Yeni bir araştırmaya göre insanlar yer altından o kadar fazla su çektiler ki, Dünya'nın dönüş ekseni sadece 20 yılda yaklaşık 80 cm doğuya kaydı.

Apple iPhone 15 serisi telefonların çıkış tarihini duyurdu Apple iPhone 15 serisi telefonların çıkış tarihini duyurdu

Dünya'nın coğrafi kutbundaki kaymayı inceleyen araştırmacılar yer altı sularının etkisi olmadan böyle bir değişimin mümkün olmayacağını söylüyor.

Araştırma, jeofizik alanında bilimsel yayın Geophysical Research Letters dergisinde yayımlandı.

Dünya'nın kendi etrafında döndüğü eksen sabit ve durağan bir yapıda değil.

Yerküre Kuzey ve Güney Kutuplarından geçen hayali bir çizgi olan dönme ekseni üzerinde dönerken sürüklenip yalpalıyor.

Dönme eksenindeki bu hareketler kutup gezinmesi olarak adlandırılıyor.

Kuzey Kutup noktasının her yıl 10 metre genişliğinde bir çember çizdiği biliniyor.

Amerikan Uzay Araştırmaları Dairesi'ne (NASA) göre 20'inci yüzyılda Dünya'nın dönüş ekseninin yılda 4 cm kaydığı bulunmuştu.

Son dönemde yapılan araştırmalarsa iklim krizinin yerkürenin dönüşünde kaymaya neden olduğunu ortaya koymuştu.

Ancak yer altı sularının bu kaymaya etkisi tam olarak belirlenememişti.

2 trilyon ton su çekildi

Küresel iklim modellemeleri, yer altı sularının tüketiminin deniz seviyesindeki yükselmeye katkıda bulunduğunu ortaya koymuştu.

Buna göre 1993-2010 yılları arasında yer altından 2 trilyon ton su çekildi.

İçme ve tarımsal sulama gibi amaçlarla kullanılan bu sular, çoğunlukla kullanıldıktan sonra denize deşarj ediliyor.

Bu da oldukça büyük bir su kütlesinin yerinin insan müdahalesiyle değişmesi anlamına geliyor.

Önceki tahminler bu yer değişiminin deniz seviyesini 6 mm yükselttiği yönündeydi.

Yeni araştırma, bu tahmini yerkürenin dönüş kutbundaki değişimi inceleyerek doğruluyor.

Yeryüzündeki suyun dağılımı, taşınan kütlenin ağırlığının dağılımını değiştiriyor.

BBC Türkçe'nin sorularını yanıtlayan araştırmanın baş yazarı Seul Ulusal Üniversitesi Yer Bilimleri Eğitimi'nde Prof. Ki-Weon Seo, "Yerkürenin tarihinde Dünya'nın dönüş ekseninde çok büyük değişiklikler oldu. Ancak çalışmamız yer altı sularının tüketilmesinin dönüş ekseninin kaymasına neden olacak kadar önemli olduğunu vurguluyor" diyor.

Araştırmacılar bunu, dönmekte olan bir topaca küçük miktarda bir ağırlık eklemeye benzetiyorlar. Yerkürenin üzerindeki su kütlesinin yeri değiştiğinde dönüş hareketinde de ufak bir değişiklik olduğunu belirtiyorlar.

Araştırmacılar bu değişimi anlamak için Dünya'nın dönüş ekseninde gözlemlenen kaymayı bilgisayar modelleriyle test ettiler.

Buna göre sadece buz ve buzulların erimesi hesaba katıldığında bugün gözlemlenen kaymada 78,5 cm'lik bir açıklık oluşuyordu.

Araştırma bu boşluğu yer altı sularıyla ilişkilendirdi.