muaflığından yararlanmak için "hasılat haddi" sınırlaması getirilecek. Esnaf muaflığı kapsamında bulunan geleneksel meslekler arasına, hasır ve sepet örücülüğü, kispet yapımı, nakkaşlık gibi meslekler de eklenecek. Düzenlemeyle vergiden muaf esnaf sayısının belirlenmesi planlanıyor. Bu kapsamda vergi muafiyeti belgesi alacak kişi sayısının 1 milyon civarında olacağı tahmin ediliyor ve yıllık 1000 TL gibi bir harç alınması durumunda 1 milyar TL gelir etkisi olacağı hesaplanıyor.

Nüfusu 30 bini aşmayan ilçelerde basit usul kapsamında faaliyette bulunan 124 bin mükellefin bu düzenlemeyle vergiden muaf esnaf kapsamına alınacağı öngörülüyor. Yaklaşık 700 bin mükellefin gerçek usule geçirilmesinin gelir artırıcı ve gönüllü uyumu destekleyici etkisi olacağı değerlendiriliyor. Asgari gelir vergisi uygulaması ve günlük hasılat tespiti ile birlikte 7,9 Milyar TL gelir etkisi olabileceği hesaplanıyor.

Bu düzenlemenin 1 Ocak 2025 tarihinde yürürlüğe girmesi öneriliyor.

Bahşiş gelirlerinin vergilendirilmesi ve yurt dışı çıkış harcı

Vergi paketinde bahşiş gelirlerinde basitleştirilmiş vergi uygulamasına geçilmesi öngörülüyor. Düzenlemenin kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren uygulanması düşünülüyor.

Mevcut durumda yurt dışına çıkış yapan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarından çıkış başına tahsil edilecek harcın tutarı 150 TL. Yurt dışına çıkış yapan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarından çıkış başına alınan harç tutarının 3 bin TL olarak belirlenmesi, harcın her yıl yeniden değerleme oranında artırılmasının sağlanması ve Cumhurbaşkanına verilen yetkinin buna göre düzenlenmesi öneriliyor.

2023 yılında 8 milyon 743 bin 760 kişi yurt dışına harç ödeyerek çıkış yaptı. 2024 yılında da aynı sayıda kişinin yurt dışına harç ödeyerek çıkış yapacağı varsayımı ile 6 aylık gelir etkisinin 12,5 milyar TL olacağı hesaplandı.

Araç alımlarında engellilere yönelik ÖTV istisnasının da yeniden düzenlendiği pakette, mevcut durumda 5 yılda bir yararlanılan bu sürenin de 10 yıla çıkarılması öngörülüyor.

Vergi paketinde, bankalar tarafından mükelleflere verilen POS cihazlarına yönelik düzenleme de yer aldı. Mükellef adına kayıtlı POS cihazını başka mükelleflere veya mükellef olmayanlara mal ve hizmet satışı için kullandıranlara, başkasına ait POS cihazını kullananlara, her bir tespit için özel usulsüzlük cezasının üç katı ceza kesilecek. Bu kapsamda bilanço esasına göre defter tutanlara 90 bin TL, işletme hesabında defter tutanlara 45 bin TL, diğer mükelleflere 22 bin 500 TL ceza uygulanacak.

Fatura düzenlemeyenlere ceza, ihbar edenlere ikramiye artıyor

Bir iş yerinin fatura düzenlemediğinin ihbar edilmesi halinde muhbire yapılacak ödeme artırılacak. Aynı muhbire bir takvim yılı içinde ödenebilecek azami ikramiye tutarı ise 20 bin TL'yi geçmeyecek.

Vergi Usul Kanunu uyarınca düzenlenmesi gereken fatura ve benzeri belgelerin düzenlenmemesi ve alınmaması halinde satıcıya özel usulsüzlük cezasının üç katı kesilmesi öngörülüyor.

İnternetten alım satım, kiralama ve reklamlar

Paketteki öneriye göre her türlü dijital ortamda alım, satım, kiralama, ilan ve reklam gibi ticari faaliyet gösteren aktörlerin bu faaliyetlerine ilişkin bildirime konu bilgilerin alınabilmesi amacıylaVergi Usul Kanunu'nda düzenleme yapılacak. İstenilen bilgileri vermeyen mükellefler adına bildirime konu her bir bilgi için özel usulsüzlük cezası kesilecek. Bir bildirim için 10 milyon lirayı aşmamak üzere her bilgi için 30 bin TL ceza kesilecek.

Vergi paketinde, süresinde ödenmeyen amme alacaklarına ilişkin düzenleme de yer aldı. Mevcut durumda süresinde ödenmeyen alacaklara aylık yüzde 3,5 gecikme zammı uygulanıyor. Amme alacaklarından vergi kaybı cezalarına tam oranda, adli para cezalarına yarısı oranında gecikme zammı uygulanıyor. Pakette, ceza mahiyetindeki amme alacaklarının tamamına gecikme zammı uygulanması öngörüldü.

Ayrıca Kabahatler Kanunu'nda da düzenleme yapılarak İcra ve İflas Kanunu'na göre takip edilen idari para cezalarını kapsayacak şekilde tüm idari para cezalarına gecikme zammı uygulanacağına ilişkin hüküm eklenecek.

Kaynak: DW Türkçe